Chụp ảnh sau hàng rào, Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro chào đón những người ủng hộ khi ông rời Dinh tổng thống, Cung điện Alvorada, ở Brasilia, Brazil, thứ Sáu, ngày 19 tháng 3 năm 2021 (Ảnh: Eraldo Peres / AP)
SÃO PAULO – Giữa làn sóng COVID-19 thứ hai tàn khốc, các giám mục Brazil đã chỉ trích gay gắt chính quyền của Tổng thống Jair Bolsonaro.
Trong một tuyên bố vào ngày 16 tháng 4 được đưa ra vào cuối đại hội đồng lần thứ 58 – hoàn toàn được tổ chức trực tuyến do đại dịch – Hội đồng Giám mục Quốc gia Brazil (CNBB) nhấn mạnh rằng “những bài diễn thuyết và sự phủ nhận thực tế đối với đại dịch, cho thấy thái độ coi thường các biện pháp an toàn và y tế, và sự đe dọa đối với pháp quyền” là “không thể chấp nhận được”.
“Cần phải chú ý đến khoa học, khuyến khích việc sử dụng khẩu trang và giãn cách xã hội, và tiêm chủng an toàn cho tất cả mọi người, sớm nhất có thể”, tuyên bố cho biết.
Kể từ khi bắt đầu đại dịch, Tổng thống Bolsonaro đã coi nhẹ những nguy cơ của đại dịch COVID-19 bằng cách khuyến khích các cuộc tụ họp công khai, liên tục từ chối đeo khẩu trang tại các sự kiện, phản đối việc áp đặt lệnh phong tỏa toàn quốc, và chỉ trích các thống đốc bang của Brazil đã thực thi các biện pháp hạn chế đối với các hoạt động kinh tế nhằm giảm sự lây lan của dịch bệnh.
Tổng thống Bolsonaro cũng bày tỏ thái độ hoài nghi về hiệu quả của vắc-xin, đặc biệt là CoronaVac, do công ty dược phẩm Trung Quốc Sinovac sản xuất và được đặt mua bởi thống đốc bang São Paulo João Dória Jr., người có thể tranh cử tổng thống vào năm 2022.
Lá thư của các Giám mục nhấn mạnh rằng tất cả các cơ quan nhà nước cần phải lưu tâm đến hiến pháp của quốc gia, trong đó thiết lập quyền được chăm sóc sức khỏe.
“Điều đó đòi hỏi năng lực và sự sáng suốt”, tài liệu cho biết.
Sự do dự của ông Bolsonaro đối với vắc-xin đã khiến việc triển khai tiêm chủng bị trì hoãn và chỉ 25 triệu người Brazil – khoảng 12% dân số cả nước – cho đến nay đã được tiêm ít nhất một mũi. Hơn 365.000 ca tử vong do coronavirus đã được báo cáo ở Brazil và số ca tử vong trung bình hàng ngày đã cao hơn 3.000 ca trong vài tuần qua.
Tòa án tối cao Brazil gần đây cho biết rằng Quốc hội phải mở một cuộc điều tra về cách xử lý của Tổng thống nước này đối với đại dịch, gây ra chủ nghĩa cấp tiến đang hồi sinh nơi Tổng thống Bolsonaro và những người ủng hộ ông, nhiều người trong số họ đã công khai ủng hộ việc quay trở lại chế độ quân sự ở một quốc gia vốn chỉ mới khôi phục nền dân chủ vào năm 1985.
Tổng thống Bolsonaro cho biết vào ngày 14 tháng 4 rằng phán quyết này là một “sự can thiệp vào chính phủ của ông” và đồng thời đe dọa tòa án. “Hỡi các bạn bè của tôi ở Tòa án tối cao, chẳng bao lâu nữa chúng ta sẽ gặp phải một cuộc khủng hoảng lớn ở đây. […] Có một tình thế hết sức nguy kịch ở đây. Có những người khoác trên mình bộ vest nhưng vẫn chưa nhận ra điều này”, ông Bolsonaro phát biểu với một nhóm những người ủng hộ ở Brasilia.
