Các hoạt động bác ái của Đức Thánh Cha Lêô XIV, được thực hiện qua Bộ Phục vụ Bác ái, không bị giới hạn bởi bất kỳ ranh giới địa lý nào. Bên cạnh việc tiếp tục hỗ trợ các khu vực chiến sự như Ukraine và Trung Đông, tổ chức này vẫn duy trì hoạt động cứu trợ nhân đạo trên khắp năm châu lục.
Viện trợ nhân đạo do Bộ Phục vụ Bác ái phân phát (Ảnh: Vatican News)
“Không thể trì hoãn hoạt động bác ái”, Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu vào ngày 6 tháng 6, ngày đầu tiên của chuyến tông du Tây Ban Nha, khi ngài gặp gỡ các nhân viên và những người thụ hưởng của dự án xã hội Cedia 24 Horas tại Madrid.
Những phát biểu đó không chỉ dừng lại ở ngôn từ, nhưng đã trở thành những khuôn mặt cụ thể. Đó là khuôn mặt của một người mẹ và của đứa con gái ôm trong tay một gói bánh quy cùng túi mì ống trong căn phòng ngủ nhỏ bé, xung quanh là chú gấu bông cùng bức tranh vẽ nhà thờ Chính thống giáo được dán trên tường. Đó cũng là hình ảnh về lương thực, thuốc men và các khoản viện trợ nhân đạo mà Đức Thánh Cha, qua Bộ Phục vụ Bác ái, gửi đến những người đang chịu cảnh khốn cùng trên khắp thế giới.
Hai mẹ con nhận viện trợ nhân đạo từ Bộ Phục vụ Bác ái (Ảnh: Vatican News)
“Tinh thần liên đới không có biên giới và không bị giới hạn bởi chủ nghĩa dân tộc”, Đức Tổng Giám mục Luis Marín de San Martín, Chánh Sở Từ Thiện của Đức Thánh Cha, chia sẻ với Vatican News. “Tinh thần ấy phải đến với bất cứ nơi nào có sự đau khổ và những nhu cầu cấp bách. Vì thế, chúng tôi bảo đảm việc hỗ trợ phải được thực hiện nhanh chóng, thiết thực và có sự phối hợp chặt chẽ, đặc biệt hướng đến những người nghèo khổ nhất, để họ có thể cảm nhận được sự gần gũi và lòng nhân ái của Đức Thánh Cha – như vòng tay yêu thương của Giáo hội luôn đồng hành và nâng đỡ họ”.
Thông qua Bộ Phục vụ Bác ái, các khoản viện trợ nhân đạo đã liên tục đến với người dân Ukraine kể từ khi chiến tranh bùng nổ, cũng như với những người đang chịu đau khổ tại Dải Gaza và Lebanon.
Tiếp nối nhiều năm liên tục thể hiện tình liên đới và luôn kịp thời đáp lại những lời kêu cầu sự giúp đỡ, Đức Thánh Cha Lêô tiếp tục mang sự an ủi đến mọi châu lục. Hoạt động bác ái của ngài trải dài theo những vùng đất đang gánh chịu khổ đau—từ Châu Âu và Trung Đông đến Châu Á, Châu Phi và Châu Mỹ—với cam kết kiên định và không phân biệt đối xử. Đó là một hành trình ghi dấu những trận động đất, bão nhiệt đới, hạn hán và lũ lụt, nhưng cũng chất chứa tình trạng bạo lực thường nhật, những trẻ em bị bỏ rơi và các gia đình phải vật lộn để có đủ lương thực.
Hiện diện như một dấu chỉ của sự chào đón tại châu Âu
Ngay cả tại châu Âu, phía sau những cửa hiệu lộng lẫy của một lục địa thường được xem là thịnh vượng, vẫn còn biết bao câu chuyện về tình trạng nghèo đói và sự loại trừ.
Tại Cộng hòa Síp, điểm trung chuyển quan trọng trên tuyến di cư Địa Trung Hải, Tòa Thánh đã hỗ trợ một dự án của Cộng đoàn Sant’Egidio, giúp đỡ những người xin tị nạn thông qua việc cung cấp các bữa ăn, bộ dụng cụ vệ sinh và hỗ trợ tâm lý tại các trung tâm tiếp nhận.
Xa hơn về phía đông, tại Georgia, nguồn hỗ trợ đã được gửi đến để hoàn thành việc xây dựng một ngôi nhà dành cho các bé trai có hoàn cảnh khó khăn ở Tbilisi. Đây là dự án mà Đức cố Giáo hoàng Phanxicô đã hết sức quan tâm và nay được Đức Thánh Cha Lêô tiếp tục hoàn tất.
