Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi các nhà lập pháp thuộc Đảng Nhân dân châu Âu từ bỏ ý thức hệ, tái xây dựng niềm tin với người dân và theo đuổi một nền chính trị đặt nền tảng trên công ích bằng cách hướng đến sự hiệp nhất thay vì xung đột.
Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu trước các nghị sĩ thuộc Đảng Nhân dân Châu Âu tại Vatican (Ảnh @Truyền thông Vatican)
Hôm thứ Bảy, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ các nghị sĩ thuộc Đảng Nhân dân châu Âu tại Vatican.
Trong bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha đã nhắc lại một số cuộc gặp gỡ trước đây của nhóm này với Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Đức cố Giáo hoàng Bênêđictô XVI, cũng như thông điệp do Đức cố Giáo hoàng Phanxicô gửi vào năm 2023 khi ngài không thể trực tiếp tiếp kiến họ.
Nhắc lại tư tưởng của Đức cố Giáo hoàng Bênêđictô XVI, Đức Thánh Cha Lêô XIV cho biết rằng ngài đánh giá cao “sự ghi nhận của Nhóm của quý vị đối với di sản Kitô giáo của châu Âu”.
Đức Thánh Cha Lêô lưu ý rằng dự án châu Âu đã ra đời “từ đống tro tàn của Chiến tranh Thế giới thứ hai”, không chỉ nhằm bảo đảm rằng một cuộc xung đột như thế sẽ không bao giờ tái diễn, mà còn nhằm mục đích thúc đẩy sự hợp tác có khả năng vượt qua “hàng thế kỷ chia rẽ”.
Ngài nhắc đến tầm ảnh hưởng của các nhân vật như Konrad Adenauer, Alcide De Gasperi và Robert Schuman, những người “được thúc đẩy bởi đức tin cá nhân” và nhìn nhận các nguyên tắc Kitô giáo như “một yếu tố chung và thống nhất” trong việc tái thiết lục địa.
Sau đó, trích dẫn những lời của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, ngài nói rằng “sự hiệp nhất lớn hơn xung đột”, đồng thời giải thích rằng sự hiệp nhất đích thực “có can đảm vượt qua bề nổi của sự xung đột để nhìn thấy nơi tha nhân phẩm giá sâu xa nhất của họ”. Ngược lại, xung đột “nuôi dưỡng việc theo đuổi và khẳng định quyền lực, và cuối cùng dẫn đến sự hủy diệt”.
Vai trò của chính trị
Chuyển sang vai trò của chính trị, Đức Thánh Cha nói rằng “nhiệm vụ hàng đầu của mọi hoạt động chính trị là đưa ra một tầm nhìn lý tưởng”, đòi hỏi “một cái nhìn rộng về tương lai” và sự sẵn sàng đưa ra “những lựa chọn khó khăn, thậm chí không được ưa chuộng khi cần thiết vì công ích.”
Trong bối cảnh này, ngài nhắc lại rằng chính trị có thể được hiểu như “hình thức cao nhất của đức ái”, chính vì nó hướng đến lợi ích của tất cả mọi người.
Tuy nhiên, đồng thời, Đức Thánh Cha cảnh báo về sự bóp méo các lý tưởng thành ý thức hệ. “Theo đuổi một lý tưởng không có nghĩa là tôn vinh một ý thức hệ”, ngài nói, đồng thời mô tả ý thức hệ như “kết quả của sự bóp méo thực tại và một hình thức bạo lực áp đặt lên thực tại”.
Đức Thánh Cha tiếp tục nhấn mạnh rằng ý thức hệ “bóp méo các ý tưởng và đặt con người dưới chương trình nghị sự của chính nó”, cuối cùng “bóp nghẹt những khát vọng đích thực của họ”. Đức Thánh Cha cũng cho biết thêm rằng chính châu Âu hiện đại đã hình thành từ việc nhìn nhận “sự thất bại của các dự án ý thức hệ đã tàn phá và chia rẽ nó”.
Một bản sắc mạnh mẽ
Đề cập đến bản sắc của Đảng Nhân dân Châu Âu, Đức Thánh Cha tiếp tục nhấn mạnh rằng “nhân dân là trọng tâm trong cam kết của quý vị, và quý vị không thể gạt họ sang một bên”.
