Đức Thánh Cha Phanxicô chia sẻ trước giờ Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng hôm Chúa Nhật Lòng Chúa Thương Xót ngày 16 tháng 4 năm 2023 (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Bằng việc quyết định xuất viện càng sớm càng tốt vào tháng trước và ngay lập tức thể hiện mình đang đứng chứ không phải ngồi xe lăn, Đức Thánh Cha Phanxicô muốn gửi đi hai tín hiệu. Đầu tiên là, mặc dù tuổi cao sức yếu, Đức Thánh Cha vẫn quản lý và có ý định cai quản Giáo hội, và do đó người ta thậm chí không nên nghĩ đến một Triều đại Giáo hoàng vô hình. Thứ hai là không ai có thể quyết định cách thức các buổi cử hành phụng vụ sẽ được quản lý.
Thật vậy, trong thời gian Đức Thánh Cha Phanxicô nhập viện, Đức Hồng Y Giovanni Battista Re, Niên trưởng Hồng Y Đoàn, đã cho biết rằng các Hồng y đã xác định ai sẽ cử hành Thánh Lễ các ngày Lễ Phục Sinh và nói rằng Đức Thánh Cha cuối cùng sẽ “tham dự” các buổi cử hành phụng vụ này. Thay vào đó, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đích thân chủ sự các Thánh lễ trong khi vẫn duy trì thông lệ để một vị chủ tế khác tại bàn thờ thực hiện các nghi thức khi khả năng di chuyển của Đức Thánh Cha không còn cho phép ngài thực hiện.
Hai hành động này nhấn mạnh rằng Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ tiếp tục quyết định về đời sống của Giáo hội, thực hiện kế hoạch cải cách của ngài, dự án dường như vẫn còn dang dở, nhưng cũng phác thảo hồ sơ của Hồng y Đoàn, cơ quan sẽ bầu chọn người kế nhiệm ngài.
Sau mật nghị Hồng y vào tháng 8 năm 2022, đã có 132 Hồng y cử tri, và 62% trong số họ đã được Đức Thánh Cha Phanxicô bổ nhiệm. Hiện nay, có 123 Hồng y cử tri; trong số này, 81 vị đã được Thánh Cha Phanxicô bổ nhiệm, chiếm 65%.
Tuy nhiên, đến cuối năm 2023, 9 trong số các Hồng y này sẽ bước sang tuổi 80 và do đó, sẽ không thể tham gia bất kỳ mật nghị Hồng y nào nữa. Như vậy, sẽ có 114 Hồng y cử tri, 68% trong số đó được Đức Thánh Cha Phanxicô bổ nhiệm.
Tuy nhiên, những lời đồn đoán ngày càng khăng khăng tuyên bố về một Công nghị mới vào cuối năm nay, ít nhất là đối với những Hồng y có vị trí mà Đức Thánh Cha Phanxicô cho là quan trọng. Thật vậy, Đức Thánh Cha Phanxicô đã bổ nhiệm các cộng tác viên trực tiếp của ngài làm Hồng y, và sẽ có ít nhất hai Tổng Trưởng chưa là Hồng y: Đức Tổng Giám mục Claudio Gugerotti, Tổng Trưởng Bộ Giáo hội Đông phương, và Đức Cha Robert Prevost, Tổng Trưởng Bộ Giám mục.
Do đó, Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ có một Giáo triều La Mã với tất cả những người đứng đầu các Thánh Bộ được bổ nhiệm Hồng y. Hơn nữa, Đức Thánh Cha Phanxicô cũng sẽ phải bổ nhiệm một tân Tổng Trưởng cho Bộ Giáo lý Đức tin, một sự bổ nhiệm quan trọng nếu người ta cho rằng tân Tổng Trưởng sẽ phải giải quyết các hồ sơ phức tạp như Thượng hội đồng của Giáo hội Đức. Vào cuối tháng Giêng, tên tuổi của Đức Giám mục Heiner Wilmer người Đức của Địa phận Hildesheim đã được lan truyền với tư cách là tân Tổng Trưởng. Tuy nhiên, việc bổ nhiệm vẫn chưa thành hiện thực, và không chắc rằng điều đó sẽ sớm xảy ra, cũng không phải đó sẽ là cái tên được Đức Thánh Cha Phanxicô chọn.
Dù chuyện gì xảy ra, thì rõ ràng là vào cuối năm nay, Đức Thánh Cha Phanxicô có thể có một Hồng y Đoàn được mô phỏng theo sở nguyện của ngài và một Giáo triều hoàn toàn theo hình ảnh và giống như mong ước của ngài. Vào thời điểm đó, Đức Thánh Cha sẽ cần phải thực hiện ít nhất là cải cách ‘Universi Dominici Gregis’, Tông Hiến quy định về việc trống tòa và việc bầu chọn tân Giáo hoàng. Được Thánh Gioan Phaolô II ban hành vào năm 1996, tài liệu này cần phải được hài hòa với Tông Hiến ‘Praedicate Evangelium’, đặc biệt liên quan đến một số chi tiết, chẳng hạn như việc xác nhận cái chết của Đức Giáo Hoàng. Hiện tại, việc xác nhận thuộc về Hồng y Nhiếp chính và thư ký của Văn Phòng Quản Lý Tông Tòa, nhưng Tông Hiến mới đã bãi bỏ Văn Phòng Quản Lý Tông Tòa. Một điều cần phải nghĩ đến khác là thảo luận về việc sửa đổi Tông Hiến, điều có thể mang lại tầm ảnh hưởng cao hơn cho các Hồng y Đại cử tri trong thời gian trống tòa.
Tại sao điều này lại quan trọng? Bởi vì chính nhờ những phương tiện như vậy mà một Giáo hoàng có thể phóng chiếu tầm nhìn của mình về Giáo hội vượt ra ngoài Triều đại Giáo hoàng của mình. Khi một Giáo hoàng xem xét khả năng về một Công nghị mới, việc tái xác định các cấp bậc cao nhất của Giáo triều Rôma, và khả năng cải cách quy định về việc trống tòa, thì điều tự nhiên là người ta sẽ đặt câu hỏi: Liệu Đức Thánh Cha Phanxicô cũng có thể có tác động đến việc bầu chọn người kế nhiệm ngài?
Minh Tuệ (theo CNA)
