Đức Thánh Cha Phanxicô trước khi lên chuyến bay ITA bắt đầu một chuyến Tông du (Ảnh: AFP)
Trong một cuộc phỏng vấn với Vatican News, Đức Tổng Giám mục Tomasz Peta, người đứng đầu Tổng Giáo phận lớn nhất và duy nhất của Kazakhstan – Astana – đã gọi chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô đến quốc gia Trung Á vào tuần tới là ‘một phước lành lớn lao’ cho các tín hữu Công giáo và toàn thể đất nước, đồng thời cũng cho biết rằng Đại hội liên tôn mà Đức Thánh Cha sẽ tham dự “có thể là một dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa chính là nguồn mạch của sự bình an”.
Đức Tổng Giám mục Tomasz Peta Địa phận Astana đã trò chuyện với Vatican News trước chuyến Tông du sắp tới của Đức Thánh Cha Phanxicô đến Kazakhstan, diễn ra từ ngày 13-15 tháng 9.
Trong một cuộc phỏng vấn đề cập đến nhiều vấn đề, Đức Tổng Giám mục Peta đã phản ánh về chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô và thực tế đối với những người thực hành đức tin Công giáo tại Kazakhstan.
Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ thực hiện chuyến Tông du thứ 38 ở nước ngoài tới thủ đô Nur-Sultan của Kazakhstan để tham gia Đại hội các nhà lãnh đạo Thế giới và các Tôn giáo Truyền thống lần thứ 7, đồng thời bày tỏ sự gần gũi của ngài với cộng đồng Công giáo nhỏ bé của quốc gia Trung Á.
Người Công giáo chiếm khoảng 1% dân số 19 triệu của đất nước, trong đó khoảng 70% là người Hồi giáo và 25% là Kiô giáo, chủ yếu là Chính thống giáo Nga.
Ngoài ra, Đức Tổng Giám mục Peta gốc Ba Lan, người được Đức cố Hồng y Stefan Wyszyński truyền chức Linh mục, và sau đó được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II truyền chức Giám mục, cũng đã chia sẻ một giai thoại cá nhân.
Đức Tổng Giám mục Parla Tomasz Peta
Theo quan điểm của Đức Cha, tầm quan trọng của chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô tới Kazakhstan là gì?
Chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô luôn là một sự kiện lịch sử, thậm chí còn hơn cả thế nữa ở một đất nước, nơi người Công giáo chỉ là “một đàn chiên nhỏ bé”. Sự kiện này khẳng định chuyến viếng thăm của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 2001, vốn cho thấy sự hiện diện của Giáo hội Công giáo tại đất nước “Đại Thảo nguyên”, củng cố đức tin của Giáo hội.
Do đó, tôi tin chắc rằng chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô là một phước lành lớn lao cho những người Công giáo chúng tôi và cho toàn thể người dân Kazakhstan. Xét đến tình hình quốc tế gay cấn, chuyến viếng thăm hiện nay mang hy vọng về hòa bình và hòa giải trên quy mô toàn cầu.
Chúng tôi rất vui mừng vì Đức Thánh Cha sẽ làm phép bức tranh mới – tranh bộ ba về “Đức Mẹ Đại Thảo nguyên” tại Nhà thờ Nur-Sultan. Bức tranh này được dành cho Đền thờ Nữ Vương Hòa Bình Quốc gia của chúng tôi ở Ozyornoye. Nó sẽ nhắc nhở chúng tôi về chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha. Theo cách này, chúng tôi sẽ cầu nguyện ở Ozyornoye trong sự hiệp thông với Đức Thánh Cha Phanxicô cho hòa bình và theo ý chỉ của Đức Thánh Cha.
Tầm quan trọng của Đại hội liên tôn này và sự hiện diện cũng như sự tham gia của Đức Thánh Cha Phanxicô tại sự kiện là gì?
Đại hội các nhà Lãnh đạo Thế giới và các Tôn giáo Truyền thống (đã là sự kiện lần thứ bảy ở thủ đô của Kazakhstan) không phải là một diễn đàn của các cuộc thảo luận thần học. Theo tôi, đó có thể là một dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa chính là nguồn mạch của sự bình an.
Mặc dù nỗ lực của các chính trị gia là cần thiết nhưng vẫn chưa đủ. Cần phải có một lời cầu nguyện tha thiết mãnh liệt của các tín hữu cho hòa bình. Sự tham gia của Đức Thánh Cha Phanxicô tại Đại hội nâng tầm sự kiện này và chỉ ra sự quan tâm của Giáo hội đối với hòa bình cũng như phúc lợi của toàn thể nhân loại.
Đức Thánh Cha Phanxicô được đánh giá như thế nào ở Kazakhstan?
Đối với người Công giáo Kazakhstan, Đức Thánh Cha Phanxicô là Người đứng đầu Giáo hội – Đấng kế vị Thánh Phêrô. Với niềm vui và hy vọng, chúng tôi háo hức mong đợi Đức Thánh Cha.
Điều đáng chú ý là đối với các nhà chức trách Kazakhstan, Đức Thánh Cha Phanxicô đại diện cho một thẩm quyền. Điều này được thể hiện qua cách thức tích cực mà Chính phủ đang chuẩn bị cho chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha.
Từ khi Đức Cha đến Kazakhstan, điều gì khiến ngài ấn tượng nhất? Đức Cha có thể chia sẻ với chúng tôi những gì ngài đã nhìn thấy?
Tôi đến Kazakhstan vào năm 1990, vẫn còn trong thời kỳ Liên Xô. Vào thời điểm đó không có cấu trúc Giáo hội nào. Trên lãnh thổ của 5 quốc gia Cộng hòa thuộc Liên bang Xô viết, có khoảng 15 Linh mục địa phương, những công dân Liên bang Xô viết. Ở nhiều thành phố và làng mạc đã tồn tại các cộng đồng tín hữu.
Nở những nơi nào trong thời kỳ Cộng sản người ta cầu nguyện cách đặc biệt với việc lần chuỗi Mân Côi, đức tin và cảm giác thuộc về Giáo hội được bảo tồn. Điều này sau đó mang lại thành quả tốt đẹp trong điều kiện tự do tôn giáo và lương tâm sau khi Kazakhstan giành được độc lập (vào năm 1991), nhanh chóng thành lập các Giáo xứ và xây dựng các nhà thờ và nhà nguyện.
Làm thế nào để trở thành một người Công giáo thực hành ở Kazakhstan?
Ở Kazakhstan, chúng tôi được hưởng tự do tôn giáo. Tuy nhiên, không dễ để trở thành một người Công giáo ở đất nước chúng tôi. Tại sao? Người Công giáo chỉ chiếm dưới 1%. 19 triệu công dân của Kazakhstan là một thành tố của 130 quốc tịch / 70% là dân bản địa – người Kazakhstan / và thuộc 18 tôn giáo được ghi nhận chính thức.
Việc trở thành một người Công giáo có nghĩa là phải đưa ra một lựa chọn chín chắn. Trong những năm đất nước độc lập, hàng triệu công dân đã trở về quê hương lịch sử của họ. Trong số đó có vài ngàn người Công giáo. Trong thời gian này, Cộng đồng Công giáo trở nên mang tính quốc tế hơn. Người Công giáo Kazakhstan thuộc 10 quốc tịch khác nhau, bao gồm cả đại diện của quốc gia Kazakhstan. Người ta không còn có thể gọi chúng tôi, như trước đây, là Giáo hội “Đức” hay “Ba Lan”.
Ở Trung Á, Đức Cha nhận thấy thế nào về lời kêu gọi hòa bình của Đức Thánh Cha Phanxicô liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine?
Cuộc chiến ở Ukraine là một thảm kịch nghiêm trọng. Người ta có thể nói rằng đó là một vết thương trên thân mình của toàn thể nhân loại. Chúng tôi tin tưởng rằng chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ góp phần mạnh mẽ vào việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine và đạt được nền hòa bình được mong đợi từ lâu.
Đức Cha là người Ba Lan và đã được Đức Hồng Y Stefan Wyszyński, một người bạn thân thiết của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Đức Karol Wojtyla, truyền chức … Vui lòng cho chúng tôi biết thêm về điều này và ảnh hưởng của Đức cố Hồng Y đối với ơn gọi và công việc của Đức Cha?
Tôi rất vui vì tôi đã được truyền chức bởi các vị Giám mục thánh thiện: truyền chức Linh mục bởi Đức Hồng y Wyszynski [vào năm 1976] và được truyền chức Giám mục bởi Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II [vào năm 2001]. Đó quả là một ân sủng lớn lao khi có khả năng giao thiệp với những con người lành thánh trong cuộc sống của một người.
Trong khoảnh khắc đó, tôi đang nghĩ về bà ngoại tôi Viktoria và mẹ tôi Helena. Đức Hồng y Wyszynski luôn là một con người sâu sắc, nhưng đồng thời cũng là một người giản dị và vui tươi. Ngài luôn quan tâm lắng nghe. Ngài cũng rất niềm nở và tôn trọng người khác. Xin đơn cử một ví dụ nhỏ. Các Chủng sinh giúp lễ cho Đức Hồng Y tại Tòa Giám mục sau đó cũng được dùng bữa sáng chung cùng với ngài. Thường có các Giám mục và khách mời tham dự. Các cuộc trò chuyện diễn ra rất nghiêm túc và quan trọng, và các Chủng sinh chúng tôi cũng được phép có mặt.
Điều này đối với chúng tôi là một dấu hiệu của sự tôn trọng lớn lao của Đức Hồng y Wyszynski đối với chúng tôi.
Một lần, sau Thánh Lễ, Đức Hồng y Wyszynski đích thân đến gặp chúng tôi, hai Chủng sinh, như thể “xin lỗi” rằng hôm nay chúng tôi sẽ không dùng bữa sáng chung với ngài. Đức Tổng Giám mục Luigi Poggi đã đến, và các ngài phải chuẩn bị tinh thần cho cuộc họp với các nhà chức trách. Nhưng chúng tôi sẽ dùng bữa tại một phòng khác. Sau Thánh Lễ, Đức Hồng y Wyszynski không kêu chúng tôi trở về Chủng viện ngay, nhưng đích thân lo bữa sáng cho chúng tôi, và thêm vào đó ngài còn chỉ định một người khác cùng dùng bữa với chúng tôi.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
