Giáng sinh năm 2020 tại Trung Quốc quả thực là một trong rất nhiều những trở ngại. Các biện pháp hạn chế thông thường theo các tiêu chuẩn mới đối với các hoạt động tôn giáo đã được tăng cường bởi các biện pháp chống Covid: số lượng người tham gia hạn chế, việc giữ khoảng cách an toàn giữa các tín hữu, đo thân nhiệt, vệ sinh không gian, v.v. Một số nhà thờ đã bị đóng cửa; những nhà thờ khác bị cảnh sát và các quan chức tôn giáo địa phương ghé thăm. AsiaNews đã có cuộc trò chuyện với một số tín hữu và Linh mục đến từ các vùng khác nhau của Trung Quốc để nghe về việc mừng Lễ Giáng sinh của họ. Các thành viên thuộc các cộng đồng chính thức và hầm trú đã đưa ra phản ứng của họ. Mọi người đều để lại ấn tượng rằng các biện pháp an ninh chống Covid hiện đang bị lợi dụng để bóp nghẹt cuộc sống của các cộng đồng: “Rõ ràng – các Kitô hữu nói – các quan chức sẽ chỉ vui mừng khi tất cả các nhà thờ đều trống rỗng”.
Trong khi đó, trên phương tiện truyền thông xã hội, một bức ảnh về một mẫu đơn đăng ký được bao phủ bởi những dấu mộc đỏ (ít nhất có 12 dấu mộc, xem ảnh) đã được lan truyền: đó là một đơn xin phép để có thể được cử hành Thánh lễ Giáng sinh ở Giáo xứ Taihu, ở Vô Tích, ở Giang Tô. Giáo xứ này là một nhà thờ thuộc cộng đồng chính thức, đã được đăng ký. Nhưng để có được Thánh lễ Giáng sinh, họ phải xin phép và phải được ít nhất tám văn phòng chấp thuận!
Trong những ngày gần đây, AsiaNews đã trình bày lời chứng của một Linh mục thuộc cộng đồng chính thức, người chia sẻ rằng các biện pháp của chế độ cầm quyền dường như muốn diệt trừ niềm vui Giáng sinh. “Tuy nhiên – kết luận của một trong những lời chứng được trình bày ở đây – sự ra đời của Đấng Cứu Thế là một nguồn an ủi và niềm vui cho hết thảy chúng ta”.
Linh mục Giovanni (phía Bắc Trung Quốc)
Năm nay, dịch bệnh Covid đã ảnh hưởng đến việc cử hành Thánh lễ Giáng sinh. Tôi chịu trách nhiệm coi sóc hai Giáo xứ nằm tương đối cách xa nhau. Một trong hai Giáo xứ này nằm ở một ngôi làng mà không phải tất cả các gia đình đều là Kitô hữu. Vào năm nhà thờ khánh thành, cư dân địa phương đã tố cáo chúng tôi vì Thánh lễ nửa đêm làm phiền họ. Vì vậy, kể từ đó, chúng tôi đã cử hành Thánh lễ Vọng Giáng sinh sớm hơn tại Giáo xứ này, rồi sau đó vội vàng đến Giáo xứ kia. Trong Thánh lễ Giáng sinh, cả hai Giáo xứ đều luôn chật kín người. Quan chức địa phương hàng năm vẫn luôn cắt cử nhân viên, lãnh đạo địa phương đến kiểm tra, chụp ảnh và sau đó báo cáo cấp trên của họ. Năm nay, việc tụ tập tham dự Thánh lễ không được phép, vì vậy quan chức địa phương đã gửi thông báo trước, khuyến cáo rằng không nên cử hành Thánh lễ đêm Giáng sinh, cho người đứng đầu Giáo xứ (堂 区 会长), nếu không nhà thờ có thể bị đóng cửa. Viên quan chức địa phương đề nghị tôi để hủy bỏ Thánh lễ lúc nửa đêm, chỉ cử hành một Thánh lễ Canh thức trước Thánh lễ đêm Giáng sinh. Và như vậy, ở Giáo xứ này chúng tôi chỉ cử hành hai Thánh lễ đêm Giáng sinh. Giáo xứ còn lại bị hạn chế