Một giáo viên tham gia hội nghị trực tuyến với các học sinh đang gặp khó khăn với việc học trực tuyến tại một lớp hướng dẫn do chính phủ phê duyệt ở thành phố Taguig, phía nam Manila, vào ngày 3 tháng 3 (Ảnh: AFP)
Vốn nhân lực tích lũy của thế giới, vốn tạo ra sự giàu có của các quốc gia, đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng hiện sinh và thảm họa thế hệ.
Trong số 1,6 tỷ học sinh bị ảnh hưởng tại hơn 190 quốc gia khi cuộc khủng hoảng đại dịch bùng phát, 24 triệu học sinh phải nghỉ học do tình trạng khẩn cấp về giáo dục toàn cầu.
Điều này có nguy cơ xóa sổ những thành quả khó kiếm được trong nhiều thập kỷ qua trong việc phát triển vốn nhân lực và năng suất lao động của hơn một nửa số sinh viên này sống ở châu Á và châu Phi.
Giáo dục vẫn là trụ cột chính trong hoạt động phục vụ của Giáo hội ở Châu Á và Châu Phi, đặc biệt là ở những quốc gia nghèo, và Giáo hội đã đầu tư rất nhiều vào lĩnh vực giáo dục. Liệu tỷ lệ bỏ học có ảnh hưởng đến sứ mạng của Giáo hội theo cách thức nào đó không?
Đối tượng chịu thiệt hại lớn nhất sẽ là lĩnh vực giáo dục đại học vì các nguồn tạo thu nhập để đáp ứng chi phí giáo dục rất khó khăn đối với các hộ gia đình.
Nhiều sinh viên đại học, đặc biệt là nữ sinh, sẽ không thể phủi sạch bụi đống sách giáo khoa của mình trong năm học này. Hầu hết đều sống ở khu vực Đông Á và Thái Bình Dương.
Dữ liệu được công bố cho thấy trẻ em ở cấp mầm non bị ảnh hưởng nhiều thứ hai và trong số 10,9 triệu học sinh tiểu học, 5,2 triệu trẻ em gái không được đi học trong năm nay.
Gần đây, các quốc gia châu Á như Campuchia, Indonesia, Malaysia và Philippines đã công bố mức cải thiện đáng kể 30% tỷ lệ nhập học đối với giáo dục trung học. Ở Thái Lan, phụ nữ nắm giữ 32% vị trí quản lý cấp cao so với mức trung bình toàn cầu là 27%.
Đối với châu Á, nơi đã báo cáo những thành tựu đáng chú ý trong việc giảm số lượng trẻ em gái bỏ học từ 30 triệu xuống còn 15 triệu trong vài thập kỷ qua, tỷ lệ bỏ học mới có thể dẫn đến một thảm họa thế hệ.
Số trẻ em không được đến trường đã giảm 3 triệu em kể từ năm 2014 ở Đông Nam Á. Ấn Độ và Pakistan cũng đạt được những bước tiến đáng kể trong vấn đề này.
Trước đại dịch, châu Á đang đối mặt với cuộc khủng hoảng học vấn. Bên cạnh những học sinh bỏ học, nhiều học sinh không nhận được một nền giáo dục chất lượng tốt và gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu cơ bản về việc đọc và toán học. Họ cũng thiếu năng lực và các kỹ năng bao gồm cả trình độ kỹ thuật số.
Đại dịch đã làm trầm trọng thêm khoảng cách kỹ thuật số giữa các sinh viên châu Á. Ở khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, 55% nam giới thích truy cập Internet so với 41% nữ giới. Điều này khiến trẻ em gái ít có điều kiện tiếp cận với chương trình đào tạo từ xa và làm gia tăng khoảng cách kỹ thuật số ở giới (digital gender gap).
Về sự sẵn có của các thiết bị và sự kết nối internet, trẻ em gái châu Á bị thiệt thòi trong các hộ gia đình có nhiều con, nơi số lượng trẻ em vượt quá số lượng thiết bị sở hữu.
Tình trạng khẩn cấp về giáo dục đã gây ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe tinh thần của học sinh do tình trạng cách ly xã hội kéo dài, sự căng thẳng về tài chính đối với các gia đình và thiếu hệ thống hỗ trợ.
Các học sinh ở châu Á đang lo lắng trước tình trạng đóng cửa các trường học kéo dài cũng như các biện pháp cách ly xã hội.
Một cuộc khảo sát gần đây của UNICEF cho thấy 30% trẻ em gái cảm thấy lo lắng và 28% cảm thấy buồn ở Philippines. Chỉ 14% giữ được sự bình tĩnh. Mặt khác, học sinh trung học Trung Quốc có các triệu chứng trầm cảm (46%) hoặc lo lắng (38%).
Tại Việt Nam, 60% người tham gia cuộc khảo sát mẫu cảm thấy lo lắng và áp lực trong thời gian đại dịch và ở Thái Lan, 3/4 phụ nữ được hỏi cho biết các vấn đề về sức khỏe tâm thần như căng thẳng, buồn chán, thiếu động lực và thất vọng.
Đại dịch đã cướp đi của hàng triệu học sinh quyền được giáo dục không thể phủ nhận, vốn đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của một quốc gia.
Để bảo vệ quyền lợi của hàng triệu người học, Liên minh Giáo dục Toàn cầu bao gồm các cơ quan của Liên Hợp Quốc, các tổ chức quốc tế, các tổ chức tư nhân và đại diện xã hội dân sự, do UNESCO đứng đầu, đã thực hiện một chiến dịch mang tên “Save our Future” (Cứu lấy tương lai của chúng ta).
Vì lợi ích của trẻ em gái, chiến dịch #LearningNeverStops của UNESCO kêu gọi học sinh quay trở lại lớp học khi các trường học mở cửa an toàn trở lại.
Châu Á, nơi có nguy cơ tỷ lệ học sinh không quay trở lại trường học nhiều nhất, có thể khám phá phương pháp học tập xuyên biên giới như một biện pháp khắc phục tức thì.
Đối với các quốc gia trên toàn thế giới, việc tạo điều kiện học tập xuyên biên giới trong thế giới mạng toàn cầu hóa là một ý tưởng không tồi.
Đã đến lúc các nhà giáo dục Công giáo ở châu Á, đặc biệt là các Dòng tu trong hoạt động tông đồ trong lĩnh vực giáo dục, đã cùng nhau xem xét công việc của họ trong thời kỳ đại dịch theo sự nhấn mạnh của Đức Thánh Cha Phanxicô về một Giáo hội nghèo cho người nghèo.
Các phương pháp và hệ thống giáo dục đã thay đổi, gia tăng nhanh chóng do các tình huống khẩn cấp và những hạn chế do đại dịch. Việc đưa nó quay trở lại hệ thống giáo dục truyền thống có thể không cần thiết và gây nản lòng.
Nhưng đối với một khu vực nổi tiếng với tỷ lệ học sinh bỏ học cao, Giáo hội nắm giữ vai trò nhanh chóng hiểu được những nhu cầu và thích ứng với những thay đổi. Việc không có khả năng thay đổi có thể khiến các tổ chức của Giáo hội trở nên không phù hợp và lỗi thời, khiến toàn bộ sự đầu tư của Giáo hội vào lĩnh vực giáo dục bị đe dọa.
Các quan điểm được trình bày trong bài viết này là của tác giả và không nhất thiết phản ánh quan điểm biên tập chính thức của UCA News.
Minh Tuệ (theo UCA News)
