Việc truyền chức Giám mục cho Đức Cha Phanxicô Xaviê Đoàn Vĩnh Khôn (Francis Xavier Duan Yongkun) với tư cách là Giám mục Phó Giáo phận Bameng là quyết định bổ nhiệm Giám mục mới nhất được thực hiện theo Thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Trung Quốc.
(Ảnh: patrice6000/Shutterstock)
Linh mục Phanxicô Xaviê Đoàn Vĩnh Khôn (Francis Xavier Duan Yongkun) đã được truyền chức Giám mục hôm thứ Tư để đảm nhận cương vị Giám mục Phó Giáo phận Bameng, thuộc Khu tự trị Nội Mông,Trung Quốc, sau khi được Đức Thánh Cha Lêô XIV bổ nhiệm vào ngày 15 tháng 6 theo khuôn khổ Thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Việc truyền chức của Đức Cha Đoàn Vĩnh Khôn là sự kiện thứ hai trong vòng một tuần lễ liên quan đến các quyết định bổ nhiệm Giám mục được Vatican công bố.
Đức Thánh Cha cũng đã bổ nhiệm Linh mục Giuse Trương Ngạn Phong (Joseph Chang Yanfeng) làm tân Giám mục của Giáo phận Chifeng, một Giáo phận khác tại Nội Mông, vào ngày 15 tháng 6. Đức Cha Trương Ngạn Phong cũng đã được truyền chức Giám mục trong cùng ngày thứ Tư, tuy nhiên Vatican đã công bố việc bổ nhiệm ngài từ ngày 22 tháng 7, trong khi việc bổ nhiệm Đức Cha Đoàn Vĩnh Khôn mới được công bố trong tuần này.
Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết Đức Cha Đoàn, 45 tuổi, được bổ nhiệm làm Giám mục Phó Giáo phận Bameng sau khi Đức Thánh Cha phê chuẩn ứng viên theo các thủ tục được quy định trong thỏa thuận Vatican – Bắc Kinh về việc bổ nhiệm các Giám mục tại Trung Quốc.
Tiểu sử
Đức Cha Phanxicô Xaviê Đoàn Vĩnh Khôn sinh ngày 6 tháng 12 năm 1980 tại Hangjin Houqi, Nội Mông. Ngài theo học tại Đại Chủng viện Thần học Hà Bắc từ năm 2000 đến 2007.
Sau đó, từ năm 2008 đến 2013, ngài tiếp tục chương trình học thuật tại Đại học Bắc Kinh và Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.
Ngày 1 tháng 1 năm 2011, ngài được truyền chức Linh mục cho Giáo phận Bameng. Từ năm 2013 đến 2016, ngài tiếp tục theo học tại Đại học Công giáo Phụ Nhân ở Đài Loan.
Sau khi trở về Giáo phận, ngài đảm nhiệm chức vụ Giám đốc Trung tâm Đào tạo của Giáo phận từ năm 2016 đến 2020. Sau đó, ngài được bổ nhiệm làm Tổng Đại diện Giáo phận Bameng và Cha sở Nhà thờ Chính tòa của Giáo phận, các chức vụ ngài đảm nhiệm cho đến khi được bổ nhiệm làm Giám mục.
Việc truyền chức cho Đức Cha Phanxicô Xaviê Đoàn Vĩnh Khôn đánh dấu thêm một bước tiến trong sự hợp tác giữa Tòa Thánh và chính quyền Trung Quốc về việc bổ nhiệm các Giám mục.
Thỏa thuận song phương, được ký lần đầu vào năm 2018, quy định quy trình lựa chọn và công nhận các Giám mục Công giáo tại Trung Quốc.
Tòa Thánh và Trung Quốc không duy trì quan hệ ngoại giao kể từ năm 1951, sau khi chính quyền cộng sản của Mao Trạch Đông lên nắm quyền. Sau đó, cộng đồng Công giáo Trung Quốc đã bị chia rẽ giữa Hiệp hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc do nhà nước kiểm soát, và một bên là cộng đồng Công giáo hoạt động âm thầm nhưng vẫn trung thành với Rôma.
Nội dung đầy đủ của thỏa thuận năm 2018 chưa bao giờ được công bố. Thỏa thuận được gia hạn hai năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên quyết định gia hạn thêm 4 năm, kéo dài đến năm 2028.
Theo những điều khoản đã được biết đến công khai, Đức Thánh Cha vẫn giữ quyền quyết định sau cùng đối với các việc bổ nhiệm Giám mục tại Trung Quốc và có quyền bác bỏ các ứng viên do Bắc Kinh đề cử. Về phần mình, Tòa Thánh đồng ý sẽ không bổ nhiệm Giám mục nếu chưa có sự chấp thuận trước của chính phủ Trung Quốc.
