Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gửi một thông điệp bày tỏ sự ủng hộ tới các tham dự viên tham dự một sự kiện tại Đại học DePaul ở Chicago, nhân kỷ niệm 15 năm bãi bỏ án tử hình ở Illinois, quê hương của vị Giáo hoàng sinh ra tại Hoa Kỳ. Đức Thánh Cha Lêô khẳng định Giáo huấn của Giáo hội Công giáo, coi án tử hình là điều “không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công nhắm vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người” (Ảnh chụp màn hình OSV News/ Catholic Mobilizing Network, YouTube)
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gửi một thông điệp bày tỏ sự ủng hộ tới các tham dự viên tham gia một sự kiện tại trường đại học Công giáo nhân kỷ niệm 15 năm bãi bỏ án tử hình tại bang Illinois, quê hương của ngài.
Cùng ngày, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã công bố kế hoạch mở rộng các phương thức thi hành án tử hình liên bang, bao gồm việc khôi phục đội xử bắn và ghế điện.
Trong một đoạn video dài hai phút được công bố vào ngày 24 tháng 4, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã ngỏ lời với những người hiện diện tại Đại học DePaul ở Chicago — cách nơi ngài lớn lên khoảng 25 dặm — trong một cuộc gặp gỡ với chủ đề: “Ngọn hải đăng giữa bóng tối”.
Buổi lễ tưởng niệm, diễn ra tại trung tâm sinh viên của trường, có sự tham dự của nhà hoạt động chống án tử hình nổi tiếng, Nữ tu Helen Prejean, một thành viên của Dòng Thánh Giuse, và cựu Thống đốc bang Illinois, Pat Quinn, người năm 2011 đã ký dự luật của tiểu bang bãi bỏ án tử hình, giảm án cho 15 tử tù vào thời điểm đó xuống tù chung thân.
“Giáo hội Công giáo luôn dạy rằng mỗi sự sống con người, kể từ lúc thụ thai cho đến khi chết đi một cách tự nhiên, đều thánh thiêng và đáng được bảo vệ”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói trong thông điệp của mình. “Thật vậy, quyền sống chính là nền tảng của mọi quyền con người khác”.
“Vì lý do đó”, ngài nói, “chỉ khi một xã hội bảo vệ sự thánh thiêng của sự sống con người, xã hội ấy mới có thể phát triển và thịnh vượng”.
Giáo huấn của Đức Thánh Cha Lêô XIV về án tử hình
Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp đó tóm lược lập trường của Giáo hội Công giáo về án tử hình, một lập trường đã được Đức cố Giáo hoàng Phanxicô minh định vào năm 2018 khi sửa đổi đoạn 2267 trong Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo — một bước đi tiếp nối lời kêu gọi thường xuyên và liên lỉ của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II về việc từ bỏ án tử hình.
“Về điểm này, chúng ta khẳng định rằng phẩm giá của con người không bị mất đi ngay cả sau khi họ phạm những tội ác nghiêm trọng”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói, diễn giải một đoạn trong văn bản — vốn dựa trên lời của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người trong Thông điệp Evangelium Vitae năm 1995 đã viết: “Ngay cả kẻ sát nhân cũng không đánh mất phẩm giá cá nhân của mình, và chính Thiên Chúa bảo đảm điều đó”.
“Hơn nữa, các hệ thống giam giữ hiệu quả có thể và đã được phát triển để bảo vệ công dân”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói.
Những hệ thống như vậy “đồng thời không tước bỏ hoàn toàn khả năng chuộc lỗi của những người phạm tội”, ngài nói.
“Đó là lý do vì sao Đức cố Giáo hoàng Phanxicô và các vị tiền nhiệm gần đây của tôi đã nhiều lần nhấn mạnh rằng công ích có thể được bảo vệ và những đòi hỏi của công lý có thể được đáp ứng mà không cần đến án tử hình”, Đức Thánh Cha Lêô XIV giải thích.
Hình ảnh buồng tiêm thuốc độc tại nhà tù bang Washington ở Walla Walla, Washington, được chụp ngày 6 tháng 9 năm 2024 (Ảnh của OSV News/Matt Mills McKnight, Reuters)
“Do đó”, ngài nói — trích dẫn lại bài diễn văn vào tháng 10 năm 2017 của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô trong sách Giáo lý— “Giáo hội dạy rằng án tử hình là điều không thể chấp nhận được vì nó là sự tấn công nhắm vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người”.
