Đức Thánh Cha Lêô XIV thăm Đại học La Sapienza ở Rôma — trường đại học lớn nhất châu Âu — vào ngày 14 tháng 5 năm 2026 (Ảnh: ANDREAS SOLARO | Aleteia)
Trong chuyến viếng thăm Đại học La Sapienza ở Rôma — trường đại học lớn nhất châu Âu — vào ngày 14 tháng 5 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã có bài phát biểu dài về hòa bình thế giới, đồng thời khích lệ người trẻ chống lại những lời dối trá dẫn đến sự lo âu, giải thích rằng chính tình yêu Thiên Chúa đã làm cho con người hiện hữu.
“Chúng ta là một khát vọng, chứ không phải một thuật toán!”, Đức Thánh Cha nói, trong tiếng vỗ tay nồng nhiệt của các sinh viên, trong đó có cả những bạn trẻ vừa được di tản khỏi Dải Gaza.
Đức Thánh Cha Lêô bày tỏ đặc biệt quan ngại trước những nguy cơ liên quan đến việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực quân sự. Ngài mời gọi người trẻ “khôi phục ý nghĩa đích thực của cuộc sống” và đồng thời bày tỏ sự cảm thông với các sinh viên đang phải chịu đựng tình trạng lo âu do “áp lực phải thể hiện”.
Đức Thánh Cha Lêô cho biết ngài đến với trường đại học “với trái tim của một mục tử” và ca ngợi những nỗ lực của cộng đồng đại học trong việc trợ giúp “những người có điều kiện kinh tế khó khăn hơn”, bao gồm “những người khuyết tật, các tù nhân và những người chạy trốn chiến tranh”.
Đức Thánh Cha cũng ca ngợi sự hợp tác giữa Giáo phận Rôma và trường đại học trong việc mở “hành lang nhân đạo đại học từ Dải Gaza”. Sự hiện diện của những người trẻ vừa được di tản khỏi Gaza trong hội trường đã được vị hiệu trưởng nhắc đến và nhận được tràng pháo tay nồng nhiệt.
“Những sự việc đang xảy ra tại Ukraine, Gaza và các vùng lãnh thổ Palestine, tại Lebanon và Iran cho thấy sự tha hóa vô nhân đạo của mối tương quan giữa chiến tranh và các công nghệ mới trong vòng xoáy hủy diệt”, Đức Thánh Cha than phiền. Ngài nhấn mạnh rằng trường đại học phải đưa ra “một tiếng ‘xin vâng’ triệt để đối với sự sống!”.
“Hãy bảo vệ những sinh mạng vô tội, hãy bảo vệ những sinh mạng trẻ em, hãy bảo vệ cuộc sống của những người kêu gọi hòa bình và công lý!”, Đức Thánh Cha kêu gọi.
Như Đức cố Giáo hoàng Phanxicô từng nhiều lần nhấn mạnh, Đức Lêô XIV nói đến sự hoang mang thất vọng của người trẻ trước “một thế giới đáng buồn đang bị biến dạng bởi chiến tranh và bởi những thứ luận điệu hiếu chiến”. Để chống lại cám dỗ tạo ra kẻ thù, trường đại học phải tự khẳng định mình thông qua “sự quan tâm đến tính phức tạp và việc thực hành ký ức cách khôn ngoan”.
Đức Thánh Cha mời gọi xây dựng “một liên minh thiêng liêng với ý thức công lý đang cư ngụ trong tâm hồn người trẻ, với ơn gọi của họ là không khép mình trong các ý thức hệ và biên giới quốc gia”.
Ngài cũng bày tỏ lo ngại trước sự gia tăng chi tiêu quân sự trên toàn thế giới. “Đừng gọi việc tái vũ trang là hành động ‘phòng vệ’ khi nó làm gia sự tăng căng thẳng và bất ổn, làm giảm các khoản đầu tư cho lĩnh vực giáo dục và y tế, làm suy yếu niềm tin vào ngoại giao và làm giàu cho những tầng lớp tinh hoa vốn chẳng quan tâm đến công ích”, Đức Thánh Cha cảnh báo.
Ngài cũng cảnh báo về sự phát triển của trí tuệ nhân tạo trong cả lĩnh vực dân sự lẫn quân sự theo cách “miễn trừ trách nhiệm cho những lựa chọn của con người hoặc làm trầm trọng thêm thảm kịch của các cuộc xung đột”.
Một tương lai vẫn còn đang chờ được viết nên
Đức Thánh Cha dành nhiều thời gian nói về sự cảm thông và sự bận tâm của mình đối với các sinh viên, những người mà “tương lai vẫn còn đang chờ được viết nên”.
“Khi khát vọng tìm kiếm chân lý trở thành một cuộc kiếm tìm, thì sự can đảm trong việc học tập của chúng ta sẽ làm chứng cho niềm hy vọng về một thế giới mới”, Đức Thánh Cha nói, khi nhắc đến Thánh Augustinô như “một người trẻ đầy thao thức”.
