Đức Tổng Giám mục Jorge Eduardo Scheinig mô tả bầu khí tại Luján, trung tâm thiêng liêng của Argentina, nơi Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ viếng thăm vào ngày 11 tháng 11 trong chuyến tông du châu Mỹ Latinh.
Những người hành hương đi bộ đến Lujan dưới trời mưa tại Argentina vào ngày 3 tháng 10 năm 2026 (Ảnh: ANSA)
Với chiều cao chỉ 38 cm (khoảng 15 inch), bức tượng Đức Mẹ Luján, Đấng Bảo trợ của Argentina, được tôn kính tại Vương cung Thánh đường dâng kính Mẹ, cách Buenos Aires 70 kilômét (khoảng 44 dặm). Bức tượng là biểu tượng sống động của điều mà Đức Thánh Cha Lêô XIV nhiều lần gọi là “con đường nhỏ bé”. Đây chính là con đường Thiên Chúa đã chọn để đến với nhân loại. Những người bé mọn là những người được Chúa Giêsu yêu mến cách đặc biệt, và Nước Thiên Chúa “lớn lên như hạt giống nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống được gieo xuống đất”.
“Lôgic của sự nhỏ bé này”, Đức Thánh Cha phát biểu tại Nhà thờ Chính tòa Chúa Thánh Thần ở Istanbul vào ngày 28 tháng 11 năm 2025, “chính là sức mạnh đích thực của Giáo hội”.
Làm sao người ta có thể không nghĩ đến sự nhỏ bé khi chiêm ngắm bức tượng Đức Trinh Nữ Maria nhỏ bé, đã được tôn kính trong suốt gần 400 năm và cho đến nay vẫn thu hút hàng triệu tín hữu đến với Mẹ? Chính tại đây, Tiểu Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Luján, được hoàn thành năm 1937 theo thiết kế của kiến trúc sư người Pháp Uldéric Courtois, sẽ là nơi Đức Thánh Cha Lêô dừng chân vào ngày 11 tháng 11 trong chuyến Tông du quốc tế lần thứ sáu của ngài.
“Đức Mẹ Luján chưa bao giờ lên tiếng, chưa từng thốt ra một lời hay truyền đạt bất kỳ thông điệp nào. Đức Mẹ Luján được đặc trưng chính bởi sự thinh lặng này, có lẽ tương tự như sự thinh lặng của Thân Mẫu của Thiên Chúa trong Tin Mừng, người rất ít khi lên tiếng”, Đức Cha Jorge Eduardo Scheinig, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Mercedes-Luján, giải thích với Vatican News.
Vì thế, sự hiện diện của Mẹ mang tính “kiên trì”, “liên lỉ” và “hiền mẫu”. Mẹ luôn ở đó để lắng nghe những lời khẩn cầu, đón nhận những lời cầu nguyện, lau khô những giọt nước mắt và khơi dậy sức mạnh qua ánh nhìn của Mẹ. Đức cố Giáo hoàng Phanxicô cũng đã từng nói về điều này: ánh mắt của Đức Trinh Nữ Morenita (Đức Mẹ Da Ngăm) là ánh nhìn “đổi mới” và “ban sức mạnh”.
Trong cuốn sách “Đức Mẹ Là Mẹ Tôi: Những cuộc gặp gỡ với Đức Maria” của Cha Alexandre Awi Mello, có kể lại rằng khi Đức cố Giáo hoàng Phanxicô ngồi giải tội ở phía bên phải Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Luján, những người đã đi ngang qua bức tượng Đức Mẹ đều đã xưng tội sốt sắng hơn – Đức Mẹ đã chạm đến tâm hồn họ. Đức Thánh Cha hỏi họ: “Anh chị em có nhìn thấy Đức Mẹ không?” Câu trả lời lúc nào cũng giống nhau.
Đức Cha Jorge Eduardo Scheinig, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Mercedes-Luján, đến thăm các văn phòng thuộc các cơ quan truyền thông Vatican tại Rôma
Mối dây liên kết giữa Đức cố Giáo hoàng Phanxicô với Đức Trinh Nữ Morenita
Đức cố Giáo hoàng Phanxicô từng nói về Đức Mẹ Luján và phép lạ chữa lành một bé gái trong bài giảng Thánh lễ tại Nhà nguyện Santa Marta ở Vatican vào ngày 20 tháng 5 năm 2013.
Ngài nhắc lại sự kiên quyết của người cha của bé gái. Khi nghe tin con mình sắp qua đời, ông đã lập tức lên đường đến Đền thánh Đức Mẹ ngay giữa đêm khuya. Khi đến nơi và thấy cửa Đền thánh đã đóng, ông bám chặt vào cánh cổng sắt và không ngừng cầu nguyện, vừa khẩn nài vừa bật khóc.
