Đức Thánh Cha Phanxicô với Đức Tổng Giám mục Sviatoslav Shevchuk, lãnh đạo Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine.
Trong một cuộc phỏng vấn với Vatican News, Đức Tổng Giám mục Sviatoslav Shevchuk, lãnh đạo Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine, cho biết Lễ Phục sinh này, Chúa Kitô ban cho họ hy vọng và sự chắc chắn về một tương lai tốt đẹp hơn phía trước, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với Đức Thánh Cha Phanxicô vì đã có tiếng nói đặc biệt nổi bật trong việc nỗ lực làm việc hướng tới hòa bình.
Bất chấp cuộc chiến bi thảm đang diễn ra ở Ukraine mang đến sự chết chóc và hủy diệt, người đứng đầu Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine ho biết rằng khi họ cử hành Lễ Phục sinh, Chúa Kitô, như là nguồn hy vọng và khả năng phục hồi của họ, giúp họ giữ hy vọng chấm dứt chiến tranh, và hòa bình, sự sống và sự phục sinh sẽ có tiếng nói quyết định sau cùng.
Trong một cuộc phỏng vấn với Đài phát thanh Vatican – Vatican News, Đức Tổng Giám mục Sviatoslav Shevchuk Địa phận Kyiv-Halyc, đã bày tỏ điều này, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với Đức Thánh Cha Phanxicô vì sự gần gũi và lời kêu gọi thường xuyên của ngài, và đặc biệt, vì đã đưa ra tiếng nói đáng chú ý về cách thức tìm kiếm các giải pháp hòa bình.
Đức Tổng Giám mục Shevchuk đã thảo luận về Lễ Phục sinh của các tín hữu Công giáo Hy Lạp ở Ukraine giữa đống đổ nát và chiến tranh, tính kịp thời của những lời cảnh báo của Đức Thánh Cha Phanxicô trong suốt Triều đại Giáo hoàng của ngài về vũ khí hạt nhân, và cách thức hướng tới hòa bình ngay cả khi đất nước của họ phải đối mặt với chiến tranh và sự đau khổ trong hơn một năm kể từ cuộc xâm lược của Nga.
***
Kính thưa, Đức Tổng Giám mục Sviatoslav Shevchuk, tại Ukraine vào Lễ Phục sinh, các tín hữu chào nhau bằng những từ ‘Chúa Kitô đã phục sinh, Ngài đã thực sự sống lại’. Lời chào này có ý nghĩa gì trong bối cảnh chiến tranh đã diễn ra hơn một năm?
Đối với chúng tôi, lời chào này không phải là một lời chào đơn giản, nhưng là một lời tuyên xưng đức tin Kitô giáo và cũng là một sự biểu lộ về tính xác thực của sự hiện hữu của chúng ta với tư cách là Kitô hữu. Tôi nhớ hồi còn nhỏ ở Liên Xô, khi tôi còn là một đứa trẻ với những lời chào này, tôi đã chào một đại diện của Đảng Cộng sản nhưng không nhận thức về điều đó. Và tôi nói với người ấy: ‘Chúa Kitô đã sống lại’. Và anh ta trả lời: ‘Vâng, cảm ơn bạn. Tôi đã được thông báo rồi’. Nhưng được thông báo và có quyền tuyên bố ‘Chúa Kitô đã thực sự sống lại’, đó là hai quan điểm khác nhau. Và hôm nay chúng tôi có thể chia sẻ kinh nghiệm của mình từ tình huống bi thảm, những khoảnh khắc bi thảm của người dân Ukraine. Chúa Kitô thực sự đã sống lại. Ngài hiện diện với chúng tôi, và Ngài là nguồn sức mạnh kiên cường của chúng tôi và là nguồn hy vọng của chúng tôi, hy vọng cho tương lai, hy vọng rằng một ngày nào đó cuộc chiến này sẽ kết thúc, và khi đó, hòa bình, sự sống và sự phục sinh, sẽ có tiếng nói quyết định sau cùng trong lịch sử của chúng tôi.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra vô số lời kêu gọi cho Ukraine và giúp đỡ những người dân đau khổ. Điều này có ý nghĩa gì đối với Đức Tổng Giám mục và những lời kêu gọi đó có giá trị gì?
