Trước chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Phanxicô tới Kazakhstan, Quốc Vụ Khanh Vatican nhìn vào cuộc chiến ở Ukraine với hy vọng rằng Đại hội các nhà Lãnh đạo Thế giới và các Tôn giáo Truyền thống, mà Đức Thánh Cha tham dự, có thể trở thành một cơ hội để gặp gỡ và đối thoại, và đồng thời nhấn mạnh mối quan hệ ngoại giao hiệu quả giữa Tòa Thánh và Kazakhstan.
Mọi thứ đã sẵn sàng vào đêm trước chuyến Tông du thứ 38 của Đức Thánh Cha Phanxicô bên ngoài nước Ý. Điểm đến là Kazakhstan và tham dự Đại hội các nhà Lãnh đạo Thế giới và các Tôn giáo Truyền thống lần VII. Bối cảnh quốc tế của sự kiện này bao gồm cuộc chiến bi thảm đang diễn ra ở Ukraine và nhiều cuộc xung đột khác trên thế giới.
Một lần nữa, Đức Thánh Cha Phanxicô trong giờ Kinh Truyền Tin hôm Chúa Nhật tại Quảng trường Thánh Phêrô đã yêu cầu mọi người tiếp tục cầu nguyện cho những người dân đang phải chịu đựng những đau khổ vì chiến tranh ở Ukraine. Đức Thánh Cha cũng cảm ơn những người tham gia vào công tác chuẩn bị cho cuộc hành trình đã giúp chuyến đi này có thể thực hiện được tới nước cộng hòa Kazakhstan thuộc Liên Xô cũ, nơi mà sự tập trung sẽ được đổ dồn vào thủ đô Nur-Sultan.
Quốc gia chủ yếu là người Hồi giáo là nơi sinh sống của một cộng đồng Công giáo nhỏ bé đang háo hức chờ đợi sự xuất hiện của Đức Thánh Cha Phanxicô với hy vọng. Chương trình bận rộn được cô đọng trong ba ngày với năm bài phát biểu mà Đức Thánh Cha sẽ đưa ra.
Trước chuyến khởi hành của Đức Thánh Cha Phanxicô vào thứ Ba, Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Vatican, đã ngồi lại với Truyền thông Vatican để khám phá các chủ đề khác nhau của cuộc hành trình.
Kính thưa Đức Hồng Y Parolin, ngài mô tả mục đích của chuyến viếng thăm này như thế nào?
Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ đến Kazakhstan, từ ngày 13-15 tháng 9, để tham gia Đại hội các nhà Lãnh đạo Thế giới và các Tôn giáo Truyền thống lần thứ VII, theo lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Kassym-Jomart Tokayev. Sự kiện này sẽ có sự tham gia của một số nhà lãnh đạo tôn giáo từ nhiều nơi trên thế giới.
Ngay từ những ngày đầu thành lập, Đại hội đã lấy Ngày Cầu nguyện cho Hòa bình Thế giới, do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II triệu tập tại Assisi vào ngày 24 tháng 1 năm 2002, làm khuôn mẫu, nhằm tái khẳng định sự đóng góp tích cực của các truyền thống tôn giáo khác nhau cho việc đối thoại, sự hòa hợp và hòa hợp giữa các các dân tộc. Khẩu hiệu của cuộc hành trình của Đức Thánh Cha Phanxicô đã phản ánh chủ đề này, “Những Sứ giả của Hòa bình và Tinh thần Hiệp nhất”, cũng như logo, có hình chim bồ câu với cành ô liu. Những con đường trong chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha rất rõ ràng.
Tôi cũng muốn lưu ý rằng dự thảo Tuyên bố chung kết của Đại hội đặc biệt nhấn mạnh đến tài liệu về “Tinh thần huynh đệ nhân loại vì Hòa bình thế giới và sự chung sống”, được ký bởi Đức Thánh Cha Phanxicô và Tiến sĩ Ahmad Al-Tayyeb, Đại Imam của Đại học Hồi giáo Al- Azhar, ở Abu Dhabi vào ngày 4 tháng 2 năm 2019.
Hòa bình và sự thống nhất được nhấn mạnh trong khẩu hiệu của cuộc hành trình; hòa bình cũng là trọng tâm trong công việc của Đại hội. Tuy nhiên, ở trung tâm châu Âu, cuộc chiến ở Ukraine vẫn tiếp diễn, cũng như các cuộc xung đột ở nhiều khu vực khác trên thế giới. Nhiều người nói về tính không thể tránh khỏi của chiến tranh, nhưng phải chăng thực sự không có con đường nào khác về phía trước?
