“Lãnh đạo (quản trị) hiệp hành” là đề tài được Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng trình bày trong ngày thứ hai của kỳ thường huấn dành cho các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam, diễn ra vào thứ Tư, ngày 4/11/2026. Qua đề tài này, ngài mời gọi các tham dự viên nhìn lại cách thực thi trách nhiệm lãnh đạo trong đời sống cộng đoàn và sứ vụ mục vụ dưới ánh sáng Tin Mừng.
Đề tài nằm trong chủ đề chung của kỳ thường huấn kéo dài bốn ngày: “Lãnh đạo vì sứ vụ: Hướng dẫn – Khích lệ – Chăm sóc – Hòa giải”. Đây là dịp để các linh mục Dòng Chúa Cứu Thế nhìn lại trách nhiệm lãnh đạo của mình, không chỉ trong việc điều hành các cộng đoàn tu trì, mà còn trong sứ vụ hướng dẫn và chăm sóc các cộng đoàn đức tin được trao phó.
Trong phần trình bày buổi sáng, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng khởi đi từ sự phân biệt giữa quản trị và lãnh đạo. Nếu quản trị chủ yếu liên quan đến công việc, cơ chế và quy trình, thì lãnh đạo trước hết là dẫn dắt con người, đòi hỏi tầm nhìn, uy tín, khả năng truyền cảm hứng và sử dụng quyền bính cách đúng đắn.
Từ đó, ngài hướng các tham dự viên nhìn về Đức Giêsu, mẫu gương tuyệt hảo của người lãnh đạo. Đức Giêsu không dẫn dắt các môn đệ chỉ bằng mệnh lệnh, nhưng bằng chính đời sống gương mẫu, sự kiên nhẫn, lòng thương xót và khả năng thấu hiểu con người. Người có những đòi hỏi rõ ràng, nhưng đồng thời biết nâng đỡ những người yếu đuối, trao cho họ cơ hội trưởng thành và tin tưởng giao phó trách nhiệm. Theo gương Đức Giêsu, lãnh đạo trong Hội Thánh trước hết phải là lãnh đạo để phục vụ.
Một nội dung quan trọng của bài thuyết trình là lời mời gọi nhìn lại những giới hạn của lối quản trị nặng tính quyền bính. Đức Tổng Giám mục đề cập đến những nguy cơ như giáo sĩ trị, độc đoán, thiếu minh bạch, hành chính hóa đời sống mục vụ và lạm dụng quyền bính. Những thực trạng ấy đòi hỏi Hội Thánh phải không ngừng hoán cải để trở về với căn tính Tin Mừng, trong đó quyền bính được thực thi nhằm phục vụ con người và xây dựng sự hiệp thông.
Trên nền tảng đó, ngài trình bày ý nghĩa của lãnh đạo hiệp hành. Hiệp hành không đơn thuần là một phương pháp tổ chức hội họp hay một kỹ thuật quản trị mới, nhưng trước hết là một cuộc hoán cải thiêng liêng, giúp mỗi người biết mở lòng lắng nghe Chúa Thánh Thần qua tiếng nói của anh chị em mình. Đó là sự chuyển đổi từ não trạng duy trì cơ chế sang ưu tiên cho sứ vụ, từ lối điều hành mang tính áp đặt sang việc cùng tham gia và cùng phân định.
Đặc biệt, Đức Tổng Giám mục giới thiệu phương pháp “Trò chuyện trong Thánh Thần”, với những yếu tố căn bản là gặp gỡ, lắng nghe và phân định. Trong phương pháp này, mỗi người không chỉ trình bày suy nghĩ của mình, nhưng còn phải thực sự lắng nghe người khác, dành chỗ cho thinh lặng và cầu nguyện, đồng thời sẵn sàng để những điều mình nghe được biến đổi chính mình. Nhờ đó, việc phân định chung không còn là cuộc tranh luận nhằm bảo vệ quan điểm cá nhân, nhưng trở thành hành trình cùng nhau tìm kiếm điều Chúa Thánh Thần muốn nói với cộng đoàn.
Đức Tổng Giám mục cũng nhấn mạnh rằng hiệp hành không có nghĩa là xóa bỏ quyền bính hay trách nhiệm của người đứng đầu. Trái lại, người lãnh đạo vẫn phải quyết định và chịu trách nhiệm theo thẩm quyền, nhưng quyết định ấy cần được chuẩn bị bằng việc lắng nghe, tham khảo và phân định, nhằm xây dựng sự đồng thuận và củng cố tình hiệp thông.
Buổi chiều, hơn 200 tham dự viên chia thành các tổ để thảo luận theo các đề tài do Đức Tổng Giám Mục đưa ra, đào sâu những nội dung đã được trình bày trong buổi sáng và liên hệ với thực tế đời sống tu trì cũng như hoạt động tông đồ. Đây cũng là cơ hội để các linh mục cùng suy tư về cách thực thi trách nhiệm lãnh đạo trong các cộng đoàn và những môi trường mục vụ khác nhau, đặc biệt trong việc lắng nghe, khích lệ sự tham gia, xây dựng tình hiệp thông và cùng nhau phân định những chọn lựa phục vụ sứ vụ.
Ngày thường huấn thứ hai đặt ra một lời mời gọi thiết thực cho mỗi linh mục Dòng Chúa Cứu Thế: lãnh đạo không chỉ là khả năng tổ chức công việc hay đưa ra quyết định, nhưng còn là nghệ thuật đồng hành với con người và là một linh đạo phục vụ. Trong tinh thần hiệp hành, người lãnh đạo được mời gọi biết bước xuống khỏi vị trí của người chỉ huy để cùng bước đi với anh chị em mình, lắng nghe những thao thức và khó khăn của họ, đồng thời giúp mọi người cùng tham gia vào sứ vụ chung.
Đó cũng là con đường để các cộng đoàn Dòng Chúa Cứu Thế ngày càng trở nên những cộng đoàn hiệp thông, trong đó mọi người cùng được khích lệ, nâng đỡ và liên đới với nhau để thi hành sứ mạng loan báo Tin Mừng cho người nghèo và những người bị bỏ rơi.
BTT Tỉnh Dòng
