Sáu thách thức cam go của ĐTC Phanxicô trong năm 2020

papst-franziskus-interview-exklusiv-portrait

“Sự khao khát tìm của lạ” là một hiện tượng đã được ghi nhận trong các cuộc hôn nhân. Chúng ta không biết liệu cũng sẽ có một “sự khao khát những điều mới mẻ” giữa ĐTC Phanxicô và các tín hữu. Tuy nhiên, dường như chắc chắn rằng trong năm thứ bảy của Triều đại Giáo hoàng của mình, Đức Thánh Cha Phanxicô cuối cùng cũng có thể định hình ý tưởng của mình về Giáo hội.

Trong năm 2020, Đức Thánh Cha Phanxicô dự kiến sẽ ban hành Tông Huấn hậu Thượng Hội đồng của Thượng Hội đồng Giám mục đặc biệt về khu vực Panamazonia; Ngài cũng sẽ ký Tông Hiến mới “Praedicate Evangelium”, cuộc cải cách Giáo triều Rôma đang diễn ra kể từ khi bắt đầu Triều đại Giáo hoàng của ĐTC Phanxicô; và Ngài sẽ phải đối mặt với bốn thách thức mang tính quốc tế quan trọng: Trung Quốc, Argentina, Hoa Kỳ và Brazil.

Văn kiện đầu tiên được công bố trong năm tới sẽ là Tông Huấn hậu Thượng Hội đồng của Thượng Hội đồng Giám mục đặc biệt về khu vực Panamazonia. Một số nguồn tin cho biết rằng tài liệu này đã được phát hành vào giữa tháng 12. Văn bản thừa nhận cái gọi là “trường hợp ngoại lệ Amazonia” và bản dự thảo một số nghi thức cụ thể cho khu vực, để thiết lập một khu vực tài phán cụ thể mới.

Nếu như vậy, nhiều vùng lãnh thổ có thể yêu cầu một khu vực tài phán cụ thể, bắt đầu từ Đức. Ở đó, một Thượng Hội đồng Giám mục ràng buộc (ngầm bị chỉ trích bởi ĐTC Phanxicô) đang diễn ra. Thượng Hội đồng này nhằm mục đích hướng tới việc có được sự tự chủ hơn về các vấn đề chẳng hạn như luân lý tính dục và sự khôn khéo đối với tình huống của những người đã ly dị và tái hôn.

Vấn đề lớn đối với tài liệu về Thượng Hội đồng Giám mục về khu vực Panamazonia, trên thực tế, là chủ nghĩa lục địa Mỹ Latinh. ĐTC Phanxicô không phải là người thay đổi cục diện cuộc chơi trong Giáo lý. Nếu như Ngài thay đổi học thuyết, đó chỉ là do cách tiếp cận căn cứ vào thực tế của Ngài. Di sản của ĐTC Phanxicô, tuy nhiên, chủ yếu sẽ là mang tính địa chính trị. Và một trong những di sản này là sự đánh giá mới đối với lục địa Mỹ Latinh, sau giấc mơ của Simon Bolivar, nhà cách mạng nổi tiếng người Venezuela, về một khối thống nhất chống thực dân.

Trong lục cá nguyệt đầu tiên của năm 2020, văn bản về cuộc cải cách Giáo triều Rôma cũng có thể sẽ được phát hành. Bản Dự thảo tài liệu này đã được xem xét và được đọc đi đọc lại nhiều lần; tài liệu này cũng đã được điều chỉnh nhiều lần và hiện đang trong quá trình sửa đổi từ các Hội đồng Giám mục trên toàn thế giới, hoặc ít nhất là từ những người đã được nhận tài liệu.

Mục tiêu chính của cuộc cải cách là thay đổi não trạng của Giáo triều Rôma. Vì vậy, các văn phòng sẽ chỉ là văn phòng, với các chức vụ có nhiệm kỳ 5 năm, trong khi các chức vụ mang tính lịch sử khác sẽ biến mất. Chẳng hạn, vị trí viên thủ quỹ sẽ không được Đức Giáo hoàng bổ nhiệm nữa mà sẽ là “dựa trên luật” (de iure), điều phối viên của Hội đồng Kinh tế.

Những động thái này cho thấy việc ĐTC Phanxicô chống lại thể chế là như thế nào. Ngài tận dụng thể chế hơn là bảo tồn nó. ĐTC Phanxicô sẽ đưa ra quan điểm của mình, thậm chí sửa đổi Giáo luật nếu cần.

Viễn cảnh quốc tế cũng sẽ rất quan trọng vào năm 2020. ĐTC Phanxicô không phải là một Giáo hoàng của học thuyết, mà là một Giáo hoàng của chủ nghĩa hành động. Chủ nghĩa hành động của ĐTC Phanxicô cũng ảnh hưởng đến “hoạt động địa chính trị” của Ngài.

Trong năm tới, sẽ có bốn thách thức mang tính quốc tế quan trọng.