ít hơn, nhưng vẫn phải giới hạn số người tham dự, vì vậy chúng tôi đã cử hành ba Thánh lễ Vọng Giáng sinh, dựa trên số lượng tín hữu ước chừng trong những năm trước. Vào Chúa Nhật II Mùa Vọng, chúng tôi đề nghị anh chị em giáo dân đăng ký Thánh lễ mà họ muốn tham dự; mỗi người chỉ được phép tham gia một Thánh lễ. Các tín hữu rất hiểu về công việc tổ chức của Giáo xứ và đã đăng ký tham dự Thánh lễ theo đúng quy định. Mặc dù năm nay lễ Giáng Sinh không được tổ chức long trọng và sôi nổi như những năm trước, nhưng chẳng có gì có thể làm giảm đi sự bình an và ơn cứu độ mà sự ra đời của Chúa Giêsu mang lại. Hơn nữa, việc tổ chức nhiều hoạt động mừng lễ hơn đã thay đổi phong cách tham gia. Trước đây, nhiều tín hữu chỉ đến để trợ giúp một cách thụ động; năm nay, có thêm nhiều anh chị em tín hữu tham gia vào các ca đoàn, tham gia việc đọc sách và trong các hoạt động mừng lễ, với ý thức tham gia sâu sắc hơn. Đây có lẽ là “điều tốt đẹp Thiên Chúa đã vẽ nên từ những chuyện chẳng lành”.
Anna (phía Tây Trung Quốc)
Cách đây vài ngày, các nhà chức trách tôn giáo đã thông báo rằng, vì lý do “an ninh”, Thánh Lễ Đêm Vọng Giáng sinh không thể diễn ra. Chính quyền quận và huyện đã gửi thông báo rằng không được phép tổ chức thêm hoạt động nào vào dịp lễ Giáng sinh. Tôi nói với họ rằng chúng ta nên tổ chức lễ Giáng sinh giống như một ngày Chúa nhật. Để tránh bất kỳ xung đột nào với họ, chúng tôi đã chuyển Thánh Lễ Đêm Vọng Giáng sinh vào buổi chiều và đề nghị phụ huynh không mang theo trẻ em. Chắc chắn rằng đã cận dịp lễ họ sẽ không đến xách nhiễu chúng tôi nữa, tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ có thể cử hành Thánh lễ trong sự yên bình. Đối với nhiều tín hữu, Thánh lễ ban chiều là cơ hội đầu tiên để được đến nhà thờ trong năm nay. Nhà thờ gần như kín chỗ và mọi người đều đeo khẩu trang sau khi được đo thân nhiệt. Đêm hôm trước, tôi hầu như không ngủ, tôi cầu xin Chúa cho chúng tôi được mừng lễ Giáng sinh này trong sự bình an. Thay vào đó, khi Thánh lễ sắp kết thúc, viên chức Giám đốc Văn phòng Ban Tôn giáo Chính phủ xuất hiện. Giáo xứ của chúng tôi là một di sản văn hóa; vì vậy, trong thời gian cử hành Thánh lễ, tôi đã đóng cửa ra vào để không bị khách du lịch làm phiền. Và ngay trong chiều hôm đó tôi đã đóng cửa nhà thờ, tránh hai đợt khách du lịch, khiến họ phải chờ đợi đến hết lễ mới có thể vào tham quan. Khi viên chức giám đốc Văn phòng về các Vấn đề tôn giáo gõ cửa, tôi nghĩ họ là khách du lịch, và tôi đợi vài phút trước khi mở cửa. Khi tôi mở cửa, vị quan chức này đã tức giận và cáo buộc tôi vì không muốn cho ông ta vào. Tôi nói với ông ấy rằng để phòng chống dịch bệnh, tôi không cho khách du lịch vào. Nhưng ông ấy vẫn rất tức giận và xông vào nhà thờ trong khi không đeo khẩu trang. Tôi đề nghị ông ấy phải đợi Cha Xứ ra, nhưng ông ta vẫn cương quyết nói rằng khoảng cách giữa các tín hữu chưa đầy một mét; có quá nhiều người tham dự; ngày mai họ sẽ đến tòa thị chính để khiển trách, đưa ra chỉ thị về số lượng tín hữu được phép, và chỉ cho phép cử hành Thánh lễ vào sáng sớm …
