Trong Thánh lễ sau cùng tại châu Phi, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã kêu gọi các tín hữu Công giáo loan báo Tin Mừng “với lòng nhiệt thành” và làm chứng cho “đức tin mang lại ơn cứu độ” bằng chính đời sống của mình.
Đức Thánh Cha Lêô XIV cử hành Thánh lễ tại Sân vận động Malabo ở Guinea Xích đạo vào ngày 23 tháng 4 năm 2026 (Ảnh: Patrick Leonard/ EWTN News)
Hôm thứ Năm, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã cử hành Thánh lễ sau cùng trong chuyến Tông du châu Phi, kêu gọi Giáo hội tại Guinea Xích Đạo tiếp tục loan báo Tin Mừng “với lòng nhiệt thành” và làm chứng qua đời sống được định hình bởi đức tin, sự phục vụ và liên đới.
Thánh lễ được cử hành tại sân vận động ở Malabo, nơi dự kiến có khoảng 30.000 tín hữu tham dự, đánh dấu sự kiện công khai quy mô lớn sau cùng của Đức Thánh Cha tại Guinea Xích Đạo, quốc gia châu Phi thứ tư và cũng là chặng dừng chân cuối cùng trong hành trình 11 ngày của ngài.
Sau khi di chuyển giữa đám đông trên chiếc Popemobile, Đức Thánh Cha bắt đầu Thánh lễ trong bầu khí rộn ràng giữa những lá cờ, những bài hát và những chiếc mũ đầy màu sắc, cùng với âm nhạc và vũ điệu đi kèm trong buổi cử hành phụng vụ.
Trước bài giảng, Đức Thánh Cha đã gửi lời chào tới Tổng Giáo phận Malabo và bày tỏ lời chia buồn trước sự ra đi của Cha Fortunato Nsue Esono, Tổng Đại diện, người đã đột ngột qua đời vào ngày 17 tháng 4, hưởng dương 39 tuổi.
“Chúng ta tưởng nhớ ngài trong Thánh lễ này”, Đức Thánh Cha nói. “Tôi mời gọi anh chị em sống giây phút đau buồn này trong tinh thần đức tin, và tôi tin tưởng rằng sự thật trọn vẹn sẽ được làm sáng tỏ về hoàn cảnh cái chết của ngài”.
Trong bài giảng, được trình bày bằng tiếng Tây Ban Nha, Đức Thánh Cha suy niệm về các bài đọc Kinh Thánh trong ngày, đặc biệt là trình thuật trong Sách Công vụ Tông đồ về Phó tế Philipphê và viên thái giám người Êthiopia.
“Khi Phó tế Philipphê đến gần một lữ khách đang từ Giêrusalem trở về châu Phi, ông đã hỏi: ‘Ngài có hiểu điều mình đang đọc không?’”, Đức Thánh Cha nói. “Người lữ khách, một thái giám của Nữ hoàng Êthiopia, đã trả lời ngay với sự khôn ngoan khiêm tốn: ‘Làm sao tôi có thể hiểu được, nếu không có người dẫn giải?’. Câu hỏi của ông không chỉ là một cuộc tìm kiếm chân lý, mà còn là biểu hiện của sự cởi mở và khao khát”.
Đức Thánh Cha cho biết hình ảnh viên thái giám thể hiện cả sự đau khổ của con người lẫn sức mạnh giải thoát của Tin Mừng.
“Tuy nhiên, khi ông trở về quê hương châu Phi của mình, nơi đối với ông đã trở thành chốn nô lệ, việc loan báo Tin Mừng đã giải thoát ông”, Đức Thánh Cha nói. “Nhờ cuộc gặp gỡ với Philipphê, một chứng nhân của Đức Kitô chịu đóng đinh và phục sinh, viên thái giám được biến đổi từ một người chỉ đọc – một người quan sát – Kinh Thánh thành một nhân vật chính trong chính câu chuyện đã cuốn hút ông, bởi giờ đây câu chuyện ấy liên quan đến chính cá nhân ông”.
