Những thách thức của truyền thông đương đại, việc sử dụng có đạo đức các công nghệ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo là chủ đề xuyên suốt Hội nghị SIGNIS, quy tụ các chuyên gia truyền thông và các cơ quan báo chí từ khắp nơi trên thế giới.
Kigali, Rwanda đang đăng cai Hội nghị Thế giới SIGNIS với chủ đề “Truyền thông Kỹ thuật số vì Sự Hài hòa Văn hóa và Phúc lợi Môi trường”. Hội nghị khai mạc vào ngày 4 tháng 8 với nhiều thông điệp thể hiện tinh thần liên đới, trong đó có thông điệp của Đức Thánh Cha Lêô XIV do Đức Hồng y Quốc Vụ Khanh Pietro Parolin ký, được Đức Tổng Giám mục Arnaldo S. Catalan, Sứ thần Tòa Thánh tại Rwanda, công bố.
Đề cập đến Thông điệp Magnifica Humanitas của mình, Đức Thánh Cha Lêô nói: “Truyền thông trực tuyến không chỉ đơn thuần là việc chuyển tải thông tin, mà còn là việc kiến tạo một nền văn hóa, bởi vì nó có khả năng định hình cách con người nhìn nhận thế giới và từ đó tác động sâu sắc đến lương tâm tập thể”.
Hòa giải, thúc đẩy sự thống nhất quốc gia và tình liên đới
Trong bài phát biểu, Đức Hồng y Antoine Kambanda, Tổng Giám mục Kigali và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Rwanda, khi đề cập đến chủ đề của Hội nghị, đã giải thích tầm quan trọng của truyền thông như một phương tiện truyền thông và loan báo Tin Mừng. Ngài nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng truyền thông như một phương thế chữa lành, hòa giải, thúc đẩy sự thống nhất quốc gia và tình liên đới.
Rút ra bài học từ thảm họa diệt chủng Rwanda năm 1994, Đức Hồng y Kambanda đã đề cập đến việc sử dụng sai lệch các phương tiện truyền thông tại quốc gia này, yếu tố góp phần dẫn đến chiến tranh. Ngài mời gọi các tham dự viên tận dụng thời gian của Hội nghị để cùng đánh giá những thách đố cũng như những tác hại có thể phát sinh từ việc sử dụng truyền thông một cách sai lệch.
Ông Paolo Ruffini, Tổng trưởng Bộ Truyền thông
Không gian của các mối tương quan và tình liên đới
Trong thông điệp của mình, ông Paolo Ruffini, Tổng trưởng Bộ Truyền thông, đã giải thích về tầm quan trọng của việc gặp gỡ trực tiếp trong thời đại kỹ thuật số, đồng thời nhấn mạnh rằng: “Những cuộc gặp gỡ trực tiếp như thế này nhắc nhở chúng ta về một điều mà thế giới kỹ thuật số thường lãng quên: truyền thông không khởi đầu từ công nghệ, nhưng từ con người”.
“SIGNIS không nên là một bộ máy hành chính của Giáo hội, mà phải là một mạng lưới con người, một mạng lưới bao gồm những người làm truyền thông cùng chia sẻ một đức tin. Đây phải là nơi xây dựng các mối tương quan tin cậy, nơi chia sẻ thông tin xác thực và cùng kiến tạo những dự án tốt đẹp”, ông Ruffini nói.
Sự cần thiết của truyền thông nhằm xây dựng tình liên đới
Bà Helen Osman, Chủ tịch SIGNIS Thế giới, bày tỏ lòng biết ơn đối với Bộ Truyền thông vì sự cộng tác liên tục với SIGNIS. Kêu gọi sự cộng tác trong tinh thần hiệp hành, bà nhấn mạnh: “Chúng ta cần một mạng lưới truyền thông vững mạnh nhằm khơi dậy tình liên đới và sự hiệp nhất Kitô giáo giữa những áp lực toàn cầu”.
Các tham dự viên tham gia Hội nghịSIGNIS ở Kigali, Rwanda
Những thành quả của SIGNIS
Cha Walter Ihejirika, Chủ tịch SIGNIS châu Phi, nhấn mạnh rằng sức mạnh của SIGNIS châu Phi nằm ở khả năng quy tụ các Linh mục, nữ tu và giáo dân trong tinh thần cộng tác, đồng thời ghi nhận rằng mạng lưới này đóng vai trò then chốt đối với những thành tựu của tổ chức. Ngài cũng bày tỏ lòng biết ơn đối với các Bộ của Tòa Thánh – bao gồm Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống; Bộ Truyền thông; và Bộ Loan báo Tin Mừng – cũng như Hội nghị các Hội đồng Giám mục Châu Phi và Madagascar (SECAM); ngài ca ngợi sự dấn thân của họ và coi sự hiện diện của các tham dự viên tại cuộc gặp gỡ này là dấu chỉ hữu hình của tinh thần Hiệp hành – tinh thần cùng nhau bước đi với tư cách là Dân Chúa.
Trong bài phát biểu, của mình, Cha Ihejirika cũng kêu gọi tăng cường tình liên đới giữa các cơ quan truyền thông Công giáo và các văn phòng truyền thông của Giáo hội, để qua việc cộng tác với nhau, họ có thể xây dựng một nền truyền thông Công giáo đáng tin cậy, có khả năng phục vụ hiệu quả cả Giáo hội lẫn xã hội đương đại.
Hội nghị Thế giới SIGNIS 2026 sẽ diễn ra đến hết ngày 8 tháng 8, quy tụ các nhà truyền thông Công giáo từ khắp nơi trên thế giới để cùng suy tư, học hỏi, kết nối và thảo luận về những vấn đề mới nổi trong lĩnh vực truyền thông. Ban tổ chức kỳ vọng Hội nghị sẽ góp phần củng cố sự cộng tác truyền thông vượt qua mọi khác biệt về văn hóa và khu vực.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
