Liệu cuối cùng Đức Thánh Cha Phanxicô và Đức Thượng phụ Kirill của Nga có gặp gỡ nhau tại đất nước châu Âu nhỏ bé này không?

Trong cuộc gặp gỡ cá nhân với Đức Thánh Cha Phanxicô vào ngày 10 tháng 10, Thủ tướng Montenegro đã đề xuất rằng một cuộc gặp cuối cùng giữa Đức Thánh Cha và Đức Thượng phụ Chính thống giáo Nga Kirill ở Moscow có thể diễn ra tại đất nước của ông.

Phát biểu với CNA vào ngày 11 tháng 10, ông Dritan Abazović lưu ý rằng “chúng tôi là một quốc gia nhỏ bé và hòa bình không có áp lực chính trị. Chúng tôi không có nền kinh tế lớn để cạnh tranh với các nước khác. Chúng tôi là một quốc gia Chính thống giáo, nhưng chúng tôi tràn đầy tinh thần đối thoại. Vì vậy, chúng tôi có thể là quốc gia nơi Đức Thánh Cha Phanxicô có thể tổ chức các cuộc gặp gỡ quan trọng với các nhà lãnh đạo tôn giáo toàn cầu khác”.

Thủ tướng Abazović nói: “Tôi đã mời Đức Thánh Cha Phanxicô đến thăm Montenegro, và tôi đã ám chỉ với ngài rằng Montenegro, nếu ngài đồng ý với điều đó, có thể là nơi thích hợp để cố gắng sắp xếp cuộc gặp gỡ với Đức Thượng phụ Kirill với lãnh đạo Giáo hội Chính thống giáo Nga ở Montenegro. Vì vậy, Montenegro giống như một quốc gia Chính thống giáo vậy”.

Vào năm 2020, có tin đồn về một chuyến viếng thăm có thể xảy ra của Đức Thánh Cha Phanxicô đến Montenegro. Đây sẽ là một điểm dừng chân trong chuyến đi đến Síp và Hy Lạp. Tuy nhiên, hành trình đến Síp và Hy Lạp đã diễn ra vào năm 2021 và không bao gồm chuyến viếng thăm tới Montenegro.

Những lời đồn đoán về cuộc gặp gỡ thứ hai giữa Đức Thánh Cha Phanxicô và Đức Thượng phụ Kirill của Moscow và Toàn nước Nga – sau cuộc gặp gỡ của họ vào năm 2016 – đã diễn ra kể từ trước cuộc chiến ở Ukraine.

Đức Thánh Cha Phanxicô và Đức Thượng phụ Kirill đã gặp nhau qua cuộc gặp gỡ trực tuyến vào ngày 6 tháng 3, và một cuộc gặp gỡ cá nhân được cho là sẽ diễn ra tại Giêrusalem vào ngày 14 tháng 6 khi kết thúc chuyến đi đến Lebanon cũng đã bị hủy bỏ.

Hơn nữa, Đức Thánh Cha Phanxicô sau đó đã cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng một cuộc gặp với Đức Thượng phụ của Nga được coi là không có cơ hội.

Một địa điểm khác cho cuộc gặp gỡ là Kazakhstan vào ngày 14 tháng 9, nơi cả , Đức Thánh Cha Phanxicô lẫn Đức Thượng phụ Kirill đều được lên kế hoạch tham gia Đại hội các nhà Lãnh đạo Thế giới và các Tôn giáo Truyền thống. Tuy nhiên, Đức Thượng phụ Kirill đã rút lại sự tham gia của mình ngay trước khi sự kiện diễn ra.

Chính trong bối cảnh đó mà Thủ tướng Montenegro hiện đã đề xuất đất nước của mình cho một cuộc gặp gỡ như vậy. Quốc gia ở Đông Nam Châu Âu, nhỏ hơn một chút so với bang Connectictut của Hoa Kỳ, là nơi sinh sống của khoảng 620.000 người và từng là một phần của Nam Tư. Ngày nay, nước này có chung biên giới với Albania, Bosnia và Herzegovina, Croatia, Kosovo và Serbia.

CNA đã phỏng vấn Thủ tướng Montenegro ngay sau buổi giới thiệu cuốn sách “Phê bình đạo đức toàn cầu” của ông Abazović tại Rôma. Đức Thánh Cha Phanxicô đã được tặng một bản copy cá nhân tại cuộc gặp gỡ của ngài với Thủ tướng Montenegro.

“Khi Đức Thánh Cha Phanxicô nhìn thấy tựa đề cuốn sách, ngài đã thốt lên: ‘Đây là những chủ đề tôi yêu thích, tôi luôn nói về điều này’”, ông Abazović nói.

Ông Abazović nhấn mạnh rằng cần phê phán đạo đức toàn cầu vì “toàn cầu hóa không xấu, nhưng chúng ta đang phá hủy địa cầu vì toàn cầu hóa, và vì vậy chúng ta cần tìm cách làm cho toàn cầu hóa trở nên tốt hơn, làm cho toàn cầu hóa hoạt động hiệu quả hơn, công bằng hơn”.

 Thủ tướng Montenegro cũng cho biết thêm rằng “toàn cầu hóa đã vươn lên từ sự thất bại của nhà nước như một mô hình”, trong khi hiện nay vấn đề các quốc gia lại đang trở thành tiêu đề và đang tiến vào các phong trào chính trị.

“Trước hết, chúng ta cần sự liên đới giữa các quốc gia. Chúng ta gặp phải vấn đề về hào quang này, bắt đầu ở Trung Quốc nhưng đã trở thành một phong trào toàn cầu, và chúng ta cần sự liên đới. Và giờ đây chúng ta không thể giảm bớt sự xâm lược của Liên bang Nga đối với Ukraine như một vấn đề địa phương. Ví dụ, có một cuộc khủng hoảng năng lượng liên quan và có sự kết nối với nó. Vì vậy, một quốc gia không thể đánh bại nó. Cho dù đó có phải là một siêu cường hay không, nó không thể một mình giải quyết tất cả các vấn đề”.

Theo ông Abazović, “chúng ta cần suy nghĩ về sự thống nhất toàn cầu và tất nhiên, những thay đổi toàn cầu liên quan đến đạo đức toàn cầu. Chúng ta không cần phải rời khỏi Liên Hợp Quốc. Chúng ta cần một Liên hợp quốc phong phú hơn, hiệu quả hơn”.

Các mối quan hệ với Đức Giáo hoàng là rất quan trọng trong việc theo đuổi mục tiêu đó bởi vì Đức Giáo hoàng Rôma “bề nào cũng là nhà lãnh đạo của khoảng 1,3 tỷ người, và Đức Giáo hoàng đóng một vai trò quan trọng trong xã hội toàn cầu”.

Chắc chắn trong suy nghĩ của Thủ tướng Montenegro: Sự ủng hộ của Đức Giáo hoàng, cùng với sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo tôn giáo khác, có thể tạo ra sự khác biệt.

Minh Tuệ (theo CNA)