“Như vậy, người đàn ông châu Phi bước vào Kinh Thánh, vốn chào đón mọi độc giả tìm kiếm để hiểu biết về Lời Chúa”, Đức Thánh Cha tiếp tục. “Ông bước vào lịch sử cứu độ, vốn bao trùm tất cả mọi người bất kể nam nữ, đặc biệt là những người bị áp bức, bị gạt ra bên lề xã hội và những người thấp kém nhất trong chúng ta”.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng các Kitô hữu ngày nay, giống như viên thái giám người Êthiopia, đọc Kinh Thánh không phải một cách tách biệt mà trong bối cảnh đời sống của Giáo hội.
“Chúng ta cùng nhau đọc Kinh Thánh như di sản chung của Giáo hội, được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần, Đấng đã soi sáng hướng dẫn việc biên soạn, và bởi truyền thống Tông truyền, vốn đã gìn giữ và chuyển trao Kinh Thánh trên toàn thế giới”, Đức Thánh Cha nói. “Giống như viên thái giám, chúng ta cũng có thể hiểu Lời Chúa nhờ sự trợ giúp của một người hướng dẫn đồng hành với chúng ta trên cuộc hành trình đức tin”.
Chuyển sang Tin Mừng Gioan và Giáo huấn của Chúa Giêsu về Bánh Hằng Sống, Đức Thánh Cha nói rằng Đức Kitô hoàn tất công trình cứu độ của Thiên Chúa trong lịch sử và dẫn dắt mọi dân tộc thoát khỏi ách nô lệ.
“Qua cuộc Vượt Qua của Chúa Giêsu, cuộc xuất hành cuối cùng, mọi dân tộc được giải thoát khỏi ách nô lệ của sự dữ”, Đức Thánh Cha nói.
Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng nhấn mạnh rằng đức tin Kitô giáo không xóa bỏ sự đau khổ, nhưng soi sáng nó bằng niềm hy vọng.
“Những vấn đề của chúng ta không biến mất khi có sự hiện diện của Thiên Chúa, nhưng được soi sáng”, ngài nói. “Cũng như mọi thập giá đều tìm thấy ơn cứu chuộc nơi Chúa Giêsu, câu chuyện cuộc đời của chúng ta cũng tìm thấy ý nghĩa trong Tin Mừng”.
Trích dẫn Tông Huấn Evangelii Gaudium của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, Đức Thánh Cha Lêô XIV cảnh báo chống lại thái độ khép kín thiêng liêng và đồng thời kêu gọi các tín hữu tiếp tục dành chỗ cho người nghèo, cho tiếng nói của Thiên Chúa, và cho niềm vui thầm lặng từ tình yêu của Ngài. Đức Thánh Cha Lêô XIV chia sẻ rằng chính tình yêu của Thiên Chúa nâng đỡ các Kitô hữu trong việc phục vụ công lý và liên đới.
Kết thúc bài giảng, Đức Thánh Cha khích lệ Giáo hội địa phương tiếp tục sứ mạng loan báo Tin Mừng trong niềm vui.
“Vì lý do đó, tôi khuyến khích tất cả anh chị em, với tư cách là Giáo hội sống động tại Guinea Xích Đạo, hãy tiếp tục sứ vụ của các môn đệ đầu tiên của Chúa Giêsu với niềm vui”, Đức Thánh Cha nói. “Khi anh chị em cùng nhau đọc Tin Mừng, hãy loan báo với lòng nhiệt thành, như Phó tế Philipphê đã làm. Và khi anh chị em cùng nhau cử hành Thánh Thể, hãy làm chứng cho đức tin mang lại ơn cứu độ bằng đời sống của mình, để Lời Chúa trở nên men tốt cho tất cả mọi người”.
Minh Tuệ (theo EWTN)