Sau đó, Cha Xứ bước ra và vị quan chức này tiếp tục với những lời như trước; ông cho hay rằng ông lo ngại rằng các quan chức cấp cao của thành phố có thể phải đưa tuyên bố gì đó. Cha Xứ chúng tôi trả lời: ‘Nếu các nhà lãnh đạo không có ý kiến phản đối, liệu họ vẫn có thể được gọi là các nhà lãnh đạo?’. Viên chức Văn phòng Ban Tôn giáo có thể nghĩ rằng điều đó có ý ám chỉ cá nhân ông ấy và đã tiếp tục khuyến nghị chúng tôi phải giảm số lượng người tham dự, giữ khoảng cách, chú ý đến các biện pháp bảo vệ, v.v. Ttrên thực tế, tất cả chúng tôi đều nhận thức rõ được rằng dịch bệnh hiện đã trở thành một cái cớ lý tưởng của họ. Rõ ràng, họ sẽ chỉ vui mừng khi tất cả các nhà thờ đều trống rỗng.
Augustine (phía Đông Trung Quốc)
Tình hình đối với chúng tôi chẳng có gì khác mấy so với những năm trước. Giáng sinh năm nào lực lượng cảnh sát cũng đến giữ trật tự, hình như là chẳng có gì mà không bị chú ý. Nhưng một năm nọ, một Linh mục trẻ có lẽ mới về xứ, trong cuộc Cung nghinh Chúa Hài Đồng đã đi chệch một chút so với lịch trình cho phép, kéo dài cuộc rước hơn một chút. Vị Linh mục đã bị lọt vào máy quay và sau đó phải viết một lá thư xin lỗi. Kể từ đó không còn cuộc rước nào được phép tổ chức nữa.
Linh mục Wang (phía Bắc Trung Quốc)
Để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, một số Giáo xứ của chúng tôi đã đóng cửa vào dịp lễ Giáng sinh và chúng tôi đã không cử hành các nghi thức một cách công khai. Đức Giám mục Địa phận cùng với các Linh mục đoàn đi thăm hỏi các tín hữu. Các vị Mục tử trong Địa phận đã dành thời gian trong tất cả những ngày này để đến các Giáo xứ không được phép cử hành Thánh lễ Giáng sinh, nhằm mang lại sự an ủi và đồng hành với anh chị em giáo dân. Chúng tôi nằm ở vùng sâu vùng xa và để di chuyển từ Giáo xứ này đến Giáo xứ khác, chúng tôi phải lái xe 100-200 km một ngày.
Linh mục Augustinô (phía Bắc Trung Quốc)
Giáng sinh năm nay quả thực hết sức khó khăn đối với Giáo xứ nơi tôi phục vụ. Mặt khác, vẫn có những trường hợp lẻ tẻ dương tính với Covid và chúng tôi lo ngại về các biện pháp bảo vệ trong dịp Lễ Giáng sinh. Mặt khác, chúng tôi lo ngại rằng chính quyền đang nhắm vào Giáo xứ nhỏ bé của chúng tôi. Tuy nhiên, nhờ ơn Chúa, Giáo xứ chúng tôi đã trải qua một mùa Giáng sinh an lành, được cửu hành tại tư gia, mặc dù không gian rất hạn chế. Nhưng chúng tôi lấy làm hài lòng: nhiều Linh mục trong Giáo phận chúng tôi đã không thể cử hành lễ Giáng sinh; các tín hữu không thể làm gì khác ngoài việc ở nhà và cầu nguyện. Vài ngày trước lễ Giáng sinh, một số Giáo xứ đã nhận được những lời đe dọa và cảnh báo từ phía chính quyền, thông báo về việc cấm tổ chức lễ hội. Ở những nơi khác, cảnh sát thậm chí còn đến để kiểm tra các hoạt động của Giáo xứ; một số Linh mục buộc phải bỏ trốn vào đêm Giáng sinh. Đó quả là một tình huống rất đáng xấu hổ.
