Đức Thánh Cha Phanxicô trò chuyện với Quốc vương Bahrain Hamad bin Isa Al Khalifa khi ngài đến Căn cứ Không quân Sakhir, Bahrain, thứ Năm, ngày 3 tháng 11 năm 2022. Đức Thánh Cha Phanxicô đang thực hiện chuyến viếng thăm từ ngày 3-6 tháng 11 để tham gia một hội nghị do chính phủ tài trợ về Đối thoại Đông -Tây và thăm mục vụ cộng đồng Công giáo nhỏ bé của Bahrain, một phần trong nỗ lực của ngài nhằm theo đuổi đối thoại với thế giới Hồi giáo (Ảnh: Alessandra Tarantino / AP)
RÔMA – Hôm thứ Năm, trong cuộc gặp gỡ chính thức đầu tiên tại quốc gia vùng Vịnh Bahrain, Đức Thánh Cha Phanxicô đã lên án việc sử dụng án tử hình, vốn hiện vẫn còn hiệu lực ở đất nước và đã bị lên án bởi các nhà hoạt động cho rằng những người thân yêu đã bị giết chết một cách bất công sau khi bị kết án trong các phiên tòa xét xử ngụy tạo.
Phát biểu trước các nhà chức trách dân sự và các thành viên của các ngoại giao đoàn ở Bahrain, trong bài phát biểu ngày 3 tháng 11, Đức Thánh Cha Phanxicô đã trích dẫn hiến pháp của đất nước, trong đó cấm phân biệt đối xử trên cơ sở “giới tính, nguồn gốc, ngôn ngữ, tôn giáo hoặc tín ngưỡng”, đồng thời nhấn mạnh rằng “quyền tự do lương tâm là tuyệt đối”, và “nhà nước đảm bảo quyền bất khả xâm phạm của việc tự do thờ phượng”.
Đây là những cam kết “cần liên tục được thực hiện”, Đức Thánh Cha Phanxicô nói, để đảm bảo rằng “quyền tự do tôn giáo sẽ được trọn vẹn và không bị giới hạn ở quyền tự do thờ phượng”, và phẩm giá và các cơ hội bình đẳng sẽ được dành cho “mỗi nhóm và cho mọi cá nhân”.
Tuy nhiên, trước tất cả những bảo đảm này, Đức Thánh Cha nói, là “quyền được sống” và sự cần thiết “phải luôn luôn đảm bảo quyền đó, kể cả đối với những người bị trừng phạt, những người không nên bị tước đi mạng sống”.
Là một người phản đối kịch liệt và thẳng thắn đối với án tử hình, Đức Thánh Cha Phanxicô đã mô tả thực hành này là một sự tấn công nhắm vào “phẩm giá của con người”, và đồng thời yêu cầu án tử hình phải bị bãi bỏ trên toàn thế giới.
Đức Thánh Cha Phanxicô hiện đang thực hiện chuyến viếng thăm Bahrain từ ngày 3 đến ngày 6 tháng 11 để tham dự hội nghị thượng đỉnh liên tôn cấp cao với chủ đề: “Diễn đàn Đối thoại Bahrain: Đông và Tây vì sự chung sống của con người”, dự kiến sẽ thu hút các nhà lãnh đạo tôn giáo hàng đầu khác, bao gồm cả Đại Imam của Đại học Hồi giáo Al-Azhar ở Ai Cập, Ahmed el-Tayeb.
Chuyến viếng thăm chủ yếu nhằm mục đích xây dựng cầu nối với cộng đồng Hồi giáo và tăng cường quan hệ với khu vực vùng Vịnh, tuy nhiên, các nhà hoạt động đã kêu gọi Đức Thánh Cha Phanxicô tận dụng chuyến đi như một cơ hội để lên tiếng chống lại các cáo buộc vi phạm nhân quyền.
Một nhóm các thành viên trong gia đình của 12 tù nhân hiện đang chờ thi hành án tử hình ở Bahrain đã viết một lá thư cho Đức Thánh Cha Phanxicô trước chuyến viếng thăm để thỉnh cầu ngài lên án án tử hình, khẳng định rằng những người thân yêu của họ đã bị tra tấn và các vụ hành quyết nhà nước trước đó vào năm 2017 và Năm 2019 rất kinh khủng về mặt tâm lý, vì họ không biết liệu những người thân yêu của mình có nằm trong số những người đã bị tử hình hay không.
