Aminata Maiga Keita, phu nhân Tổng thống Mali Ibrahim Boubacar Keita, xúc động trong buổi hội kiến riêng với Đức Giáo hoàng Phanxicô tại Vatican, Thứ Năm, ngày 13 tháng 2 năm 2020 (Ảnh: Remo Casilli / AP)
Yaoundé, Cameroon – Sự leo thang của đại dịch coronavirus ở Châu Phi đang làm dấy lên mối lo ngại rằng các tổ chức khủng bố có thể lợi dụng tình hình để mở rộng các chiến dịch giết chóc của họ, đặc biệt là trên khắp Sahel.
Trong khi các vụ tấn công khủng bố đang gia tăng đều đặn ở các quốc gia như Mali, Nigeria và Burkina Fasso, Moussa Dominique Bangre, đại diện quốc gia cho Tổ chức Dịch vụ Cứu trợ Công giáo (CRS) ở Mali, tin rằng tác động của COVID19 có thể làm suy yếu “khả năng của quốc gia trong việc đối phó với các vụ tấn công của các nhóm thánh chiến”.
“COVID-19 đã tác động xấu đến nền kinh tế toàn cầu, và chắc chắn Mali không phải là ngoại lệ. Có một sự căng thẳng nghiêm trọng đối với các nguồn lực công cộng, và COVID-19 sẽ tác động hơn nữa đến khả năng của quốc gia trong việc đối phó với tình trạng bạo lực ngày càng gia tăng và nhu cầu của những người dân bị di tản và cộng đồng chủ nhà”, ông Bangre phát biểu với Crux.
Tổng thư ký LHQ António Guterres gần đây đã cảnh báo các nhóm thánh chiến đã khai thác các điểm yếu do COVID19 tạo ra để gây ra sự tàn phá nặng nề.
“Các nhóm khủng bố đang lợi dụng đại dịch COVID-19 để tăng cường các cuộc tấn công của họ và thách thức chính quyền nhà nước trên khắp Tiểu vùng”, ông Guterres nói.
Ông cho biết vấn đề này đặc biệt nghiêm trọng ở khu vực biên giới giữa Nigeria, Mali và Burkina Faso, được gọi là tam giác Liptaku-Gourma.
“Bằng chứng cho thấy có sự phối hợp và hợp tác gia tăng giữa một số nhóm khủng bố hoạt động trên khắp Sahel, từ Mauritania đến lưu vực hồ Chad”, ông Guterres nói.
“Tình hình thảm khốc ở khu vực Sahel còn trở nên phức tạp hơn bởi sự lan rộng của đại dịch COVID-19, với việc các nhóm khủng bố khai thác nó cho cả mục đích tuyên truyền và hành động, với tác động nghiêm trọng đến khu vực”, ông Guterres cho biết thêm.
Như thể xác nhận cảnh báo của Tổng thư ký LHQ, các tay súng Hồi giáo hôm thứ Bảy tuần trước đã xông vào một số ngôi làng ở Nigeria, sát hại ít nhất 20 người, cướp bóc các cửa hàng, cướp đàn gia súc và yêu cầu cư dân rời khỏi khu vực.
Ông Guterres cho biết sẽ rất quan trọng để đánh giá tác động của COVID19 đối với năng lực của “Lực lượng Đặc nhiệm chung G5” và các lực lượng quốc tế để tiến hành các hoạt động trong những tháng tới.
Báo cáo của Tổng thư ký cho biết rằng số người chết ở Sahel đã tăng gấp 5 lần kể từ năm 2016, với hơn 4000 trường hợp tử vong được báo cáo vào năm ngoái. Chỉ có 770 người chết trong năm 2016.
Kể từ năm 2012, sự gia tăng bạo lực trên khắp khu vực Châu Phi Sah Sahel đã khiến 3,5 triệu người phải di tản, trong đó có hơn 200.000 người chỉ riêng ở Mali, theo Liên Hợp Quốc.
“Sự căng thẳng là rất cao và chỉ có thể leo thang kể từ vụ tấn công gần đây”, theo ông Bangre thuộc tổ chức CRS.
Cảm giác mất mát ở đây là không thể tưởng tượng được.
