Kể từ khi bắt đầu Triều đại Giáo hoàng của mình, Đức Thánh Cha Phanxicô đã không ngừng thúc đẩy khái niệm “biện phân” – một tiến trình rất được yêu thích trong Linh đạo Dòng Tên – như là chìa khóa cho đời sống tâm linh, tuy nhiên, theo một chuyên gia, trong khi thuật ngữ được sử dụng thường xuyên, nhiều người thực sự không biết điều này có ý nghĩa thế nào.
“Đối với tôi, biện phân có nghĩa là quyết định tự mình gánh vác trách nhiệm của mình, điều mà chúng ta không thể hoặc không nên giao cho người khác”, Linh mục Dòng Tên Miguel Yañez phát biểu với Crux
“Trong cuộc sống, chúng ta liên tục phải phân định, có lẽ không nhận ra rằng chúng ta đang ‘đưa ra một sự biện phân’”, Linh mục Yañez nói. “Chỉ là chúng ta không phải lúc nào cũng chú ý đến mức độ của các quyết định mà chúng ta đưa ra, điều mà sau đó để lại những ảnh hưởng ích lợi trong cuộc sống cá nhân của chúng ta hoặc của những người khác”.
Cuộc sống của mỗi người bao gồm các mối tương quan mà họ có, vì vậy việc nhận thức được hành động của bản thân tác động như thế nào đến các mối quan hệ xã hội và giữa các cá nhân, đặc biệt là mối quan hệ gia đình, và việc biết cách đưa ra quyết định đúng đắn không chỉ tốt đẹp mà còn cần thiết.
Linh mục Yañez, Giám đốc chịu trách nhiệm Văn bằng về Mục vụ Gia đình do Đại học Giáo hoàng Gregorian cung cấp ở Rome, nằm trong danh sách các diễn giả cho một diễn đàn trực tiếp kéo dài hai ngày về “Sự biện phân trong không gian gia đình” đang được tổ chức bởi Thánh Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống của Vatican như một phần của năm “Gia đình Amoris Laetitia”, dựa trên Tông Huấn cùng tên năm 2016 của Đức Thánh Cha Phanxicô về gia đình.
Tài liệu này là kết quả của Thượng Hội đồng Giám mục về Gia đình năm 2014-2015, trong đó có những nội dung khác, đề cập đến các vấn đề nhạy cảm như sự cần thiết phải chào đón nhiều hơn đối với những cá nhân có xu hướng cuốn hút đồng tính và việc đón nhận các Bí tích của những người Công giáo đã ly hôn và tái hôn mà không tiêu hôn.
Các diễn giả khác cho sự kiện vào ngày 23-24 tháng 4 bao gồm Đức Hồng y Kevin Farrell người Mỹ, người đứng đầu Văn phòng Giáo dân, Gia đình và Sự sống, và Linh mục Dòng Tên Nuno da Silva Goncalves, hiệu trưởng Đại học Giáo hoàng Grêgôrian, cùng một số diễn giả khác.
Mặc dù sự biện phân là một từ phổ biến trong cách nói của người Công giáo, Linh mục Yañez cho biết ngài tin rằng quả là không đủ khi nói đến “việc đưa ra các quyết định một cách có trách nhiệm về đời sống gia đình”.
“Thông thường mọi thứ thường bị buông xuôi, các vấn đề hoặc xung đột không phải đối mặt, các giải pháp bị trì hoãn … Sự lười biếng lan rộng dẫn đến việc rút lui trong sự thoải mái của bản thân, và theo cách này, khoảng cách ngày càng tăng, và các mối tương quan ngày càng suy yếu, đặc biệt là ở các cặp vợ chồng”, Linh mục Yañez nói.
Điều này cũng chính xác khi nói đến trẻ em, vì cha mẹ không phải lúc nào cũng quan tâm chú ý, đồng nghĩa với việc trẻ em và thanh thiếu niên lớn lên mà không có sự gần gũi và đồng hành “cho phép chúng cảm thấy yên tâm mà không ảnh hưởng quá nhiều đến tự do của chúng”.
Khi nói đến những tình huống khó khăn, thử thách hoặc bất ngờ xảy đến trong cuộc sống gia đình, Linh mục Yañez cho biết rằng sự biện phân chính là chìa khóa để vượt qua những khoảnh khắc này và đồng thời đưa đến những kết quả tốt đẹp hơn, nhưng để điều này xảy ra, Linh mục Yañez nói, “cần phải có là sự giao tiếp giữa tất cả mọi thành viên, nhưng trên hết là giữa hai vợ chồng”.