Các nhà hoạt động cũng phàn nàn về những gì họ nói là phân biệt đối xử chống lại những người Hồi giáo dòng Shia chiếm đa số, Quốc vương Hamad Al Khalifa và gia đình ông là người Hồi giáo dòng Sunni, với việc hàng chục đền thờ Hồi giáo Shia đã bị phá hủy kể từ các cuộc nổi loạn vào năm 2011, phần lớn do các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ người Hồi giáo Shia ở đỉnh cao của các cuộc nổi dậy “Mùa xuân Ả Rập” của khu vực.
Trong bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha Phanxicô đã tập trung vào hình ảnh của cái gọi là “Cây sự sống”, ám chỉ một cây keo đã tồn tại trong sa mạc trong nhiều thế kỷ với lượng mưa rất ít. Bí mật cho sự hưng thịnh của nó được tìm thấy ở rễ của nó, chúng lấy nước từ các lớp trầm tích dưới lòng đất.
Đức Thánh Cha Phanxicô, người thường nói về tầm quan trọng của việc hồi tưởng về cội nguồn của một người, ca ngợi quá khứ cổ xưa và đa sắc tộc của Bahrain, đồng thời gọi đó là “nơi giao thoa của việc làm phong phú lẫn nhau giữa các dân tộc, và là nơi gặp gỡ giữa các dân tộc khác nhau”.
“Sự giàu có lớn nhất của đất nước thể hiện ở sự đa dạng về sắc tộc và văn hóa, cũng như sự chung sống hòa bình và lòng hiếu khách truyền thống của người dân”, Đức Thánh Cha nói, và đồng thời cũng cho biết rằng “Sự đa dạng không nhạt nhẽo mà bao trùm, là sự giàu có của mọi quốc gia phát triển hưng thịnh”.
Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng khả năng duy trì một xã hội đa sắc tộc và đa tôn giáo của một quốc gia không chỉ ngăn quốc gia đó khỏi sự cô lập, mà còn cần thiết vào một thời điểm “khi xu hướng hoàn toàn phụ thuộc vào bản thân và các lợi ích cụ thể của chúng ta ngăn cản sự đánh giá cao về tầm quan trọng thiết yếu của tổng thể lớn hơn”.
Nhiều nhóm quốc gia, dân tộc và tôn giáo cùng tồn tại của Bahrain chứng minh rằng “chúng ta có thể và phải sống cùng nhau trong thế giới của chúng ta, nơi mà trong những thập kỷ này đã trở thành một ngôi làng toàn cầu”.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã đề cập đến sự thờ ơ và mất lòng tin ngày càng gia tăng trên toàn thế giới, cũng như những sự cạnh tranh và xung đột khác nhau và các hình thức mới của chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa cực đoan và chủ nghĩa đế quốc mà ngài nói “gây nguy hiểm cho sự an ninh của tất cả mọi người”.
Đức Thánh Cha cũng than phiền về sự khác biệt văn hóa ngày càng gia tăng giữa các khu vực khác nhau trên thế giới, đồng thời cho biết rằng “thái độ có tính phá hoại của xung đột” thường được ưu tiên hơn là “cơ hội mang lại lợi ích cho cuộc gặp gỡ mang lại nhiều hoa trái”.
Để khắc phục điều này, Đức Thánh Cha Phanxicô nói, đòi hỏi cần phải nuôi dưỡng tinh thần huynh đệ: “Chớ gì chúng ta đừng bao giờ để cơ hội gặp gỡ giữa các nền văn minh, tôn giáo và văn hóa bị đánh mất, hoặc cội rễ của nhân loại chúng ta trở nên khô héo và không có sự sống! cùng cộng tác với nhau! Chúng ta hãy nỗ lực dấn thân phục vụ sự chung sống và hy vọng!”.
Đề cập đến diễn đàn liên tôn mà ngài sẽ tham gia, Đức Thánh Cha Phanxicô cho biết nó có thể góp phần vào ý thức làm việc cùng với nhau và đồng thời gọi sự kiện này là một “giai đoạn quý giá trong hành trình của tình thân hữu vốn đã tăng cường trong những năm gần đây với các nhà lãnh đạo tôn giáo Hồi giáo khác nhau”, và một “cuộc hành trình huynh đệ, hướng tới việc thúc đẩy hòa bình trên trái đất”.
Về dân số Bahrain, Đức Thánh Cha Phanxicô lưu ý rằng có một số lượng lớn những người nhập cư, với những công nhân nước ngoài chiếm khoảng một nửa dân số.
Mặc dù nhiều người cảm thấy như ở chính quê hương của mình và hạnh phúc khi có công ăn việc làm, vẫn còn tỷ lệ thất nghiệp cao trên toàn cầu, trong khi nhiều công việc đang bị hạ thấp phẩm giá, Đức Thánh Cha nói: “Điều này không chỉ dẫn đến nguy cơ gây bất ổn xã hội nghiêm trọng, mà còn là mối đe dọa đối với phẩm giá con người”.