“Vì vậy, tôi cùng các bạn hoan nghênh quyết định được đưa ra bởi thống đốc bang Illinois năm 2011, và tôi cũng bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với những người vận động bãi bỏ án tử hình tại Hoa Kỳ và trên toàn thế giới”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói. “Tôi cầu nguyện để những nỗ lực của anh chị em sẽ dẫn đến sự thừa nhận lớn hơn đối với phẩm giá của mỗi con người, và sẽ truyền cảm hứng cho những người khác cùng đấu tranh cho chính nghĩa cao cả đó”.
Ngài nói thêm: “Với những tâm tình này, tôi thân ái khẩn cầu phúc lành của Thiên Chúa ban ơn khôn ngoan, niềm vui và bình an trên tất cả anh chị em”.
Những người cổ võ bãi bỏ án tử hình vui mừng trước sự ủng hộ của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Trong một tuyên bố vào ngày 24 tháng 4, Krisanne Vaillancourt Murphy, Giám đốc điều hành của Catholic Mobilizing Network — một tổ chức toàn quốc hoạt động nhằm chấm dứt án tử hình và thúc đẩy các giải pháp công lý phù hợp với Giáo huấn Công giáo — cho biết Đức Thánh Cha “đã minh định một cách rõ ràng rằng việc ủng hộ việc bãi bỏ án tử hình là một ưu tiên của Giáo hội hoàn vũ”.
“Tôi vô cùng xúc động khi được nghe những lời khích lệ của vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên về những nỗ lực bãi bỏ án tử hình tại quê hương và đất nước của ngài”, bà Murphy nói. “Điều đó cho thấy sự gần gũi của Đức Thánh Cha Lêô đối với công cuộc không mệt mỏi của Giáo hội trên khắp đất nước nhằm chấm dứt thực hành gây chết chóc này”.
Bà Murphy cũng lưu ý rằng thông điệp này được đưa ra chỉ vài ngày sau bài diễn từ của Đức Thánh Cha Lêô XIV tại một nhà tù ở Guinea Xích đạo, nơi ngài đã trấn an các tù nhân: “Cuộc sống không chỉ được định nghĩa bởi những sai lầm của mỗi người, vốn thường là kết quả của những hoàn cảnh khó khăn và phức tạp. Luôn có khả năng để bắt đầu lại, học hỏi và trở nên một con người mới”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV nhận một cây Thánh giá từ một tù nhân trong chuyến thăm nhà tù Bata ở Guinea Xích đạo, ngày 22 tháng 4 năm 2026 (Ảnh: OSV News/Guglielmo Mangiapane, Reuters)
Đức Thánh Cha cũng nói với các tù nhân: “Anh chị em không đơn độc”.
Bộ Tư pháp Hoa Kỳ dưới thời Trump mở rộng các phương thức thi hành án tử hình cấp liên bang
Cũng trong ngày 24 tháng 4, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cho biết sẽ tìm cách đơn giản hóa quy trình thi hành án tử hình và gia tăng các phương thức thực thi án tử hình cấp liên bang, chỉ đạo Cục Nhà tù Liên bang khôi phục loại thuốc gây chết người pentobarbital và “các phương thức hành quyết bổ sung”.
“Các hình thức hành quyết bổ sung mà Cục Quản lý Nhà tù Liên bang (BOP) nên xem xét áp dụng bao gồm xử bắn, ghế điện và khí độc — tất cả đều đã được Tối cao Pháp viện xác nhận là phù hợp với Tu chính án thứ Tám”, theo tài liệu của Văn phòng Chính sách Pháp lý thuộc Bộ Tư pháp mang tựa đề “Khôi phục và Tăn cường án tử hình liên bang”.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche phát biểu tại Hội nghị Chính sách Quốc gia năm 2026 của Hiệp hội Luật sư Quốc gia Đảng Cộng hòa ở Washington, ngày 24 tháng 4 năm 2026 (Ảnh: OSV News/Aaron Schwartz, Reuters)
Kể từ khi án tử hình được tái áp dụng vào năm 1976 — cũng là năm Hoa Kỳ kỷ niệm 200 năm lập quốc — đã có 1.662 người bị hành quyết tại Hoa Kỳ, theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình (một tổ chức phi lợi nhuận). Tính đến ngày 24 tháng 4, đã có 8 người bị hành quyết trong năm 2026.
Trung tâm này cho biết “số vụ hành quyết đã giảm đáng kể trong hai thập niên qua”, và phần lớn “tập trung tại một vài bang và một số ít quận ngoại lệ”.
Theo dữ liệu của trung tâm, bang Oklahoma có tỷ lệ hành quyết trên đầu người cao nhất trong giai đoạn 1976–2024, tiếp theo là Texas và Missouri.
Minh Tuệ (theo OSV News)