Dự án Sant’Egidio tại Síp, được Bộ Phục vụ Bác ái hỗ trợ (Ảnh: Vatican News)
Mang niềm an ủi đến Trung Đông và châu Á
Tại Syria, nơi chiến tranh tuy đã vắng bóng trên các trang báo nhưng chưa bao giờ rời khỏi cuộc sống hằng ngày của người dân, cộng đồng Kitô hữu vẫn tiếp tục chịu nhiều áp lực và những mối đe dọa tiềm ẩn. Thông qua nguồn tài trợ của Vatican dành cho Caritas địa phương, trong những ngày tới, Đức Tổng Giám mục Luigi Roberto Cona, Sứ thần Tòa Thánh tại Syria, sẽ phân phát 2.000 phần quà lương thực bao gồm gạo, ngũ cốc và dầu ăn cho các gia đình.
Tại Bangladesh, hoạt động bác ái của Đức Thánh Cha hướng đến hai hoàn cảnh đặc biệt đau thương.
Thứ nhất là Cox’s Bazar, trại tị nạn lớn nhất thế giới, nơi hơn một triệu người tị nạn Rohingya vẫn đang sống chen chúc trong những túp lều bằng tre và bạt nhựa, bị mắc kẹt trong cảnh vô quốc tịch kéo dài nhiều năm. Tiếp nối sự nâng đỡ liên tục trong suốt nhiều năm qua, Đức Thánh Cha gần đây đã gửi thêm viện trợ thiết thực đến những con người thậm chí không còn đất nước nào để gọi là quê hương.
Hoàn cảnh thứ hai là Giáo phận Chattogram, nơi gần đây vừa phải hứng chịu những trận lũ lụt nghiêm trọng kéo dài. Nguồn tài trợ của Đức Thánh Cha đã giúp phân phát các nhu yếu phẩm, khôi phục sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực, hỗ trợ các trường học và cô nhi viện, đồng thời sửa chữa những ngôi nhà bị hư hại.
Sự hỗ trợ cụ thể cũng tiếp tục được chuyển đến Dải Gaza và Lebanon. Tháng Tư vừa qua, thông qua Tòa Sứ thần Tòa Thánh, Vatican đã chuyển các lô hàng viện trợ nhân đạo, trong đó có khoảng 15.000 gói thuốc thiết yếu, bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc điều trị tăng huyết áp và thuốc giảm đau dành cho những người dân đang kiệt quệ vì chiến tranh.
Sự tàn phá tại Bangladesh, nơi người dân đang được hỗ trợ thông qua Bộ Phục vụ Bác ái (Ảnh: Vatican News)
Chung tay giúp châu Phi hồi sinh
Có lẽ không nơi nào hoạt động bác ái của vị Giám mục Rôma lại mang nhiều hình thức phong phú như tại châu Phi.
Ở Burkina Faso, vào đầu tháng Bảy, Giáo phận Ouahigouya đã nhận được nguồn tài trợ để triển khai một dự án chăm sóc y tế dành cho những người phải di dời và các gia đình nghèo khó, đặc biệt quan tâm đến sức khỏe của các bà mẹ và trẻ em.
Tại Kenya, nguồn viện trợ của Bộ Phục vụ Bác ái đang hỗ trợ Mái ấm Thiếu nhi Thánh Angela Embu, nơi đón nhận những trẻ em bị bỏ rơi và sống lang thang trên đường phố. Tại đây, các em được chào đón, được sống hòa nhập, có bữa ăn đầy đủ và được đến trường.
Ở Madagascar, sau khi cơn bão Gezani tàn phá đất nước vào ngày 10 tháng 2, Tổng Giáo phận Toamasina đã kêu gọi hỗ trợ. Quỹ bác ái của Đức Thánh Cha hiện đang tài trợ cho chương trình cứu trợ nhiều giai đoạn, từ việc phân phát lương thực khẩn cấp đến việc tái thiết nhà cửa và phục hồi sinh kế.
Tại Zambia, hạn hán nghiêm trọng vào đầu tháng Bảy đã phá hủy mùa màng, khiến nhiều gia đình trong Giáo phận lâm vào cảnh thiếu lương thực, trong đó có 90 học sinh mỗi ngày phải đến trường với chiếc bụng đói. Hoạt động bác ái của Đức Thánh Cha sẽ giúp duy trì cuộc sống của các em, chăm sóc từng em như người cha chăm sóc con cái của mình.