Người dân, Đức Thánh Cha nói, “không chỉ là những người thụ động tiếp nhận các đề xuất chính trị, nhưng là những chủ thể tích cực cùng chia sẻ trách nhiệm đối với mọi hành động chính trị”.
Ngài mô tả việc hiện diện giữa dân chúng và thu hút họ tham gia vào các tiến trình chính trị là “liều thuốc giải tốt nhất chống lại chủ nghĩa dân túy… và chủ nghĩa tinh hoa”, cả hai đều là “những xu hướng phổ biến trong bối cảnh chính trị hiện nay”.
Tiếp đó, Đức Thánh Cha nhấn mạnh điều ngài gọi là “sự suy giảm liên tục về sự hòa, sự cộng tác và gắn kết lẫn nhau giữa người dân và những người đại diện của họ”.
Để giải quyết điều này, ngài kêu gọi “tái xây dựng một ý thức đích thực về ‘dân chúng’” thông qua “sự tiếp xúc cá nhân giữa người dân và các đại diện của họ”.
Đức Thánh Cha cũng cho biết thêm rằng trong thời đại “chiến thắng của kỹ thuật số”, hoạt động chính trị hướng đến công ích đòi hỏi “”sự trở lại với những tương quan trực tiếp”.
Di sản Kitô giáo
Ngỏ lời với những người được truyền cảm hứng bởi các giá trị Dân chủ Kitô giáo, Đức Thánh Cha nói rằng điều này đồng nghĩa với việc “tái khám phá và trân trọng di sản Kitô giáo”, đồng thời duy trì “sự phân biệt cần thiết giữa chứng tá tôn giáo mang tính ngôn sứ… và chứng tá Kitô giáo được thể hiện qua các lựa chọn chính trị cụ thể”.
“Là một người Kitô hữu trong lĩnh vực chính trị không có nghĩa là phải công khai tuyên xưng đức tin của mình”, ngài nói, nhưng đòi hỏi việc “để cho Tin Mừng hướng dẫn các quyết định cần phải được đưa ra, kể cả những quyết định không dễ đạt được sự đồng thuận”.
Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo tồn “mối liên hệ giữa luật tự nhiên và luật thực định, cũng như giữa nguồn gốc Kitô giáo và hoạt động chính trị”.
Những thách đố của Liên minh châu Âu
Sau đó, Đức Thánh Cha Lêô đề cập đến những thách đố cụ thể mà châu Âu đang phải đối diện. Ngài kêu gọi một “cái nhìn thực tế bắt đầu từ những quan tâm cụ thể của con người”, bao gồm sự cần thiết cần phải thúc đẩy “những điều kiện lao động phù hợp với phẩm giá” trước một “thị trường ngày càng phi nhân và không mang lại sự viên mãn”.
Đức Thánh Cha nói về sự cần thiết phải giúp mọi người “vượt qua sự lo sợ khi lập gia đình”, một nỗi sợ mà ngài cho là “đặc biệt phổ biến tại châu Âu”.
Về vấn đề di cư, ngài kêu gọi các chính trị gia giải quyết “các nguyên nhân gốc rễ”, đồng thời “quan tâm đến những người đang đau khổ” và thừa nhận “khả năng thực tế trong việc chào đón và hội nhập người di cư vào xã hội”.
Đức Thánh Cha cũng kêu gọi một cách tiếp cận không mang tính ý thức hệ đối với các vấn đề lớn như “chăm sóc công trình sáng tạo và trí tuệ nhân tạo”, đồng thời lưu ý rằng trí tuệ nhân tạo mang lại “những cơ hội to lớn” nhưng đồng thời cũng “tiềm ẩn nhiều nguy cơ”.
Kết thúc bài diễn từ, Đức Thánh Cha Lêô XIV suy tư về ý nghĩa của tự do, kêu gọi các nhà lãnh đạo đầu tư vào một sự tự do không bị thu hẹp thành “những sở thích cá nhân đơn thuần” nhưng “bắt nguồn từ chân lý”, bảo vệ “tự do tôn giáo cũng như tự do tư tưởng và lương tâm ở mọi nơi và mọi hoàn cảnh”.
Sau cùng, Đức Thánh Cha cảnh báo về điều mà ngài gọi là “một sự ‘đoản mạch’ của các quyền con người”, điều rốt cuộc “dẫn đến việc nhường chỗ cho bạo lực và sự áp bức”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
