Đức Tổng Giám mục John C. Wester Địa phận Santa Fe, N.M., đưa ra suy tư về nhu cầu cấp bách của việc giải trừ vũ khí hạt nhân trong một buổi cầu nguyện cho các nhà ngoại giao Liên Hợp Quốc tại Nhà thờ Thánh Gia ở Thành phố New York vào ngày 12 tháng 9 năm 2022. Buổi cầu nguyện, được tổ chức bởi phái đoàn quan sát viên thường trực của Vatican tại Liên hợp quốc, được tổ chức vào trước ngày khai mạc khóa họp thứ 77 của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: Gregory A. Shemitz / CNS)
NEW YORK – Nhân dịp kỷ niệm 60 năm Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba, Đức Tổng Giám mục John Wester Địa phận Santa Fe đã nhìn lại tuổi trẻ của mình, nhớ lại các bài tập “cúi xuống ẩn núp” (duck and cover) mà ngài đã thực hành ở trường và đồng thời than phiền rằng trẻ em ngày nay vẫn lớn lên với các mối đe dọa hạt nhân.
Dịp kỷ niệm diễn ra vào thời điểm đặc biệt lo ngại về khả năng xảy ra cuộc xung đột hạt nhân.
Tháng trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo rằng ông sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân để bảo vệ lãnh thổ Nga. Sau đó, Tổng thống Joe Biden đã đáp lại lời đe dọa của Nga rằng cuộc chiến Nga-Ukraine có thể biến thành một “trận chiến vũ trang hạt nhân quyết liệt” lần đầu tiên kể từ Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba.
Nói rộng hơn, các nhà lãnh đạo thế giới tham gia Hội nghị rà soát không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) vào tháng trước một lần nữa đã không đạt được đồng thuận về một văn kiện chung kết hướng tới việc giải trừ hạt nhân.
Đức Tổng Giám mục Wester đã bày tỏ sự lo ngại về tất cả những vấn đề trên, nhấn mạnh rằng bài học cơ bản của Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba vẫn chưa được nhận ra, “vốn là cách thức duy nhất để loại bỏ mối nguy hạt nhân là thông qua các bước cẩn thận, phổ quát, có thể kiểm chứng nhằm loại bỏ vũ khí hạt nhân”.
“Chính bản chất của những loại vũ khí này mà việc sở hữu bất kỳ vũ khí hạt nhân nào là mối nguy hiểm hiện sinh đối với tất cả mọi người. Và Đức Thánh Cha Phanxicô đã nhấn mạnh một cách rõ ràng rằng ‘việc sở hữu vũ khí hạt nhân là hành động trái với luân lý’”, Đức Tổng Giám mục Wester, người đã viết một bức thư mục vụ về việc giải trừ hạt nhân vào tháng Giêng, cho biết trong một tuyên bố.
Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba bắt đầu vào sáng ngày 16 tháng 10 năm 1962, kết thúc 13 ngày sau đó vào ngày 29 tháng 10. Đó là cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh về việc lắp đặt các tên lửa của Liên Xô trang bị vũ khí hạt nhân trên đất nước Cuba, chