Cuốn sách mới với nhan đề “Thỏa thuận giữa Tòa thánh và Trung Quốc” đã được trình bày tại Roma.
ĐTC Phanxicô gặp gỡ các Giám mục Trung Quốc tại Roma
“Một cánh cửa đã mở ra mà khó có thể khép lại được”. Với hình ảnh ấn tượng này, Đức Tổng Giám mục Claudio Maria Celli đã tóm tắt giá trị của thỏa thuận tạm thời được ký kết tại Bắc Kinh giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, một năm sau sự kiện lịch sử đó vào ngày 22 tháng 9 năm 2018.
Cơ hội để đánh giá một cách thận trọng năm đầu tiên kể từ khi ký kết Thỏa thuận đã được cung cấp qua việc giới thiệu cuốn sách có nhan đề “Thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Trung Quốc. Người Công giáo Trung Quốc giữa quá khứ và tương lai” tại Rome, được biên tập bởi Giáo sư Agostino Giovagnoli và Giáo sư Elisa Giunipero, với phần lời tựa của Đức Hồng Y Pietro Parolin, và được xuất bản bởi NXB Đại học Urbaniana.
Buổi ra mắt cuốn sách được kiểm duyệt bởi Chủ tịch Cộng đồng Sant’Egidio, ông Marco Impagliazzo, với sự tham dự của cựu Thủ tướng Ý, Romano Prodi, Người sáng lập Cộng đồng Sant’Egidio, Andrea Riccardi và Linh mục Dòng Tên Federico Lombardi, Chủ tịch Quỹ Joseph Ratzinger-Benedict XVI.
Đặc biệt quan trọng, tại Hội trường Benedict XIII đông đúc, có sự hiện diện của người đứng đầu văn phòng chính trị và Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Rome. Một dấu hiệu rõ ràng về sự thay đổi bầu khí, nhân danh sự tin tưởng và sự tôn trọng, đã được gợi lên bởi tất cả các diễn giả tham dự buổi ra mắt cuốn sách.
Trong những năm 1980, Đức Tổng Giám mục Celli vừa là nhân chứng vừa là nhân vật chính, dưới thời của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, trong tiến trình tái lập mối quan hệ giữa Tòa Thánh và Trung Quốc. Trong phần thuyết trình của mình, Đức Tổng Giám mục Celli đã nhấn mạnh rằng việc gọi Thỏa thuận là “lịch sử” là hoàn toàn chính xác – thậm chí ngay cả khi nó mang tính tạm thời và giới hạn đối với vấn đề về việc bổ nhiệm giám mục.
Nhờ Thỏa thuận này, lần đầu tiên sau 70 năm, tất cả các giám mục Trung Quốc hiện tại đều hiệp thông trọn vẹn với Đấng kế vị Thánh Phêrô và với các anh em Giám mục khác của họ trong Hội đồng Giám mục. Đức Tổng Giám mục Celli cho biết Thỏa thuận này là thành quả của “cuộc đối thoại hiệu quả” được Đức Thánh Cha Phanxicô ủng hộ và khuyến khích.
Cam kết này hòa hợp sâu sắc với sự quan tâm đặc biệt đối với Trung Quốc và các tín hữu Công giáo Trung Quốc được thể hiện bởi các vị Giáo hoàng trong thế kỷ XX, và đặc biệt bởi hai vị tiền nhiệm của ĐTC Phanxicô. Đức Tổng Giám mục Celli, người cũng là cựu Thứ trưởng Ngoại giao Vatican, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Những Hướng dẫn Mục vụ của Tòa Thánh liên quan đến việc đăng ký dân sự đối với các giáo sĩ tại Trung Quốc, được công bố vào ngày 28 tháng 6 vừa qua. Đức Tổng Giám mục Celli đã nhận xét về việc nó được hiểu thế nào trong tài liệu này rằng tình yêu của một người dành cho quê hương đất nước của mình, và sự cần thiết phải trở nên người Công giáo đích thực, không mâu thuẫn nhau.
Trong phần trình bày của mình, Romano Prodi, người cũng là cựu Chủ tịch của Ủy ban châu Âu, đã nhấn mạnh những tác động xã hội và địa chính trị của quyết định này đối với Trung Quốc, vốn đã trải qua những thay đổi chóng mặt trong 30 năm qua. Việc ký kết Thỏa thuận, theo ông, có thể xảy ra vào thời điểm lịch sử này bởi vì, với Triều đại Giáo hoàng của ĐTC Phanxicô, chính quyền Trung Quốc cho rằng Giáo hội Công giáo ngày càng phổ biến và ít phương Tây hơn. Hoàn cảnh này ủng hộ sự hội tụ giữa Rome và Bắc Kinh tại các lĩnh vực chưa được khám phá.
Andrea Riccardi, Người sáng lập Cộng đồng Sant’Egidio, cũng đã nói về tầm quan trọng đa phương của Thỏa thuận, đồng thời cũng lưu ý rằng nó tượng trưng cho sự chấm dứt đối với một sự rạn nứt đã mở ra trong nửa sau của Thế kỷ 20 và tiếp tục cho đến ngày nay. Ông Riccardi, người sáng lập Cộng đồng Sant’Egidio, cho biết khả năng của việc Tòa Thánh và Trung Quốc giải quyết một cuộc xung đột vốn đã kéo dài trong 70 năm là một dấu hiệu của “sự sáng suốt và linh hoạt”. Ông ghi nhận các kỹ năng của hai nhân vật vĩ đại của ngoại giao Vatican: Đức Hồng y Achille Silvestrini và Đức Hồng y Roger Etchegaray, cả hai vừa mới qua đời gần đây. Ông Riccardi kết thúc bài phát biểu của mình khi nhận thấy rằng “Giáo hội Công giáo Trung Quốc phải được xem xét lại”, nó phải tìm một không gian mới cho tương lai.
Linh mục Dòng Tên Federico Lombardi đã kết thúc các bài thuyết trình bằng cách nhắc lại việc con đường dẫn đến việc ký kết Thỏa thuận cũng được đánh dấu bằng nhiều câu chuyện đau thương. Linh mục Lombardi, người cũng là cựu Giám đốc Văn phòng Báo chí Vatican, cho biết người ta không nên coi Thỏa thuận lịch sử này là công trạng riêng của các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Vatican.
Thỏa thuận, Linh mục Lombardi chỉ ra, nảy sinh ra từ lòng trung thành của các tín hữu Công giáo Trung Quốc và các giám mục của họ qua nhiều thập kỷ gian lao thử thách và đau khổ. Nếu như họ không bị ràng buộc về mặt tâm linh theo cách thức đặc biệt như vậy với Đức Giáo hoàng, Linh mục Lombardi lưu ý, những người có thẩm quyền sẽ không nhận ra tính vững chắc của sự hiệp thông này, và các điều kiện sẽ không được tạo ra để đạt được việc ký kết Thỏa thuận.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