Việc gia hạn Thỏa thuận Trung-Vatican đã không mang lại cho chúng tôi không gian rộng lớn hơn để tồn tại. Thật vậy, chính quyền đã mở một số khóa đòa tạo cho các Linh mục thuộc Giáo hội hầm trú để “tẩy não” họ, hoặc đe dọa họ bằng cách ngăn chặn sứ vụ mục vụ của họ. Tuy nhiên, sự ra đời của Đấng Cứu Thế quả thực là một nguồn an ủi và niềm vui mừng cho chúng ta, đó chính là nguồn sức mạnh giúp chúng tôi giữ vững các nguyên tắc đức tin của mình. Chớ gì ánh sáng sẽ rọi chiếu xuyên qua bóng tối của thế giới, hòa bình của Chúa Kitô ở cùng tất cả chúng ta, cầu chúc tất cả anh chị em một mùa Giáng sinh ngập tràn niềm vui. Nguyện xin Thiên Chúa tuôn đổ muôn ơn lành xuống trên anh chị em!
Linh mục Giacomo (phía Đông Trung Quốc)
Vào ngày 21 tháng 12, tôi đã mời hai Nữ tu đến giúp Giáo xứ của tôi trong dịp lễ Giáng sinh. Khi đến nơi, các Nữ tu tổ chức diễn tập cho các hoạt động mừng lễ Giáng sinh, dợt lại các bài Thánh Ca và giúp trang trí Giáo xứ. Vài ngày trước đó, tôi tổ chức giải tội cho các tín hữu trong làng. Chiều ngày 24/12, các tín hữu từ làng khác đến tham dự Thánh lễ và tôi cũng giải tội cho họ. Khoảng từ 6 giờ 30 đến 7 giờ 30 tối đêm Giáng sinh, một bữa tiệc Giáng sinh nho nhỏ đã được tổ chức, kéo dài khoảng một tiếng, trong đó anh chị em giáo dân cùng nhau mừng lễ, các Nữ tu hóa trang thành ông già Noel đi phát quà cho các tín hữu, tổ chức cuộc thi đố vui Giáo lý: ai có câu trả lời đúng sẽ được tặng quà. Vào lúc 8 giờ, cuộc Cung nghinh Chúa Hài Đồng bắt đầu. Đi đầu là đội kèn, sau đó là đoàn đồng tế, Cha chủ tế, Kiệu Chúa Hài Đồng, ca đoàn, anh chị em giáo dân, tất cả cùng nhau tham dự cuộc rước xung quanh làng, cùng nhau hát Thánh Ca trong suốt cuộc rước. Tiến vào Thánh đường, Cha chủ tế đặt Chúa Hài Đồng vào Máng Cỏ và xông hương. Sau đó Thánh lễ đêm Vọng Giáng sinh bắt đầu (những năm trước Thánh lễ được cử hành lúc 11 giờ đêm; năm nay được cử hành sớm hơn). Tất cả các tín hữu đều đeo khẩu trang, giữ khoảng cách một mét trong suốt Thánh lễ. 5h30 sáng ngày 25/12, chúng tôi cử hành Thánh lễ Rạng Đông; vào lúc 9 giờ sáng cùng ngày, chúng tôi cử hành nghi thức Xức dầu bệnh nhân cho các tín hữu cao tuổi và đau yếu bệnh tật. Vào lúc 2 giờ chiều, tôi đến Giáo xứ khác để ngồi tòa giải tội, cử hành Thánh lễ và Xức dầu cho những người già hay đau yếu bệnh tật. Tạ ơn Chúa, mọi thứ đã diễn ra bình yên!
Minh Tuệ (theo Asia News)
