Đức Thánh Cha Phanxicô được chào đón bởi Đức Thượng phụ Chaldean, Đức Hồng y Luis Sako, tại Nhà thờ Sayidat al-Nejat (Đức Mẹ Cứu rỗi), ở Baghdad, Iraq, thứ Sáu, ngày 5 tháng 3 năm 2021. Đức Thánh Cha Phanxicô đã đến Iraq để thúc giục cộng đồng Kitô giáo đang ngày càng suy yếu trong nước tiếp tục ở lại và giúp tái thiết đất nước sau nhiều năm chiến tranh và đàn áp, gạt qua đại dịch coronavirus và những lo ngại vềvấn đề an ninh (Ảnh: Andrew Medichini / AP)
QARAQOSH, Iraq – Mặc dù tác động của các chuyến Tông du thường khó đánh giá ngay sau đó, nhưng những cảnh báo như vậy không có ý nghĩa gì đối với lãnh đạo Giáo hội Công giáo địa phương của Iraq, người đã nhanh chóng tuyên bố chuyến viếng thăm từ ngày 5 đến 8 tháng 3 của Đức Thánh Cha Phanxicô tới quốc gia của ngài là một “phép màu” hôm Chúa nhật vừa qua.
“Tâm lý, văn hóa, đã bắt đầu thay đổi”, Đức Hồng y Louis Raphael Sako phát biểu với các nhà báo hôm Chúa nhật, khi ngài đang chờ đợi Đức Thánh Cha Phanxicô đến Qaraqosh từ Mosul, hai thành phố bị tàn phá bởi những kẻ khủng bố của tổ chức Nhà nước Hồi giáo từ năm 2014 đến 2017.
“Đầu tiên, sự chờ đợi Đức Thánh Cha Phanxicô, và sau đó là sự hiện diện của Ngài, đã tạo ra một điều kỳ diệu”, Đức Hồng y Sako nói.
Vị Giám chức lập luận rằng tình hình đối với các Kitô hữu tại Iraq, nơi ISIS gây ra tội ác diệt chủng và nơi những người theo Chúa Giêsu từ lâu đã bị phân biệt đối xử, thường bị coi là những công dân hạng hai, đang thay đổi.
“Tình hình đã thay đổi rồi, giờ đây mọi người đang nói về chúng tôi, về lịch sử của các Kitô hữu tại Iraq và Trung Đông, đồng thời cũng cho biết rằng ‘vùng đất này là của họ, chúng tôi đến sau’, [sử dụng] một ngôn ngữ hoàn toàn khác về sự tôn trọng đối với các Kitô hữu, khuyến khích các Kitô hữu tiếp tục ở lại, để xây dựng lòng tin”, Đức Hồng y Sako nói.
Đức Tổng Giám mục Youhanna Jihad Mtanos Battah, Tổng Giám mục Syriac Địa phận Damascus, cũng đồng thuận rằng: Mọi người đều rất vui mừng được chào đón Đức Thánh Cha Phanxicô, và “chuyến Tông du này rất quan trọng cho việc đối thoại. Đó là một tín hiệu hòa bình”.
“Iraq đã phải chịu đựng rất nhiều”, Đức Tổng Giám mục Battah phát biểu với các phóng viên. “Họ đã phải trải qua rất nhiều cuộc chiến tranh… Vì vậy, một chút sức mạnh, một chút can đảm là điều cần thiết cho những người dân đang chờ đợi để tái thiết đất nước Iraq này. Đó là một chuyến viếng thăm vô cùng quan trọng”.
Đức Tổng Giám mục Battah cũng cho biết thêm rằng Syria cũng đang chờ đợi Đức Thánh Cha Phanxicô, bởi vì “cuộc chiến gần như đã kết thúc”.
Hai vị Giám chức đã trò chuyện riêng với các nhà báo tại Nhà thờ Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, ở Qaraqosh, thành phố Kitô giáo lớn nhất tại Iraq, nằm ở Đồng bằng Nineveh, một dải đất nằm giữa miền bắc Iraq và Kurdistan, khu vực tự trị phía bắc. Cả hai đã cùng vào bên trong, cùng nhau bước ra khỏi nhà thờ, hướng ra sân để chụp ảnh với nhau, rõ ràng là họ rất hân hoan khi gặp gỡ nhau.
Đức Tổng Giám mục Battah đã có mặt tại Qaraqosh, nằm cách biên giới Syria khoảng 200 dặm, dành riêng cho chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô, và xác định điểm dừng của Đức Thánh Cha tại thành phố này là “Chúa Nhật Lễ Lá sớm”.
Khi được hỏi về khả năng Kitô giáo sẽ biến mất khỏi Trung Đông, một ý tưởng thường được các nhà lãnh đạo Kitô giáo đưa ra, đặc biệt là kể từ khi ISIS trỗi dậy, người dân Syria đã bác bỏ ý kiến này một cách dứt khoát.
“Chúng tôi đã hiện diện ở đây, và chúng tôi sẽ tiếp tục ở lại đây”, Đức Tổng Giám mục Battah nói. “Trung Đông mà không có sự hiện diện của anh chị em Kitô hữu sẽ trở nên rất nguy hiểm. Cộng đồng quốc tế cần giúp đỡ các Kitô hữu tiếp tục ở lại đất nước của họ. Điều này quả thực rất quan trọng”.