Khi trở lại bệnh viện, ông thấy vợ mình đang khóc, còn các bác sĩ thì vô cùng kinh ngạc. Bé gái đã hồi phục.
“Lời cầu nguyện”, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô giải thích, “thực hiện những phép lạ, nhưng chúng ta phải tin!”.
Đức cố Giáo hoàng Phanxicô cầu nguyện trước tượng Đức Mẹ Luján tại Quảng trường Thánh Phêrô vào năm 2024
Ánh nhìn của Đức Trinh Nữ Maria biến đổi tâm hồn con người.
“Bức tượng rất nhỏ”, Đức Tổng Giám mục Scheinig kể lại, “nhưng sự hiện diện của Đức Mẹ lại vô cùng mạnh mẽ. Ánh mắt của Mẹ cũng hết sức đặc biệt. Khi chúng ta để cho Đức Trinh Nữ Maria nhìn đến mình, một điều thực sự xảy ra: những người đến Luján không bao giờ ra về với tâm trạng hoàn toàn giống như lúc họ đến. Họ đến trong một tình trạng, nhưng ra về với một con người đã được biến đổi”.
Sự gần gũi của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Khi còn là Bề trên Tổng quyền Dòng Thánh Augustinô, Đức Cha Robert Prevost cũng từng viếng thăm Đền thánh Luján. Đức Tổng Giám mục Scheinig đã xác nhận điều này và đồng thời nhắc lại rằng ngài đã gặp gỡ vị Giáo hoàng tương lai tại đây.
“Chúng tôi đang chuẩn bị chào đón Đức Thánh Cha với vòng tay rộng mở và tâm hồn rộng mở”, Đức Tổng Giám mục Scheinig cho biết thêm. “Chúng tôi sẽ trao cho ngài cái ôm của toàn thể dân tộc Argentina”.
Họ cũng đang chuẩn bị một điều bất ngờ, mặc dù, hoàn toàn có lý do, không ai muốn tiết lộ trước.
“Argentina đã có một mối tương quan đặc biệt với Đức cố Giáo hoàng Phanxicô. Việc có một vị Giáo hoàng cùng quốc tịch, một người con của mảnh đất này, là điều vô cùng ý nghĩa và mạnh mẽ. Chính vì thế, người dân Argentina có một mối tương quan đặc biệt với Đức Giáo hoàng. Mối quan hệ đặc biệt gần gũi mà chúng tôi từng có với Đức cố Giáo hoàng Phanxicô”, Đức Tổng Giám mục Scheinig tiếp tục, “khiến chúng tôi rộng mở đón nhận Đức Thánh Cha Lêô. Đối với chúng tôi, Đức Thánh Cha không phải là một người xa cách hay xa lạ, nhưng là một người gần gũi. Chúng tôi tin rằng sự hiện diện của Đức Thánh Cha Lêô sẽ khơi dậy sự gần gũi, tình thân hữu và sự hiệp thông này. Đó là lý do chúng tôi thực sự vui mừng chào đón ngài tại đây, ở châu Mỹ Latinh, tại Argentina và dĩ nhiên, tại Luján”.
Chờ đón Đức Thánh Cha Lêô
Trong khi đó, công tác chuẩn bị đón Đức Thánh Cha Lêô đang được tiến hành khẩn trương tại quảng trường Belgrano, phía trước Vương cung Thánh đường. Quảng trường này thường được sử dụng để đón tiếp những đám đông lớn. Sự kiện gần đây nhất là cuộc hành hương của giới trẻ, diễn ra trong hai ngày 3 và 4 tháng 10, quy tụ khoảng 2,5 triệu bạn trẻ.
“Luján là một địa điểm được người dân Argentina vô cùng yêu mến”, Đức Tổng Giám mục Mercedes-Luján nhấn mạnh, “và Đức Trinh Nữ Maria yêu thương con cái của Mẹ. Đó là lý do chúng tôi đang chuẩn bị chào đón Đức Thánh Cha, cũng như tất cả những người sẽ hiện diện tại đây. Chúng tôi tin rằng số người tham dự sẽ rất đông đảo”.
Lòng hiếu khách là một trong những nét đặc trưng của nơi này. Thật vậy, các nỗ lực đang được triển khai nhằm thúc đẩy một đường hướng mục vụ đặt việc đón tiếp tha nhân làm trọng tâm.
“Chúng tôi tin rằng”, Đức Tổng Giám mục Scheinig giải thích, “đây chính là sứ mạng mà Đức Mẹ Luján đã trao phó cho chúng tôi: bảo đảm rằng tất cả những ai đến đây đều cảm thấy mình được đón tiếp, bởi vì Đức Mẹ luôn chào đón chúng ta”.