“Ngài cũng đã phạm nhiều sai lầm nghiêm trọng, nhưng niềm đam mê đối với vẻ đẹp và sự khôn ngoan của ngài vẫn không hề mất đi”, Đức Thánh Cha giải thích.
Đức Thánh Cha Lêô XIV dừng lại suy tư về “khuôn mặt buồn bã” mà sự lo âu đôi khi mang lại.
“Chúng ta không thể che giấu thực tế rằng nhiều người trẻ đang phải vật lộn”, Đức Thánh Cha nói. “Ai cũng phải trải qua những thời điểm khó khăn; tuy nhiên, có những người cảm thấy rằng những thời điểm như vậy sẽ không bao giờ kết thúc”, Đức Thánh Cha than phiền, đồng thời lưu ý rằng tình trạng sức khỏe tâm lý sa sút nơi nhiều người trẻ “ngày càng phát xuất từ sự áp đặt của kỳ vọng và áp lực phải thể hiện”.
“Sự bất an thiêng liêng nơi nhiều người trẻ nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta không phải là tổng thể của những gì mình sở hữu, cũng không phải là tập hợp ngẫu nhiên của vật chất trong một vũ trụ tĩnh lặng”, ngài nói, đồng thời nhấn mạnh đến “phẩm giá đặc biệt” vốn có nơi mỗi con người.
“Chúng ta là một khát vọng, chứ không phải một thuật toán!”, Đức Thánh Cha khẳng định.
Đức Thánh Cha Lêô XIV cầu nguyện bên trong nhà nguyện ở La Sapienza (Ảnh: ANDREAS SOLARO | Aleteia)
Một “liên minh giáo dục” giữa Giáo hội và trường đại học
“Giảng dạy là một hình thức bác ái, cũng như việc cứu giúp một người di dân giữa biển khơi, một người nghèo trên đường phố hay một lương tâm đang tuyệt vọng”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói thêm, khi đặc biệt ngỏ lời với các giảng viên.
“Điều quan trọng là luôn yêu thương cuộc sống con người trong mọi hoàn cảnh, trân trọng tiềm năng của nó, để có thể chạm đến trái tim của giới trẻ mà không chỉ tập trung vào kiến thức của họ”, cựu giáo viên toán nhấn mạnh.
“Thật vậy, tri thức không chỉ phục vụ cho việc đạt được các mục tiêu nghề nghiệp, mà còn giúp chúng ta nhận ra mình là ai”, Đức Thánh Cha nói, đồng thời kêu gọi xây dựng “một liên minh giáo dục mới” giữa Giáo hội và trường đại học này.
Trước đó, vị Giám mục Rôma đã được đón tiếp tại nhà nguyện của trường đại học. Trong lời phát biểu ngắn với những người hiện diện, trong đó có cả các bạn trẻ Hồi giáo, Đức Thánh Cha nhận định rằng “những ai tìm kiếm, học hỏi và đi tìm chân lý, rốt cuộc là đang tìm kiếm Thiên Chúa; họ sẽ gặp được Thiên Chúa, sẽ tìm thấy Thiên Chúa chính trong vẻ đẹp của công trình tạo dựng dưới muôn vàn hình thức khác nhau”.
Ngài cũng nhắc lại rằng đây là “trường đại học lớn nhất toàn châu Âu”. Được thành lập bởi Đức Giáo hoàng Boniface III vào năm 1303 nhưng hiện thuộc quyền quản lý của Nhà nước Ý, trường có hơn 120.000 sinh viên và hơn 8.500 giảng viên.
“Tất cả chúng ta hãy trở thành những người kiến tạo hòa bình cho thế giới”, Đức Thánh Cha nói với các sinh viên tập trung bên ngoài trước khi rời trường. Trong sổ lưu niệm, ngài viết về “tầm quan trọng của việc tìm kiếm chân lý và giá trị cao quý của việc học tập trong việc khám phá điều mà Thiên Chúa muốn trao ban cho tất cả mọi người, khi tạo dựng con người nam và nữ theo hình ảnh của Ngài”.
Sự tiếp đón nồng nhiệt dành cho Đức Thánh Cha Lêô XIV diễn ra hơn 18 năm sau khi chuyến viếng thăm của Đức cố Giáo hoàng Bênêđictô XVI bị hủy bỏ. Vị Giáo hoàng người Đức dự kiến đến thăm ngôi trường ngày 17 tháng 1 năm 2008 nhân dịp khai giảng năm học, nhưng chuyến thăm đã bị hủy do sự phản đối của 67 giáo sư, những người chỉ trích một bài phát biểu mà ngài từng đọc tại chính nơi này vào năm 1990.
Minh Tuệ (theo Aleteia)
