Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết tình trạng vô gia cư nhằm xây dựng các đô thị bền vững, thăng tiến phẩm giá con người và phục vụ công ích.
Mọi người đi ngang qua một người đang nằm nghỉ trên vỉa hè dọc theo một con phố ở London vào ngày 28 tháng 7 năm 2026 (Ảnh: Vatican News)
Tình trạng vô gia cư cần phải được giải quyết nếu muốn xây dựng những đô thị bền vững, nơi tất cả mọi người đều có điều kiện phát triển toàn diện và góp phần xây dựng công ích. Đây là nội dung được Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc nhấn mạnh trong thông điệp công bố ngày 28 tháng 7 năm 2026.
“Tình trạng vô gia cư dai dẳng phải là điều khiến lương tâm của cộng đồng quốc tế thao thức”, tuyên bố nhấn mạnh.
“Tất cả mọi người đều xứng đáng có một nơi để gọi là mái ấm, nơi họ có thể xây dựng các mối tương quan, vun đắp đời sống gia đình và tham gia trọn vẹn vào cộng đồng. Vì thế, nhà ở không nên chỉ được xem như một loại hàng hóa hay tài sản tài chính, nhưng phải được coi là nền tảng của xã hội nhằm phục vụ công ích”.
Thông điệp được công bố nhân Hội nghị Cấp cao năm 2026 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc về Chương trình Nghị sự Đô thị Mới, diễn ra tại New York, nhân dịp kỷ niệm 10 năm văn kiện này được thông qua. Tài liệu thể hiện tầm nhìn chung về một tương lai bền vững, nhấn mạnh việc quy hoạch và quản lý đô thị hóa một cách hiệu quả.
“Khi các đô thị được hình thành trên nền tảng tình liên đới, sự hòa nhập và sự quan tâm đối với những người túng thiếu nhất, chúng sẽ không chỉ còn là nơi để sinh sống và làm việc, nhưng trở thành những không gian của sự gặp gỡ, tình huynh đệ và niềm hy vọng”.
Tình trạng vô gia cư làm suy giảm khả năng thực thi các quyền căn bản
Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh đã trích dẫn Thông điệp Magnifica humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV, về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo, nhằm nhấn mạnh rằng: “Sự phát triển chỉ thực sự mang tính nhân bản khi đặt con người ở vị trí trung tâm”.
Phái đoàn khẳng định rằng “nguyên tắc này cần định hướng việc thực hiện Chương trình Nghị sự Đô thị Mới trong thập niên tới”.
Tiếp đó, Phái đoàn Quan sát viên Thường trực chỉ ra rằng một trong những điều “xúc phạm nghiêm trọng đến phẩm giá con người” trong tiến trình phát triển đô thị chính là tình trạng vô gia cư.
“Không có một mái nhà không chỉ đơn thuần là thiếu nơi trú ngụ; điều đó còn đồng nghĩa với việc bị tước mất sự an toàn, sự ổn định, quyền riêng tư và cảm thức thuộc về một cộng đồng”, tuyên bố giải thích. “Tình trạng vô gia cư làm suy giảm khả năng thực thi nhiều quyền căn bản của con người và thường đẩy các cá nhân cũng như các gia đình vào vòng xoáy của sự loại trừ và tình trạng nghèo đói”.
Giải quyết tận gốc nguyên nhân của tình trạng vô gia cư
Vì thế, Phái đoàn Tòa Thánh khuyến khích các thành phố và các quốc gia đầu tư nhiều hơn vào “nhà ở phù hợp với khả năng chi trả và đảm bảo chất lượng, cũng như các dịch vụ xã hội toàn diện”, đồng thời giải quyết tận gốc những nguyên nhân dẫn đến tình trạng vô gia cư, chẳng hạn như “nghèo đói, thất nghiệp, nghiện ma túy, các vấn đề về sức khỏe tâm thần, sự đổ vỡ gia đình, tình trạng phải di tản và xung đột”.
Việc này cần được thực hiện thông qua “sự tham gia đầy ý nghĩa của cộng đồng địa phương, xã hội dân sự, các tổ chức tôn giáo” và chính những người từng trải qua tình trạng vô gia cư.
Phái đoàn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thúc đẩy các chính sách nhà ở theo hướng tiếp cận tổng thể, trong đó có tính đến “mối liên hệ chặt chẽ giữa giáo dục, việc làm, nhà ở và y tế”. “Điều này cũng sẽ góp phần ngăn ngừa sự loại trừ và tình trạng phân hóa trong xã hội”, tài liệu nêu rõ.
Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải “tăng cường tinh thần liên đới quốc tế” thông qua sự hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực và bảo đảm nguồn tài chính thích hợp, đặc biệt nhằm hỗ trợ các quốc gia kém phát triển đang phải đối mặt với quá trình đô thị hóa nhanh chóng.
Sự phát triển đô thị không thể chỉ được đo bằng chiều cao của các tòa nhà
Sau cùng, Phái đoàn Tòa Thánh nhấn mạnh rằng “sự phát triển đô thị không thể chỉ được đo lường bằng chiều cao của các tòa nhà hay sức mạnh của nền kinh tế, nhưng trước hết phải được đánh giá qua khả năng giúp mọi người phát triển toàn diện, tham gia trọn vẹn vào đời sống xã hội và đóng góp cho công ích” bởi vì mỗi thành phố trước hết là một cộng đồng của tất cả mọi người, và mỗi người đều mang trong mình phẩm giá do chính Thiên Chúa ban tặng.
“Vì thế, thước đo đích thực của một đô thị bền vững nằm ở cách thức đô thị đó đối xử với tất cả mọi cư dân, và vì thế, ở năng lực giải quyết các dạng thức nghèo đói đa dạng, tình trạng bất bình đẳng dai dẳng cũng như sự suy thoái môi trường”, tuyên bố nhấn mạnh.
Thiên Ân (theo Vatican News)