“Những người bị buộc phải di tản đã bỏ lại tất cả mọi thứ. Nhiều ngôi nhà và cộng đồng của họ đã bị phá hủy. Họ thường cậy dựa vào sự trợ giúp quảng đại của các tổ chức như CRS. Tình trạng tuyệt vọng có thể nhận thấy một cách rõ ràng”, ông Bangre phát biểu với Crux.
Annika Hammerschlag, một phóng viên của CRS, kể chi tiết câu chuyện về Fatoumata Minta, người đã chạy trốn khỏi một vụ tấn công vào tháng 3 năm 2019 tại ngôi làng Bankas ở Mali, bỏ lại người chồng của mình ở đó.
Hiện tại sống trong một trại tập trung dành cho những người bị buộc phải di tản cách đó khoảng 100 dặm trong thị trấn Mopti nhỏ bé, chị Fatoumata chia sẻ rằng chị khóc mỗi ngày, sau khi mất chồng trong vụ tấn công.
“Trái tim tôi, tự tận đáy lòng, đầu óc tôi – tất cả mọi thứ đều đau đớn”, chị Fatoumata chia sẻ với những giọt nước mắt lăn dài trên khuôn mặt.
“Cả ngày lẫn đêm tôi đều không thể nào chợp mắt. Khi tôi sống cùng với chồng trong ngôi làng, tôi chưa bao giờ gặp phải những vấn đề này”.
“Tôi thương nhớ chồng. Đây chính là lý do tại sao tôi mỏi mệt buồn chán. Đây là lý do tại sao tôi cứ khóc suốt”.
Lamine Diallo, Giám đốc chương trình ứng phó khẩn cấp của CRS, ở Mali, cho biết: “Các gia đình đã mất nhà cửa. Trẻ em đã mất đi tuổi thơ. Mọi người đã mất tất cả”.
Trên khắp Sahel, CRS đang thực hiện chương trình phát triển và ứng phó khẩn cấp, bao gồm Burkina Faso, nơi số người bị buộc phải di tản đã nhân hơn gấp 10 lần trong năm ngoái lên gần 800.000 người.
“CRS hiện đang cung cấp cho những người bị buộc di tản – và các cộng đồng đang trợ giúp họ – với việc hỗ trợ khẩn cấp như thực phẩm, nước uống, nơi trú ẩn và trợ cấp tiền mặt”, ông Bangre phát biểu với Crux.
Tinh thần trách nhiệm đã tăng lên với sự xuất hiện của đại dịch COVID-19.
“Khi bắt đầu bùng phát đại dịch, đội ngũ nhân viên chương trình CRS đã làm việc nhanh chóng để có được các trang thiết bị bảo hộ, đồng thời bổ sung các mặt hàng như khẩu trang, nhiệt kế, dung dịch khử trùng tay và các tài liệu giáo dục vào việc phân phối của chúng tôi”, ông Bangre nói.
“Chúng tôi đã lắp đặt các trạm rửa tay tại các địa điểm xa xôi và hợp tác với các tổ chức y tế địa phương để cung cấp dịch vụ kiểm tra sức khỏe và hướng dẫn thực hành vệ sinh phù hợp. Trong quá trình phân phối, đội ngũ nhân viên của chúng tôi đeo khẩu trang, sử dụng dung dịch khử trùng tay và duy trì việc giữ khoảng cách 6 feet”.
Cũng giống như việc bùng phát COVID-19 có khả năng làm leo thang các vụ tấn công khủng bố, do đó, nó cũng làm xấu đi tình hình thực tế ở những người bị buộc phải di tản nội bộ trên khắp Sahel.
“Sự xuất hiện của COVID-19 tại Mali và trên khắp khu vực Sahel đã làm tăng thêm một lớp nguy hiểm cho thực tế hàng ngày mà những người dân bị di tản phải đối mặt. Họ không chỉ phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực mà còn có nguy cơ bị lây nhiễm virut”, ông Bangre phát biểu với Crux.
“Các gia đình cần sự hỗ trợ của chúng ta hơn bao giờ hết”, ông Bangre cho biết.
Minh Tuệ (theo Crux)