Đối với chúng tôi, điều rất quan trọng là chúng tôi không bị bỏ rơi, rằng trong những đau khổ của mình, chúng tôi không đơn độc. Và Đức Thánh Cha Phanxicô không chỉ nói với người dân Ukraine mà còn thay mặt người dân Ukraine nói với thế giới. Và mỗi khi Đức Thánh Cha nỗ lực thông báo với thế giới về thảm kịch đang xảy ra ở Ukraine, đối với chúng tôi, những lời nói của ngài đều truyền sức sống. Nhờ tinh thần liên đới trên toàn thế giới, chúng tôi đã có thể chịu đựng được những hậu quả của cuộc chiến này. Tạ ơn Chúa và tri ân Đức Thánh Cha, cuộc khủng hoảng nhân đạo này, do chiến tranh gây ra, thảm kịch nhân đạo đã không xấu đi. Không ai ở Ukraine chết vì đói, khát hay lạnh giá. Chúng tôi đã có thể hỗ trợ những người là nạn nhân của cuộc xâm lược này của Nga. Vì vậy, mỗi lời cầu nguyện, mỗi lời kêu gọi của Đức Thánh Cha với thế giới dành cho chúng tôi, là một thông điệp hết sức sống động.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã khuyến khích việc tìm kiếm các giải pháp hòa bình cho chiến tranh. Theo ý kiến của Đức Tổng Giám mục, ngài có hình dung ra một con đường khả dĩ dẫn đến hòa bình với sự nhấn mạnh vào các nỗ lực hòa giải và xây dựng hòa bình thay vì vũ khí và bạo lực? Và bằng cách nào?
Chúng tôi cầu nguyện cho hòa bình. Chúng tôi đấu tranh cho hòa bình. Tất nhiên, nền hòa bình này ngay giờ đây nghe giống như một phép màu, giống như một điều gì đó nên xảy ra, nhưng khi nào thì chúng tôi không biết. Không có triển vọng của con người cho một lệnh ngừng bắn ngay lập tức trong cuộc chiến này. Nhưng chúng tôi tin rằng phép lạ sẽ xảy ra. Có thể một ngày nào đó, chúng tôi sẽ được hưởng hòa bình trên mảnh đất Ukraine của chúng tôi.
Trong suốt Triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh Cha Phanxicô, ngài đã liên tục cảnh báo về mối nguy hiểm của vũ khí hạt nhân. Tại sao thông điệp của Đức Thánh Cha lại đặc biệt quan trọng vào thời điểm này?
Bởi vì ngay lúc này đây, thế giới một lần nữa đang ở bên bờ vực của một cuộc đối đầu hạt nhân. Khi luật pháp quốc tế không còn hiệu lực nữa, không ai trên thế giới cảm thấy an toàn. Và sự đảm nào, lập luận nào mà rất nhiều quốc gia có ngày nay? Chỉ có vũ khí hạt nhân, năng lượng hạt nhân. Và điều đó thật đáng buồn bởi vì chúng ta đang chứng kiến sự leo thang và quân sự hóa các mối quan hệ quốc tế đang diễn ra như thế nào ngay lúc này. Và Đức Thánh Cha Phanxicô gần như là tiếng nói duy nhất đối với thế giới kêu gọi rằng: ‘Xin hãy dừng lại. Đừng dùng lập luận đó như một lý lẽ trong các cuộc đàm phán của quý vị’. Chúng ta không thể tranh luận với hành vi đe dọa, sử dụng năng lượng hạt nhân, bởi vì thực tế này sẽ gây ra thảm họa cho toàn thế giới.
Chúa Kitô Phục Sinh lần đầu tiên tỏ mình ra cho những người phụ nữ. Phụ nữ Ukraine, và đặc biệt trong Giáo hội, đóng vai trò gì trong những thời điểm khó khăn này?