Chiến tranh không bao giờ là một sự kiện không thể tránh khỏi. Nó có nguồn gốc từ trái tim của con người, được thúc đẩy bởi thói hư vinh, sự tự phụ, kiêu ngạo và tham lam, như các Giáo phụ đã từng nói. Một trái tim như vậy là một trái tim chai cứng, không thể mở lòng với tha nhân.
Chiến tranh có thể tránh được bằng cách lùi lại, gác lại những lời buộc tội và đe dọa, những nguyên nhân gây mất lòng tin lẫn nhau. Thật không may, ngày nay khả năng lắng nghe và những nỗ lực để hiểu logic của những người có suy nghĩ khác với chúng ta đã giảm ở mọi cấp độ.
Do đó, tôi hy vọng rằng Đại hội sắp tới ở Kazakhstan sẽ trở thành một cơ hội để gặp gỡ và đối thoại. Trích lời Đức Giáo hoàng Piô XII, thật tốt đẹp biết bao khi được nhắc nhở rằng sự thành công xứng đáng không bao giờ bị phá tan khi chúng ta thảo luận với tinh thần thiện chí và tôn trọng quyền lợi của nhau.
Đức Hồng y mô tả ba thập kỷ quan hệ ngoại giao giữa Kazakhstan và Tòa Thánh như thế nào?
Quan hệ ngoại giao giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Kazakhstan có thể được mô tả bằng hai từ: thường xuyên và hiệu quả. Chỉ cần nói rằng Tòa Thánh luôn tham gia tích cực tại tất cả các Đại hội, và được đại diện bởi một Phái đoàn cấp cao, dẫn đầu bởi một vị Hồng y và lần này là Đức Thánh Cha Phanxicô.
Kazakhstan là quốc gia Trung Á đầu tiên ký Hiệp định song phương với Tòa Thánh vào năm 1998. Đây cũng là quốc gia Trung Á đầu tiên được Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đến thăm vào tháng 9 năm 2001. Tòa Thánh và Kazakhstan tiếp tục làm việc cùng nhau. Điều này được thể hiện qua việc trong chuyến thăm Vatican vừa qua của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao H.E. Mukhtar Tileuberdi, Biên bản ghi nhớ đã được ký kết giữa Trung tâm Y tế Đại học Kazakhstan và Bệnh viện Nhi Bambino Gesù; cũng như Biên bản Ghi nhớ giữa Viện Nghiên cứu Đông Phương R.B. Suleimenov và Thư viện và Văn khố Vatican.
Năm nay đánh dấu kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Nhân dịp này và kết hợp với chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô, chúng tôi hy vọng sẽ ký kết một Thỏa thuận bổ sung về việc cấp thị thực và giấy phép cư trú cho các nhà truyền giáo nước ngoài đang phục vụ tại Kazakhstan.
Giáo hội Công giáo địa phương nhỏ bé tự nhận thấy mình đắm chìm trong bối cảnh của 18 tôn giáo được ghi nhận chính thức, và đang nói về thời gian này như một chuyến viếng thăm lịch sử. Đức Thánh Cha Phanxicô mang đến niềm hy vọng. Đây từng là vùng đất tử đạo và tiếp tục là biên giới nơi thách thức của việc cùng nhau chung sống đang tồn tại. Đức Hồng y mô tả những hy vọng đó như thế nào hiện nay?
Chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Phanxicô đến Kazakhstan cũng bao gồm những khoảnh khắc dành riêng cho cộng đồng Công giáo địa phương, chẳng hạn như cử hành Thánh lễ tại Quảng trường Expo và cuộc gặp gỡ với các Giám mục, giáo sĩ, những người sống đời thánh hiến, các chủng sinh và những người làm công tác mục vụ, sẽ được tổ chức tại Nhà thờ Chính Tòa Thánh Mẫu Thiên Chúa Hằng Cứu Giúp ở Nur-Sultan.
Giáo hội Công giáo được đánh giá cao và đại diện cho một thực thể nhỏ bé nhưng quan trọng, trong một bối cảnh tôn giáo-văn hóa vô cùng đa dạng. Giáo hội địa phương chắc chắn sẽ cảm thấy được khích lệ bởi sự hiện diện và những lời khuyến khích của Đức Thánh Cha Phanxicô để đổi mới chính mình trong đức tin, đức cậy và đức mến.
Giáo hội Công giáo sẽ tiếp tục sứ mạng làm chứng, cũng theo gương của rất nhiều nhân chứng đức tin trong những năm trước đây, chẳng hạn như Chân Phước Linh mục Władysław Bukowiński, Chân Phước Linh mục Alexis Zaryckyj và Chân Phước Giám mục Mykyta Budka. Họ có thể đóng góp cùng với các nhóm tôn giáo khác để xây dựng một xã hội thống nhất, hài hòa và hòa bình.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