Tuần trước, Đức Tổng Giám mục Địa phận São Paulo, Đức Hồng y Odilo Scherer, cho biết ngài đã nhìn thấy nguy cơ về “một sự thay đổi chính trị đối với chế độ độc tài, hoặc xu hướng đối với một chủ nghĩa phát xít nào đó đang ngày càng được củng cố”.
“Đó là những rủi ro cụ thể mà tôi thấy”, Đức Hồng y Scherer phát biểu với Roda Viva, một chương trình trò chuyện.
Vào ngày 13 tháng 4, trong cuộc họp báo tại đại hội đồng CNBB, Đức Giám mục Phụ tá Joaquim Mol Guimarães Địa phận Belo Horizonte cho biết rằng “bất ngờ người dân Brazil bắt đầu bày tỏ, bao gồm cả chính quyền Brazil, sự ủng hộ đối với chế độ độc tài”, như trích dẫn trên trang web của Dòng Tên Instituto Humanitas Unisinos.
“Việc yêu cầu một chế độ độc tài là một sự điên rồ về tinh thần, một sự điên rồ về cảm xúc, một sự tàn bạo hoàn toàn đối với con người”, Đức Cha Guimarães nói.
Sự ủng hộ chế độ độc tài ở Brazil là “không thể tưởng tượng nổi”, Đức Cha Guimarães cho biết thêm. “Một người Kitô hữu thậm chí không thể nghĩ đến việc bảo vệ một chế độ độc tài. Điều đó hoàn toàn nằm ngoài khả năng của bất kỳ ai muốn trở thành người môn đệ của Chúa Giêsu”, Đức Cha Guimarães nói.
Tuyên bố ngày 16 tháng 4 của CNBB cũng đề cập đến nhu cầu tăng cường đầu tư công vào hệ thống chăm sóc y tế, đồng thời gọi những nỗ lực lặp đi lặp lại “nhằm làm suy yếu cấu trúc bảo trợ xã hội” ở Brazil là “không thể chấp nhận được”.
Các Giám mục cũng đề cập đến vấn đề tàn phá môi trường, đặc biệt là rừng Amazon, và việc nới lỏng kiểm soát súng ở nước này.
“Chúng tôi lo lắng về vấn đề nghiêm trọng của rất nhiều hình thức bạo lực phổ biến trong xã hội, được ủng hộ bởi khả năng tiếp cận dễ dàng với súng. Những thông tin sai lệch và những phát ngôn thù hận, đặc biệt là trên mạng xã hội, tạo ra sự hung hăng không giới hạn”, bức thư viết.
Các Giám mục tuyên bố rằng “ngôi nhà chung đã phải gánh chịu hậu quả của những động lực đầy dã tâm của hành động bóc lột và sự xuống cấp tàn tệ”.
“Cần phải hiểu rằng một quần xã sinh vật được bảo vệ hoạt động hiệu quả để duy trì và tạo ra sự sống trên hành tinh, nếu sự cân bằng hợp lý giữa việc sản xuất và bảo tồn được tôn trọng”, tài liệu cho biết.
Các Giám mục kết thúc bức thư bằng cách kêu gọi các tín hữu Công giáo ủng hộ Hiệp ước vì Sự sống và vì Brazil, một sáng kiến do CNBB và các tổ chức dân sự khác phát động vào năm 2020 nhằm giải quyết các cuộc khủng hoảng đang ảnh hưởng đến cuộc sống của những người nghèo nhất trong xã hội.
“Hãy hình thành, với cam kết đổi mới, những sáng kiến cụ thể nhằm thúc đẩy tinh thần liên đới và chia sẻ”, các Giám mục nói.
Minh Tuệ (theo Crux)