Phụ nữ ở Ukraine là viên đá góc tường nền tảng của xã hội của chúng tôi. Chúng tôi thường nói rằng trong văn hóa Ukraine, chúng tôi có chế độ mẫu hệ. Vì vậy, một người mẹ, một người phụ nữ, là người chủ yếu công bố, tuyên bố đức tin Kitô giáo ở Ukraine. Và Chúa nhật thứ hai sau lễ Phục sinh, chúng tôi có một Chúa nhật dành riêng để kính nhớ những người phụ nữ đã mang theo mộc dược ướp xác Chúa Giêsu trong mồ.
Vai trò của phụ nữ trong sứ vụ truyền giáo ngày nay ở Ukraine là rất quan trọng. Gần 99% giáo lý viên trong các cộng đoàn của chúng tôi là phụ nữ, cũng như các giáo sĩ của chúng tôi hầu hết đã kết hôn, vì vậy vai trò của người vợ của Linh mục là hết sức quan trọng trong Giáo xứ và cộng đoàn Giáo xứ. Thông thường, người ta sẽ tiếp cận vợ của vị Linh mục trước, sau đó mới đến Linh mục, đặc biệt là trong một số vấn đề tế nhị đối với phụ nữ. Người mẹ là hình ảnh của Ukraine ngày nay. Tôi có thể nói rằng một Giáo hội như một người mẹ là một điều gì đó rất, rất quan trọng, đặc biệt hùng hồn đối với người dân Ukraine ngày nay. Mẹ Giáo hội, người mẹ và người thầy, người mẹ và người bảo vệ, là một hình ảnh của Giáo hội của chúng tôi ngày nay.
Kính thưa Đức Tổng Giám mục, thật khó biết bao để truyền đạt đức tin này khi có quá nhiều sự đau khổ và quá nhiều sự chết chóc xung quanh? Làm thế nào để ngài có thể đưa ra một thông điệp về hy vọng và niềm tin giữa những sự đau buồn như vậy vào thời điểm này?
Trong những hoàn cảnh đó, chính chúng tôi cảm nghiệm rằng sứ điệp Kitô giáo không phải là một ý tưởng, nhưng là một kinh nghiệm mang lại sự sống. Vì vậy, việc chia sẻ thông điệp của chúng tôi, chúng tôi chia sẻ chính kinh nghiệm của chúng tôi. Chúng tôi chia sẻ nguồn hy vọng của riêng mình, nguồn khả năng phục hồi của chính chúng tôi. Vì vậy, mọi người đang lắng nghe chúng tôi, nhưng nhìn vào chúng tôi: Làm thế nào để chúng ta thể hiện thông điệp này trong cuộc sống của chính mình? Ngày nay, rất thường xuyên, chúng tôi đang chứng kiến khoảnh khắc hoán cải phi thường của rất nhiều người ở Ukraine vì họ đang tìm kiếm ý nghĩa sâu sắc của những hoàn cảnh rất khó khăn đó: Tại sao điều đó lại xảy ra với chúng tôi. Những gì bạn nên làm? Có đúng không, điều mà chúng ta đang làm? Và những thông điệp hoặc những câu hỏi đó chỉ có thể được trả lời nếu chúng ta lắng nghe Lời Chúa, và chỉ khi chúng ta là thành viên của một cộng đoàn sống thông điệp đó, của Tin Mừng đó mà chúng ta công bố mỗi ngày.
Ngài có muốn chia sẻ thêm điều gì không?
Vâng, từ tận đáy lòng của chúng tôi, từ Ukraine, từ thủ đô Kyiv của Ukraine, chúng tôi muốn truyền đạt tính xác thực của thông điệp đó: ‘Chúa Kitô thực sự đã sống lại. Quả thật ngài đã sống lại!’. Chúa Kitô ở cùng chúng tôi. Chúng ta có một hy vọng bởi vì chúng ta đang tham dự vào Sự Phục Sinh của Ngài. Thông điệp “Chúa Kitô đã sống lại” này không chỉ nói về Ngài mà còn nói về chúng ta, và là lời loan báo về niềm hy vọng Kitô giáo cho thời đại ngày hôm nay.
Minh Tuệ (theo Vatican News)