Một dân tộc có đức tin
Lòng sùng kính bình dân sâu sắc này dường như trái ngược với các số liệu thống kê trong những năm gần đây, vốn cho thấy một bức tranh khá ảm đạm: tỷ lệ người Công giáo đã giảm từ 76,5% năm 2008 xuống còn 62,9% vào năm 2019.
“Các nghiên cứu thống kê cho thấy, mặc dù tỷ lệ gắn kết với Giáo hội xét như một định chế đang suy giảm — ngay cả khi mối liên hệ với Giáo hội vẫn còn mạnh mẽ tại châu Mỹ Latinh — nhưng đức tin vào Chúa Giêsu và Đức Trinh Nữ Maria không hề suy giảm”, ngài nhấn mạnh.
“Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến khía cạnh này: dân tộc chúng tôi là một dân tộc có đức tin, luôn không ngừng tìm kiếm”, Đức Tổng Giám mục Mercedes-Luján giải thích. “Có lẽ thực tế này hiện nay chưa được thể hiện đầy đủ, nhưng tại Argentina, mối dây liên kết với Giáo hội vẫn còn bền chặt, dù đang có phần suy yếu. Tuy nhiên, đức tin thì không hề suy giảm”.
Đức Tổng Giám mục Scheinig cũng có một mối dây liên kết sâu sắc và tốt đẹp với Luján, nơi ngài đã được truyền chức Giám mục. “Ngay từ khi còn rất nhỏ, mẹ và bà ngoại thường tôi thường đưa tôi đến đây. Tôi vẫn còn giữ một bức ảnh chụp mình hồi khoảng bốn hoặc năm tuổi, cùng với bà ngoại và mẹ”, ngài nhắc lại.
“Đối với tôi, Luján là một nơi thân thuộc, nơi tôi cảm thấy gắn bó sâu đậm và yêu mến; đó là nơi mang lại cho tôi sự an ủi và sức mạnh lớn lao. Tôi cảm thấy mình gắn bó sâu xa với Đức Trinh Nữ Maria và với những người yêu mến Mẹ”, Đức Tổng Giám mục Scheinig chia sẻ.
Nữ Vương Hòa Bình
Trước Đức Thánh Cha Lêô XIV, Thánh Gioan Phaolô II đã viếng thăm Luján vào ngày 11 tháng 6 năm 1982, vào thời điểm căng thẳng nhất của cuộc khủng hoảng liên quan đến vụ tranh chấp quần đảo Falkland, được Argentina gọi là Las Malvinas và khi ấy nằm dưới quyền quản lý của Anh. Cuộc chiến diễn ra từ tháng 4 đến tháng 6 năm 1982 đã khiến hơn 900 người thiệt mạng.
Chuyến viếng thăm diễn ra sau chuyến Tông du của Đức Thánh Cha đến Anh. Tại Buenos Aires, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tự mô tả mình là một “người hành hương trong thời khắc khó khăn”.
Ngài tưởng nhớ những người đã thiệt mạng và bị thương trong cuộc xung đột, đồng thời khẩn cầu “Nữ Vương Hòa Bình” soi đường chỉ lối để giải quyết những tranh chấp “trong hòa bình, công lý và sự tôn trọng phẩm giá vốn có của mỗi quốc gia”.
5 năm sau, vào ngày 12 tháng 4 năm 1987, Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã quay trở lại quốc gia Nam Mỹ này để tham dự Đại hội Giới trẻ Thế giới lần thứ hai, phó thác Argentina cho Đức Mẹ Luján, để “quê hương Argentina” được “bình an và hòa giải”.
“Chớ gì toàn thể đất nước Argentina luôn trung thành với Tin Mừng và rộng mở tâm hồn đón nhận Chúa Kitô, Đấng Cứu Chuộc nhân loại, niềm hy vọng của toàn thể nhân loại”.
Lịch sử Đức Mẹ Luján
Người ta tin rằng bức tượng nhỏ Đức Mẹ Luján đã được đưa đến đất Argentina vào tháng 5 năm 1630, trên một con tàu xuất phát từ São Paulo, Brazil, do ông Manuel de los Ríos, một người bị bắt làm nô lệ có nguồn gốc từ Angola, trông coi.
Theo truyền thống, chiếc xe chở thùng đựng bức tượng đi đến sông Luján thì không thể di chuyển thêm được nữa. Vì lý do đó, bức tượng đã được lưu lại nơi đây. Câu chuyện về bức tượng nhanh chóng lan truyền, và ngày càng có đông đảo khách hành hương tìm đến tôn kính Đức Mẹ.
Sau này, Đức Thánh Cha Lêô XIII đã cho phép đội triều thiên cho bức tượng. Nghi thức đội triều thiên được cử hành vào tháng 5 năm 1887, và Lễ kính Đức Mẹ Luján được ấn định vào ngày thứ Bảy trước Chúa nhật IV Phục Sinh.
Minh Tuệ (theo Vatican News)