Đức Giám mục Juan Ignacio Arrieta, Tổng Thư ký của Hội đồng Tòa Thánh về các Văn bản Luật, tham dự một cuộc họp báo để thảo luận về các sửa đổi đối với Bộ Giáo luật, tại Vatican ngày 1 tháng 6 năm 2021. Đức Thánh Cha Phanxicô đã ban hành một phần sửa đổi của Bộ Giáo luật đề cập đến các tội ác và các biện pháp trừng phạt (Ảnh: Paul Haring / CNS)
NEW YORK – Đức Giám mục Michael Olson Địa phận Fort Worth coi những sửa đổi gần đây của Đức Thánh Cha Phanxicô đối với Bộ Giáo luật là “bước đi sâu sắc nhất cho đến nay” trong cuộc chiến chống lại vấn nạn lạm dụng tình dục của Giáo hội.
Những thay đổi được chờ đợi từ lâu đối với Quyển VI của Bộ Giáo luật đã được Vatican công bố hôm thứ Ba vừa qua, và đề cập đến “Các hình phạt trong Giáo hội”. Nó bao gồm cả những thay đổi về cơ bản đối với luật pháp – như mở rộng danh mục những kẻ lạm dụng để bao gồm cả tu sĩ chưa được truyền chức và giáo dân, mô tả rõ ràng hơn về tội phạm lạm dụng tình dục và việc bổ sung hành vi “chăn dắt tình dục” (sexual grooming) như là một tội ác – và cả việc hệ thống hóa các hoạt động hiện tại.
“Tôi nghĩ rằng nó sẽ không chỉ giúp chữa lành các nạn nhân mà còn ngăn chặn việc lạm dụng xảy ra trong tương lai”, Đức Cha Olson, người phục vụ trong Ủy ban Bảo vệ Trẻ em và Thanh thiếu niên của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, phát biểu với Crux. “Tôi thiết nghĩ nó sẽ mang lại cho chúng ta sức mạnh của luật pháp để giải phóng chúng ta hầu hành động một cách rõ ràng hơn vì chúng ta cần phải hành động theo luân lý của Tin Mừng”.
Đặc biệt, Đức Cha Olson, người cũng là một trong những vị Giám chức sớm nhất kêu gọi việc buộc cựu Hồng y Theodore McCarrick phải hồi tục vào năm 2018, đồng thời lưu ý tầm quan trọng của việc bổ sung hành vi “chăn dắt tình dục” vào Bộ Giáo luật mới.
“Nó cung cấp cho chúng ta một biện pháp chính thức để phòng ngừa”, Đức Cha Olson nói. “Lần đầu tiên, chiều hướng của hành vi chăn dắt tình dục có thể được xác định và giải quyết thông qua kỷ luật mà không cần phải đợi một hành vi vi phạm thực sự xảy ra, khiến ai đó bị tổn thương”.
Một sửa đổi quan trọng khác mà Đức Cha Olson lưu ý trong Bộ Giáo luật mới đó là nhiệm vụ mà các Giám mục và Bề trên “phải” trừng phạt, thay vì “có thể” trừng phạt như đã nêu trước đây.
Linh mục James Bradley, phó Giáo sư Giáo luật tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ, coi những sửa đổi này là “vô cùng quan trọng” vì đây là phần bao quát nhất của Bộ Giáo luật – được ban hành vào năm 1983 – từng được sửa đổi, và “quan trọng vì nó cập nhật một lĩnh vực không thể thiếu trong kỷ luật của Giáo hội”.
Phiên bản mới của Quyển VI chứa 88 điều luật, từ 1311 đến 1399. Quyển này cũng đề cập đến trẻ vị thành niên ngoài Điều 1395, “Vi phạm các nghĩa vụ đặc biệt”, và việc lạm dụng đã được thêm vào Điều 1398, “Hành động chống lại sự sống và tự do của con người” mà giờ đây trở thành “Hành vi chống lại Sự sống, phẩm giá và tự do của con người”.