“Điều này cho phép họ giải quyết hàng ngày với những điều mỗi người đang trải qua” và các quyết định mà các thành viên trong gia đình đưa ra, Linh mục Yañez nói, đồng thời cũng cho biết thêm rằng những cuộc trò chuyện này sẽ giúp tăng cường mối quan hệ của hai vợ chồng với nhau và với con cái của họ.
Để điều này xảy ra, Linh mục Yañez nói, cần có khả năng lắng nghe và cần có rất nhiều sự kiên nhẫn nếu các thành viên trong gia đình muốn đồng hành với nhau theo cách họ cần.
Đối với sự phân định chung, nhưng đặc biệt là đối với các vấn đề khó giải quyết một mình, sẽ rất hữu ích cho các cặp vợ chồng khi mời vị Linh mục của họ cùng tham gia, Linh mục Yañez nói.
“Trong cuộc sống, chúng ta phải học điều gì tốt đẹp và điều gì xấu, nếu không, chúng ta sẽ rơi vào trạng thái nhầm lẫn vĩnh viễn, và vì điều này, chúng ta cần các chuẩn mực đạo đức”, mà Linh mục Yañez cho biết rằng có thể học được từ việc tuân giữ Mười Điều Răn và đọc Kinh Thánh.
Tuy nhiên, vì không ai là hoàn hảo, Linh mục Yañez nói, sẽ không ai có thể tuân giữ những tiêu chuẩn này mà không mắc phải sai lầm.
“Trong cuộc sống cụ thể sẽ luôn có những màu xám, và chính từ những màu xám này, chúng ta phải tự hỏi bản thân xem có điều gì tốt ở đó, và làm thế nào để có thể đạt được tiến độ tốt trong tình huống cụ thể đó, ngay cả khi nó không theo những gì các tiêu chuẩn quy định”, Linh mục Yañez nói.
Linh mục Yañez nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ghi nhớ rằng dù có mắc phải sai lầm nào đi nữa, “Chúa Giêsu không bao giờ bỏ rơi bất cứ ai và mời gọi mọi người đến với tình bằng hữu”.
“Chắc chắn sự đồng hành của một người có kinh nghiệm hơn có thể giúp chúng ta hành động tốt hơn”, Linh mục Yañez nói, đồng thời lưu ý rằng truyền thống tu viện của Giáo hội nhấn mạnh tầm quan trọng của những người có ít kinh nghiệm hơn khi tìm kiếm lời khuyên từ những người có nhiều kinh nghiệm hơn.
Quá trình này khác nhau đối với từng người, Linh mục Yañez nói, nhưng nhấn mạnh rằng trong mỗi trường hợp, nó bắt đầu bằng việc dành thời gian để tiếp xúc với “nội tâm” của một người, và nỗ lực cầu nguyện và đọc Tin Mừng.
Việc thực hành những điều này, Linh mục Yañez nói, “giúp chúng ta có khả năng lắng nghe người khác tốt hơn, với thực tế mà chúng ta đang sống, trước những thách thức xuất phát từ việc sống cùng nhau mỗi ngày”.
Tuy nhiên, ngay cả với một đời sống cầu nguyện mạnh mẽ, Linh mục Yañez cho biết rằng việc “bắt đầu từ con số không” là không tốt. Thay vào đó, điểm khởi nguồn tốt nhất để bắt đầu, Linh mục Yañez nói, đó là “xem xét lại các quyết định đã được đưa ra và hỏi về những lý do là gì và kết quả. Chúng ta có thể học hỏi từ kinh nghiệm của chính mình, và dựa trên điều này, đối phó với những vấn đề khác”.
Linh mục Yañez cho biết Ngài tin rằng “Năm Amoris Laetitia” là một cơ hội quan trọng để Giáo hội giúp truyền dạy các gia đình ý nghĩa của việc biện phân, và đề nghị rằng các Giáo phận và Giáo xứ địa phương triển khai các khóa đào tạo về việc biện phân cho các gia đình, biến gia đình trở thành “chủ thể chứ không chỉ đơn giản là khách thể của việc truyền giáo”.
Minh Tuệ (theo Crux)
