Chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV đến 4 quốc gia châu Phi làm nổi bật sức mạnh của những dân tộc từ lâu đã phải gánh chịu ách thống trị thuộc địa và đồng thời kêu gọi chúng ta cùng tham gia xây dựng một hiện tại và tương lai công bằng hơn, huynh đệ hơn và nhân ái hơn.
Đức Thánh Cha Lêô XIV chào đón giới trẻ tại Đền thánh Đức Mẹ Muxima ở Kimbaxe, Angola, vào ngày 19 tháng 4 năm 2026 (Ảnh: Patrick Leonard/ EWTN News)
Chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV đến châu Phi kêu gọi chúng ta mở rộng tầm mắt và đổi mới tâm hồn, thúc giục chúng ta hành động để nhân loại có thể thể hiện một bộ mặt chân thật hơn. Trong những ngày này, hàng ngàn người chờ đón và tháp tùng Đức Thánh Cha, quy tụ dọc theo những con đường đất đỏ bụi bặm và các con phố trong thành phố. Thường thì, đằng sau những hàng rào, là những ngôi nhà mái tôn và những tòa nhà cũ kỹ, ọp ẹp; thế nhưng ánh mắt mọi người vẫn tràn đầy niềm vui, và nụ cười xuất hiện ngay khi ánh mắt của họ chạm nhau.
Nhiều người chờ đợi hàng giờ chỉ để được nhìn thấy xe của Đức Thánh Cha Lêô XIV hoặc đoàn xe tháp tùng ngài, với hy vọng chụp được một bức ảnh hoặc lưu giữ một kỷ niệm đáng nhớ. Họ ca hát, nhảy múa, vẫy cờ và những cành cây, giơ tay cao lên trời. Chuyến viếng thăm này là một hành trình khám phá những vết thương và hy vọng của những dân tộc thường bị lãng quên, nhưng nó cũng là một lời mời gọi dành cho tất cả mọi người: hãy thay đổi góc nhìn, đừng ngoảnh mặt làm ngơ, và hãy xây dựng tình huynh đệ và những mối tương quan chân thành mà không để mình bị khuất phục trước nỗi sợ hãi hay sự cam chịu.
Châu Phi mà Đức Thánh Cha Lêô XIV gặp gỡ cho thấy sức sống và năng lượng đáng kinh ngạc, cùng với tiềm năng to lớn cho tương lai. Đồng thời, sức nặng của các hình thức ảnh hưởng thuộc địa vẫn còn rõ ràng, khi các lực lượng toàn cầu tiếp tục hạn chế và kiểm soát tiềm năng này. Ở những nơi tài nguyên bị khai thác, đất đai bị tàn phá bởi chất thải độc hại, và xung đột, chia rẽ và tham nhũng được nuôi dưỡng, những gì bị các thế lực chính trị và kinh tế chiếm đoạt không chỉ là của cải, mà còn là hiện tại và tương lai của toàn bộ các thế hệ.
Người dân Angola háo hức chờ đón Đức Thánh Cha Lêô XIV ở Kilamba (Ảnh @Truyền thông Vatican)
Trên một hành tinh nhuốm màu chiến tranh và bạo lực, Đấng kế vị Thánh Phêrô tiếp tục nỗ lực xây dựng những cầu nối, khuyến khích tinh thần gặp gỡ, hòa giải, sự nhận thức, sự đoàn kết và hòa bình. Điều này thể hiện rõ, ví dụ, tại thành phố Bamenda ở tây bắc Cameroon, nơi đã được kết nối lại với phần còn lại của đất nước trong chuyến viếng thăm này. Do tình trạng bạo lực liên quan đến cuộc khủng hoảng ly khai—khiến hàng ngàn người phải di tản và nhiều người thiệt mạng—các con đường hầu như biến mất, và sân bay đã không thể sử dụng được trong suốt 8 năm trời. Sự xuất hiện của Đức Thánh Cha Lêô XIV không chỉ giúp tái khởi động công cuộc tái thiết về phương diện vật chất mà còn khơi dậy niềm hy vọng mới.
Qua cuộc hành trình của mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng nhấn mạnh những thực tế riêng biệt của các quốc gia mà ngài đến thăm, lên án khuynh hướng coi châu Phi như một thực thể duy nhất thay vì một lục địa đa dạng. Đức Thánh Cha đề cập đến sự thống nhất trong sự đa dạng và phẩm giá chung của gia đình nhân loại, trong đó mỗi người đều là con cái của Thiên Chúa. Ngài cho thấy sự phong phú của nhiều tiếng nói trong Giáo Hội, được mời gọi chia sẻ sứ điệp Tin Mừng, mà khi được sống theo, sẽ nuôi dưỡng sự sáng tạo và giúp xây dựng các xã hội công bằng hơn, bác ái hơn và biết tương trợ lẫn nhau hơn.
Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi tinh thần trách nhiệm chung và từ châu Phi, Ngài ngỏ lời với toàn thể thế giới. Ngài nêu lên một câu hỏi cơ bản mời gọi mỗi người chúng ta hướng về tha nhân: gặp gỡ họ, tha thứ cho họ, nâng đỡ họ và cùng nhau bước đi, gánh vác trách nhiệm xây dựng một tương lai chung. Trong một thế giới thường bị chi phối bởi sự chia rẽ, kiêu ngạo và những mối đe dọa, Đức Thánh Cha giới thiệu dung mạo của Chúa Kitô, Đấng mời gọi mỗi người thay đổi bằng cách sống trọn vẹn cam kết đó trong cuộc sống thường nhật.
Thông qua cuộc hành trình này, Đức Thánh Cha Lêô XIV đang giúp tái kết nối nhân loại, khôi phục phẩm giá và tự do cho mọi người để phát triển và lên án những tuyên bố về sự thống trị và kiểm soát.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