Đức Thánh Cha Phanxicô cũng đã nhấn mạnh phẩm giá của lao động, ngài nói: “Chúng ta hãy đảm bảo rằng các điều kiện làm việc ở mọi nơi đều an toàn và xứng hợp với phẩm giá, để chúng thúc đẩy thay vì cản trở sự phát triển văn hóa và tinh thần của mọi người; và để chúng phục vụ việc thúc đẩy sự gắn kết xã hội, vì lợi ích của cuộc sống chung và sự phát triển của mỗi quốc gia”.
Đức Thánh Cha Phanxicô cũng ca ngợi Bahrain vì đã thành lập trường học đầu tiên tại vùng Vịnh dành cho phụ nữ và việc xóa bỏ chế độ nô lệ vào năm 1937, đồng thời yêu cầu đất nước này trở thành một “ngọn hải đăng trong khu vực” nhằm thúc đẩy quyền bình đẳng và các điều kiện được cải thiện của người lao động, phụ nữ và thanh thiếu niên, “đồng thời đảm bảo việc tôn trọng và quan tâm đến tất cả những người cảm thấy bị gạt ra bên lề xã hội nhất, chẳng hạn như những người nhập cư và các tù nhân”.
“Vì một sự phát triển đích thực, nhân văn và toàn diện được đo lường trước hết bằng sự quan tâm được thể hiện đối với họ”, Đức Thánh Cha nói.
Một lời kêu gọi về môi trường cũng đã được đưa ra, với việc Đức Thánh Cha Phanxicô đề nghị một hội nghị thượng đỉnh về khí hậu COP27 ở Ai Cập, diễn ra từ ngày 6 đến ngày 18 tháng 11, vốn sẽ mang lại nhiều thành quả.
Đức Thánh Cha Phanxicô cũng đã đưa ra lời kêu gọi về những gì ngài nói là ơn gọi của con người trong việc “làm cho cuộc sống thăng hoa”, đồng thời lưu ý rằng thế giới đang ngày càng chứng kiến “những hành động và mối đe dọa chết chóc”, và chỉ ra điều mà ngài gọi là “thực tế quái dị và vô nghĩa của chiến tranh, mà ở khắp mọi nơi gieo rắc sự hủy diệt và bóp chết niềm hy vọng”.
“Chiến tranh làm bộc lộ những điều tồi tệ nhất trong con người: sự ích kỷ, bạo lực và gian xảo. Vì chiến tranh, mọi cuộc chiến đều mang đến cái chết của sự thật”, Đức Thánh Cha Phanxicô nói, và đồng thời yêu cầu chuyển hướng việc chi tiêu quân sự để tài trợ cho các nỗ lực nhằm chấm dứt nạn đói và đầu tư vào lĩnh vực y tế và giáo dục.
Cuối cùng, Đức Thánh Cha Phanxicô đặc biệt than phiền về cuộc xung đột ở Yemen, nơi mà ngài cho biết đang bị “xé nát bởi một cuộc chiến bị lãng quên, giống như mọi cuộc chiến, vấn đề không nằm ở sự chiến thắng mà nằm ở sự thất bại cay đắng đối với tất cả mọi người”.
Đức Thánh Cha đã đưa ra những lời cầu nguyện đặc biệt cho những nạn nhân dễ bị tổn thương nhất của cuộc chiến, bao gồm trẻ em, người già và người đau yếu bệnh tật, kêu gọi chính quyền “chấm dứt cuộc xung đột vũ khí! Chúng ta hãy cam kết, ở mọi nơi và theo cách thức cụ thể, xây dựng hòa bình!”.
Đức Thánh Cha Phanxicô kết thúc bài phát biểu của mình nhấn mạnh rằng ngài đến Bahrain như một lữ khách vì hòa bình, “bởi vì ngày nay, hơn bao giờ hết, chúng ta được mời gọi, ở khắp mọi nơi, cam kết nghiêm túc với việc xây dựng hòa bình”.
Kế đến, Đức Thánh Cha Phanxicô đã trích dẫn Tuyên bố của Vương quốc Bahrain, trong đó nhấn mạnh: “Chúng tôi cam kết nỗ lực làm việc vì một thế giới nơi những người có niềm tin chân thành cộng tác cùng với nhau trong việc bác bỏ điều gây chia rẽ chúng ta và thay vào đó tập trung vào việc tán dương và mở rộng điều đã đoàn kết chúng ta”, Đức Thánh Cha nói, “Điều đó hoàn toàn khả thi, với sự chúc lành của Đấng Tối Cao”.
Minh Tuệ (theo Crux)