“Chúng tôi hiện diện ở đây. Chúng tôi chỉ là một nhóm thiểu số, nhưng chúng tôi vẫn hiện diện ở đây. Điều này quả thực vô cùng quan trọng”, Đức Tổng Giám mục Battah nhấn mạnh, và đồng thời cũng lưu ý rằng Kitô hữu có thể trở thành “những cầu nối” với các tín đồ Hồi giáo, như trường hợp của Đức Hồng y Sako, người đã “mời ĐTC Phanxicô, một nhân vật quan trọng, và Ngài đã đến Iraq. Và điều này mang ý nghĩa hết sức quan trọng đối với toàn bộ Iraq”.
Đức Tổng Giám mục Battah cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế giúp đỡ các Kitô hữu để họ tiếp tục ở lại Trung Đông thay vì di cư, ngài nói một cách bông đùa rằng bởi vì điều đó “ít tốn kém hơn”.
Liên quan đến chuyến viếng thăm có thể có tới Syria, Đức Tổng Giám mục Battah cho biết rằng “tất cả chúng tôi đều chờ đợi chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đến thăm nước này vào năm 2001. Điều đó hoàn toàn có thể xảy ra, tôi không hiểu tại sao điều đó lại không thể”.
Sau khi một phóng viên chỉ ra rằng khi vị Giáo hoàng người Ba Lan hiện diện tại Syria, không có một cuộc chiến nào đang diễn ra vào thời điểm lúc đó – như trường hợp hiện tại, với cuộc xung đột đã diễn ra trong gần 10 năm, vị Tổng giám mục lập luận rằng cuộc chiến vẫn chỉ diễn ra ở phía Đông Bắc, nhưng các thành phố như Damascus và Aleppo đều yên bình.
“Chúng tôi gần như đã kết thúc cảnh chiến tranh”, Đức Tổng Giám mục Battah nói. “Và chuyến viếng thăm sẽ mang lại cho chúng tôi sự bình yên. Tất cả mọi người đều yêu mến vị Giáo hoàng này, bởi vì Ngài cởi mở. Ngay cả anh chị em Hồi giáo cũng đã chào đón Đức Thánh Cha Phanxicô”.
Đức Hồng y Sako tiếp tục cho biết rằng sự vui mừng đối với chuyến viếng thăm mang tính lịch sử trong một thời điểm phức tạp như vậy có thể được cảm nhận trên khắp Iraq, giữa các Kitô hữu, các tín đồ Hồi giáo và những người thuộc các tín ngưỡng khác.
“Đức Thánh Cha Phanxicô đã mang lại cho chúng tôi niềm an ủi, hy vọng, cũng như tinh thần huynh đệ”, Đức Hồng y Sako nói. “Tất cọi người đều không khỏi xúc động”.
Đề cập đến khoảnh khắc lịch sử khác trong chuyến viếng thăm này, cuộc gặp gỡ với lãnh đạo Hồi giáo dòng Shia, Đại giáo sĩ Ali al-Sistani, Đức Hồng y Sako cho biết rằng vị Đại Iman đã nói với Đức Thánh Cha Phanxicô rằng ngài không thể tiếp đón các chính trị gia tham nhũng tại thành phố Najaf, nơi được coi là thánh địa đối với người Hồi giáo dòng Shites, nhưng chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô là chuyến viếng thăm “mang tính lịch sử”, đồng thời cũng nhắc lại rằng “tinh thần huynh đệ giữa những các Kitô và các tín đồ Hồi giáo là điều vô cùng cần thiết”, cũng như nghĩ đến giới trẻ, “bởi vì họ chính là tương lai của thế giới”.
Theo Đức Hồng y Sako, Đức Phanxicô nhấn mạnh rằng đây là một “cuộc hành hương vì hòa bình”, và nó “cần thiết cho tất cả mọi người để trở về cùng Thiên Chúa, và nghĩ về nhân loại chứ không phải chủ nghĩa bè phái”.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã kết thúc chuyến viếng thăm Iraq từ ngày 5 đến ngày 8 tháng 3 bằng Thánh lễ được cử hành tại Erbil, thủ phủ của Kurdistan. Với một đám đông ước tính khoảng 10.000 người, hầu như không có ý định ủng hộ các biện pháp chống COVID-19, Đức Thánh Cha hứa rằng Iraq “sẽ luôn trong trái tim tôi”.
“Tôi mời gọi tất cả mọi người, anh chị em thân mến, hãy cùng cộng tác với nhau vì một tương lai hòa bình và thịnh vượng, không bỏ ai lại phía sau và không phân biệt đối xử đối với bất kỳ người nào. Tôi hứa với anh chị em về những lời cầu nguyện của tôi cho đất nước thân yêu này”, Đức Thánh Cha Phanxicô nói. “Đặc biệt, tôi cầu nguyện để các thành viên của các cộng đồng tôn giáo khác nhau, cùng với tất cả mọi người bất kể nam nữ có tinh thần thiện chí, có thể cùng nhau làm việc để xây dựng tinh thần huynh đệ và liên đới nhằm phục vụ công ích và hòa bình”.
Minh Tuệ (theo Crux)