Những căng thẳng trong thời kỳ Tông Tòa trống ngôi
Trong thời gian từ sau khi Đức cố Giáo hoàng Phanxicô qua đời đến khi Đức Thánh Cha Lêô XIV được bầu chọn, chính quyền Trung Quốc đã đơn phương tiến hành lựa chọn 2 Giám mục, trong đó có một vị cho Giáo phận vốn đã có một Giám mục được Vatican công nhận.
Vào ngày 28 tháng 4 năm 2025, Linh mục Ngô Kiến Lâm (Wu Jianlin) được các tổ chức Giáo hội do nhà nước Trung Quốc kiểm soát bầu làm Giám mục Phụ tá Thượng Hải. Ngày hôm sau, Linh mục Lý Kiến Lâm (Li Jianlin) được chọn làm Giám mục Giáo phận Tân Hương, tỉnh Hà Nam.
Việc lựa chọn Linh mục Lý Kiến Lâm đã gây nhiều tranh cãi vì Tòa Thánh vốn đã công nhận Đức Cha Giuse Trương Duy Trụ (Joseph Zhang Weizhu) là Giám mục hợp pháp của Giáo phận này.
Mặc dù các quyết định trên có thể đã được chuẩn bị từ trước khi Đức cố Giáo hoàng Phanxicô qua đời, nhưng thời điểm công bố đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà quan sát.
Hãng tin AsiaNews nhận định rằng những quyết định này truyền đi một thông điệp rõ ràng từ Đảng Cộng sản Trung Quốc: việc Tông Tòa trống ngôi sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động của Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc.
Với việc bổ nhiệm và truyền chức cho Đức Cha Đoàn, đến nay đã có 16 Giám mục Công giáo Trung Quốc được truyền chức theo Thỏa thuận tạm thời giữa Trung Quốc và Tòa Thánh, được ký kết dưới Triều đại Giáo hoàng của Đức Phanxicô.
Các bổ nhiệm Giám mục Trung Quốc dưới Triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã theo sát tiến trình bổ nhiệm và truyền chức các Giám mục tại Trung Quốc. Dựa trên nhiều năm kinh nghiệm truyền giáo và mục vụ, ngài đặc biệt quan tâm đến việc người Công giáo tại Trung Quốc có thể sống đức tin trong bình an, loan báo Tin Mừng và góp phần hàn gắn những chia rẽ còn tồn tại trong Giáo hội địa phương.
Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gìn giữ sự hiệp thông trong Giáo hội và sự hiệp nhất với Đấng kế vị Thánh Phêrô, như dấu chỉ hữu hình bảo đảm sự hiệp thông giữa các Giám mục với Giáo hội hoàn vũ.
Kể từ khi bắt đầu Sứ vụ Phêrô, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã thực hiện nhiều quyết định bổ nhiệm Giám mục tại Trung Quốc và trao thêm những trách vụ mới cho các Giám mục đã được truyền chức.
Vào ngày 11 tháng 6 năm 2025, Vatican thông báo việc Đức Cha Giuse Lâm Vân Đoàn (Joseph Lin Yuntuan) được chính quyền dân sự công nhận và chính thức đảm nhận nhiệm vụ Giám mục Phụ tá Giáo phận Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến. Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài vào ngày 5 tháng 6. Đức Cha Lâm đã hoan nghênh quyết định này và bày tỏ thiện chí hợp tác trong sứ vụ mục vụ của Giáo phận.
Vào ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã quyết định giải thể Giáo phận Tuyên Hóa (Xuanhua) và Tây Loan Tử (Xiwanzi), 2 Giáo phận do Đức Giáo hoàng Piô XII thiết lập năm 1946, đồng thời thành lập Giáo phận Trương Gia Khẩu (Zhangjiakou) mới trực thuộc Tổng Giáo phận Bắc Kinh.
Hai tháng sau, vào ngày 10 tháng 9, Linh mục Giuse Vương Chấn Quý (Joseph Wang Zhengui), người được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm Giám mục tiên khởi của Giáo phận mới, đã được truyền chức Giám mục.
Linh mục Inhaxiô Ngô Kiến Lâm (Ignatius Wu Jianlin) được truyền chức Giám mục Phụ tá Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi được Đức Thánh Cha Lêô XIV bổ nhiệm vào ngày 11 tháng 8.
Linh mục Phanxicô Lý Kiến Lâm (Francis Li Jianlin) được truyền chức Giám mục Giáo phận Xinxiang, tỉnh Hà Nam, vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi được Đức Thánh Cha bổ nhiệm vào ngày 11 tháng 8.
Minh Tuệ (theo EWTN)
