Trong một bài phát biểu trong cuộc gặp gỡ với Đức Thượng phụ Tawadros II, người đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo Coptic ở Alexandria, và các đại diện khác của Giáo hội Chính thống giáo Coptic vào ngày 11 tháng 5 năm 2023, Đức Thánh Cha Phanxicô đã thông báo rằng các vị tử đạo Chính thống giáo Coptic bị ISIS giết hại vào năm 2015 sẽ được thêm vào danh sách Danh sách các vị thánh chính thức của Giáo hội Công giáo (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Mối quan hệ giữa Công giáo và Chính thống giáo đã tiến thêm một bước trong tháng này với việc công bố tuyên bố chung đầu tiên sau 7 năm.
Tài liệu cho biết hy vọng của Đức Thánh Cha Phanxicô về một Giáo hội Hiệp hành thúc đẩy “tính Hiệp hành hiệu quả hơn”, điều cuối cùng có thể đưa Giáo hội Công giáo và Chính thống giáo xích lại gần nhau hơn về vấn đề này.
Tài liệu cũng trích dẫn những lời của Đức Thánh Cha Phanxicô trong Tông Huấn Evangelii Gaudium năm 2013, rằng “trong cuộc đối thoại với anh chị em Chính thống giáo của chúng ta, người Công giáo chúng ta có cơ hội tìm hiểu thêm về ý nghĩa của sự kết hợp trong Giám mục đoàn (collegiality) và kinh nghiệm của họ về tính hiệp hành”.
Tuyên bố chung, về “Tính Hiệp hành và Tính Tối thượng quyền trong Thiên niên kỷ thứ hai”, đưa ra một cái nhìn tổng quan về lịch sử của các Giáo hội Công giáo và Chính thống Đông phương từ cuộc Đại ly giáo năm 1054 cho đến ngày nay.
Theo tuyên bố, tài liệu “cố gắng đưa ra cách hiểu chung nhất có thể về lịch sử đó, và đồng thời mang lại cho các tín hữu Chính thống giáo và Công giáo La Mã cơ hội được hoan nghênh để tự giải thích cho nhau về nhiều điểm khác nhau trên đường đi”.
Tài liệu kết luận bằng cách “rút ra những bài học từ lịch sử đã được khảo sát”, bao gồm cả việc “các vấn đề lớn làm phức tạp sự hiểu biết đích thực về tính hiệp hành và tính tối thượng quyền trong Giáo hội”.
“Giáo hội không được hiểu chính xác như một kim tự tháp, với một Giám chức cao nhất cai quản từ trên xuống, nhưng nó cũng không được hiểu một cách chính xác là một liên minh của các Giáo hội độc lập”, theo nội dung tuyên bố.
“Nghiên cứu lịch sử của chúng ta về tính hiệp hành và tính tối thượng quyền trong thiên niên kỷ thứ hai đã cho thấy sự bất cập của cả hai quan điểm này”, tuyên bố tiếp tục. “Tương tự như vậy, rõ ràng là đối với Công giáo La Mã, tính hiệp hành không chỉ đơn thuần mang tính tham vấn, và đối với Chính thống giáo, tính tối thượng quyền không chỉ đơn thuần là kính ngữ”.
Ủy ban đối thoại thần học đã đưa ra tuyên bố chung sau phiên họp khoáng đại lần thứ 15 tại Alexandria, Ai Cập, từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 6.
10 Giáo hội Chính thống đã được đại diện tại cuộc họp, với sự tham dự của 18 thành viên ủy ban Công giáo.
Tuyên bố chung trước đó của ủy ban, được công bố vào năm 2016 sau một cuộc họp ở Chieti, Ý, đã xem xét tình trạng của Giáo hội Kitô giáo trong thiên niên kỷ đầu tiên sau Chúa Kitô.
“Ngày nay”, tài liệu năm 2023 cho biết, “ngày càng có nhiều nỗ lực nhằm thúc đẩy tính hiệp hành ở tất cả các cấp trong Giáo hội Công giáo La Mã. Cũng có sự sẵn sàng để phân biệt những gì có thể được gọi là sứ vụ truyền thống của Giáo hoàng trong Giáo hội Tây phương hoặc Latinh với chức vụ ban đầu của ngài liên quan đến sự hiệp thông của tất cả các Giáo hội, mang lại những cơ hội mới cho tương lai”.
Tuyên bố chung kêu gọi các tín hữu Công giáo La Mã và Chính thống giáo tiếp tục đi theo con đường đối thoại trong tinh thần bác ái nhằm hướng đến một sự hiểu biết đích thực về tính hiệp hành và tính tối thượng quyền “dưới ánh sáng của ‘các nguyên tắc thần học, các điều khoản Giáo luật và các thực hành phụng vụ (Chieti, 21)’ của Giáo hội nguyên vẹn của thiên niên kỷ thứ nhất”.
Minh Tuệ (theo CNA)