Đức Ông John Renken, Trưởng khoa Giáo luật tại Đại học St. Paul ở Ottawa, xem thực tế là vấn nạn lạm dụng đã được chuyển sang một chương mới, và việc bổ sung từ “phẩm giá” vào Điều 1398, là những quyết định “đáng hoan nghênh” và “đổi mới”.
“Con người có phẩm giá cao cả một cách tự nhiên và siêu nhiên và những hành vi phạm tội, những hành vi phạm pháp này, chống lại Điều răn thứ sáu trong Mười Điều Răn không chỉ tập trung vào việc một Linh mục đã làm điều gì đó quá khủng khiếp đối với ơn gọi tuyệt vời của mình, mà trọng tâm là ai đó được tạo dựng theo hình ảnh và giống với Thiên Chúa, Đấng luôn đáng được tôn trọng tại bất cứ thời điểm nào đã bị xâm phạm bởi một nhà lãnh đạo Giáo hội, cho dù đó là một giáo sĩ, một Tu sĩ hay một giáo dân trong vai trò lãnh đạo trong Giáo hội”, Đức Ông Renken phát biểu với Crux.
Về việc tạo ra một chương mới, Đức Cha Olson cho biết “cần phải thừa nhận tác hại sâu sắc mà nó gây ra cho nạn nhân thay vì chỉ đơn giản là vấn đề về sự khiết tịnh của kẻ phạm tội”.
Cả Đức Ông Renken và Linh mục Bradley cũng thừa nhận tầm quan trọng của việc hệ thống hóa nhiều luật đã được áp dụng. Nó thu hút những thay đổi gia tăng – từ những thứ như các Tông Hiến và các Lá thư – thành một tổng thể thống nhất, Linh mục Bradley chia sẻ với Crux trong một email.
“Giờ đây, tất cả đều mới mẻ, được cô đọng trong thuật ngữ ngắn gọn rõ ràng, dứt khoát, dễ hiểu, hợp với quy tắc Giáo hội, ở đây là luật. Đây là hành vi phạm tội”, Đức Ông Renken nói.
“Ví dụ, Tự sắc “Vos Estis Lux Mundi” [được Đức Phanxicô ban hành vào năm 2019] đã biến mọi giáo sĩ và tu sĩ trở thành một báo cáo viên được ủy quyền, vì vậy việc bao che hành vi lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương là một tội ác”, Đức Ông Renken tiếp tục. “Điều đó hiện tại chính xác, nhưng giờ đây nó cũng đã được hệ thống hóa trong Bộ Giáo luật này, được đưa vào đầu danh sách các tội cụ thể như một hành vi chống lại thẩm quyền của Giáo hội và các chức năng được thực thi trong Giáo hội”.
Mặc dù những thay đổi đã được công bố trong tuần này, nhưng chúng sẽ không có hiệu lực cho đến ngày 8 tháng 12. Trong khi đó, cả hai chuyên gia Giáo luật đều tin rằng bảy tháng tới là một giai đoạn giáo dục quan trọng đối với các nhà lãnh đạo Giáo hội.
“Tôi tưởng tượng trong khoảng thời gian từ nay đến ngày 8 tháng 12 sẽ có rất nhiều buổi đào tạo huấn luyện, sẽ có rất nhiều việc rà soát các chủ trương, các chính sách ở các Giáo phận, các cơ sở, các học viện tôn giáo để luật mới đang được phản ánh và các giao thức mới này có thể hoạt động ngay lập tức khi các quy tắc mới này hoạt động”, Đức Ông Renken nói.
Linh mục Bradley cũng lưu ý thêm rằng không thể đánh giá thấp tác động của các bản sửa đổi.
“Cơ hội để có được những điều tốt đẹp là hết sức rõ ràng. Tuy nhiên, điều còn lại đó là một nhu cầu hệ trọng không kém đối với các vị Mục tử của Giáo hội hiện nay để tiếp thu lời kêu gọi cấp thiết của Đức Thánh Cha để thực hiện các quy tắc này. Các luật mới sẽ chỉ mang lại sự thay đổi thực sự nếu chúng thực sự được sử dụng”, Linh mục Bradley nói.
Minh Tuệ (theo Crux)