Một câu chuyện tại Tanzania có lẽ diễn tả rõ nhất ý nghĩa của sự hy sinh và tình yêu dành cho Giáo hội. Một người đàn ông tên là Constantine đã bị thương nặng và mất một chân sau khi lấy thân mình che chắn cho Cha xứ trong một vụ mưu sát xảy ra ngay trong Thánh lễ Phục Sinh. Do không đủ khả năng chi trả viện phí, ngài đã thỉnh cầu Đức Thánh Cha Lêô giúp đỡ. Đức Thánh Cha đã bảo đảm để ông được điều trị chu đáo, bao gồm cả việc cung cấp chân giả giúp ông có thể đi lại được như xưa.
Công việc tái thiết tại châu Mỹ
Bên kia Đại Tây Dương, cánh tay bác ái của Đức Thánh Cha vẫn tiếp tục vươn tới những người đang cần được giúp đỡ.
Tại Argentina, thuộc Giáo phận Tucumán, những cơn bão dữ dội vào hồi tháng Tư đã phá hủy nhà ăn và các xưởng đào tạo nghề của một trung tâm đang phục vụ khoảng 450 trẻ em và thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, nhiều em trong số đó nếu không có trung tâm này sẽ không có bữa ăn hằng ngày cũng như cơ hội học tập. Khoản hỗ trợ tài chính do Đức Thánh Cha nhanh chóng gửi đến thông qua Bộ Phục vụ Bác ái đã giúp công việc tái thiết được khởi động.
Xa hơn về phía bắc, tại Haiti, nơi tình trạng bất ổn xã hội và bạo lực từ các băng nhóm vũ trang khiến cuộc sống của người dân trở nên vô cùng khó khăn, hoạt động viện trợ của Đức Thánh Cha đang mang lại hy vọng cho nhiều gia đình thông qua việc phân phát lương thực cùng các nhu yếu phẩm y tế và vệ sinh.
Tại Venezuela, hoạt động bác ái của Đức Thánh Cha được triển khai theo hai hướng bổ trợ cho nhau. Trước hết là dự án “Almuerzos Nutritivos para el Alto Orinoco”, được thực hiện thông qua Tòa Sứ thần Tòa Thánh, nhằm cung cấp các bữa trưa đầy đủ dinh dưỡng trong 6 tháng cho học sinh tại trường Mavaca và trường nội trú La Esmeralda, nơi phục vụ chủ yếu các cộng đồng bản địa có điều kiện sống hết sức thiếu thốn. Đối với nhiều em tại đây, đây là bữa ăn trọn vẹn duy nhất mà các em có được trong ngày.
Đồng thời, nguồn tài trợ cũng tiếp tục được gửi đến để hỗ trợ những người bị ảnh hưởng bởi trận động đất nghiêm trọng gần đây tại quốc gia này. Sau khoản cứu trợ khẩn cấp được chuyển đến ngay sau thảm họa, các khoản hỗ trợ tiếp theo vẫn liên tục được gửi đến nhằm phục vụ công cuộc tái thiết lâu dài. Khoản viện trợ mới nhất đã được chuyển đến Tổng Giáo phận Caracas như một dấu chỉ của sự hồi sinh và hạt giống của niềm hy vọng.
Không chỉ đáp ứng nhu cầu, nhưng còn tìm hướng giải quyết nguyên nhân
Mỗi sáng kiến như vậy đều phản ánh cam kết mà Chánh Sở Từ Thiện của Đức Thánh Cha đã nhấn mạnh: “Hoạt động bác ái không kết thúc ở việc cứu trợ khẩn cấp”.
Đồng thời, điều này cũng mời gọi chúng ta “suy ngẫm về những nguyên nhân gây ra tình trạng nghèo đói, để từ đó góp phần thay đổi những bất công bắt nguồn từ tội lỗi – những bất công vốn gây ra sự loại trừ và khổ đau”.
Kết lời, Đức Tổng Giám mục Luis Marín de San Martín khẳng định rằng Bộ Phục vụ Bác ái luôn nỗ lực duy trì ý thức rằng: “Tình yêu là chìa khóa của đời sống Kitô hữu. Tính khẩn thiết của đức bác ái, được sống như một lời đáp trả Tin Mừng, mỗi ngày thôi thúc chúng ta đến gần anh chị em mình, cùng chia sẻ, với tư cách là Giáo hội, cả những đau khổ lẫn những hy vọng của họ”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