Đầu tiên là Trung Quốc. Sẽ có các Giám mục khác được bổ nhiệm với sự chấp thuận từ cả hai phía Tòa Thánh và chính phủ. Kể từ sau thỏa thuận tạm thời về việc bổ nhiệm giám mục với chính phủ Trung Quốc, chỉ có hai giám mục được bổ nhiệm. Theo thông lệ trong quan hệ Trung Quốc-Tòa Thánh, tình hình là cứ một bước tiến thì lại một bước lùi.

Ví dụ như, Tòa Thánh đã có một gian hàng tại Hội chợ triển lãm Bắc Kinh về trồng trọt nhưng không có được sự ủy quyền của Trung Quốc để in ấn và phân phát các bản sao của Thông điệp “Laudato Si” cho những người tham gia hội chợ. Bảo tàng Vatican đã trưng bày các tác phẩm của họ tại Tử Cấm Thành tại Bắc Kinh, nhưng triển lãm các tác phẩm Trung Quốc tại Vatican chưa bao giờ diễn ra.

Một vấn đề quốc tế nóng bỏng khác đi thẳng vào vấn đề của Hoa Kỳ. Trong nửa cuối tháng 11, dân Mỹ sẽ được vận động bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử tổng thống. Tòa Thánh và đặc biệt là ĐTC Phanxicô sẽ hành động như thế nào đối với Donald Trump, người đang tranh cử nhiệm kỳ tổng thống thứ hai? Liệu sẽ có một sự ủng hộ thầm lặng của các ứng cử viên dân chủ, khi mà về các vấn đề nóng chẳng hạn như di cư và môi trường thì Tòa Thánh và tổng thống Mỹ có quan điểm khác nhau? Và lập trường của Đức Tổng Giám mục Gomez sẽ ra sao, khi chính ngài cũng là một người nhập cư?

Từ Bắc đến Nam Mỹ, ĐTC Phanxicô sẽ phải giải quyết các mối quan hệ với Brazil của Tổng thống Jair Bolsonaro. Vị tân Tổng thống dường như không đồng tình với ĐTC Phanxicô về một số vấn đề nhạy cảm, chẳng hạn như ngành công nghiệp vũ khí, ý định của tổng thống Bolsonaro chuyển đại sứ quán Brazil đến Israel tại Giêrusalem và sự hội nhập của lục địa Mỹ Latinh. Thêm vào đó, Brazil vẫn là quốc gia Công giáo nổi bật nhất thế giới. Liệu sẽ có một cuộc gặp giữa tổng thống Bolsonaro và ĐTC Phanxicô? ĐTC Phanxicô đã gặp gỡ Đệ nhất phu nhân Brazil vào ngày 13 tháng 12, khi Ngài khánh thành một trụ sở mới của tổ chức ‘Scholas Occurentes’ tại Roma. Liệu sẽ có một cuộc gặp gỡ với tổng thống Brazil trong năm nay?

Cuối cùng là Argentina. ĐTC Phanxicô có thể sẽ không trở về thăm đất nước của mình vào năm 2020. Kể từ khi được bầu làm Giáo hoàng, Ngài chưa bao giờ trở về thăm quê hương. Chưa có bất cứ thông tin nào về các chuyến viếng thăm chính thức, nhưng các chuyến viếng thăm sắp tới của ĐTC Phanxicô bao gồm các chuyến đi mong muốn đến Nam Sudan và Iraq, nếu như điều kiện cho phép, và kế đến, Ngài mong muốn viếng thăm Indonesia, Đông Timor và Papua New Guinea. Cũng có khả năng Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ đến Hungary để tham dự Đại hội Thánh Thể Quốc tế.

Chính quyền mới của tổng thống Fernandez là một thách thức đối với ĐTC Phanxicô. Ông Fernandez chưa từng có mối quan hệ tồi tệ với ĐTC Phanxicô, trái với mối quan hệ lạnh lùng mà tổng thống Macri đã từng có với Ngài, và luôn nói về Ngài như là “el Querido Papa Francisco”, “Đức Giáo hoàng Phanxicô khả kính”. ĐTC Phanxicô cũng đã gặp gỡ Đệ nhất phu nhân Argentina tại cùng một sự kiện trong đó gặp gỡ Đệ nhất phu nhân Brazil.

Một trong những điều then chốt của mối quan hệ sẽ là luật phá thai. Ông Fernandez đã hứa hẹn với các cử tri của mình một dự luật về luật này; Giáo hội không thích điều đó. Tuy nhiên, phần còn lại của chương trình nghị sự của tổng thống Fernandez thì hoàn toàn đồng điệu với ĐTC Phanxicô. Sẽ không có mối quan hệ căng thẳng giữa họ.

Trên đây chỉ là một số trong những thách thức mà ĐTC Phanxicô sẽ phải đối mặt trong năm tới. Những thách thức này sẽ không phải là duy nhất.

 Minh Tuệ (theo Monday Vatican)

Bài liên quan

Tin tức mới

Facebook

Youtube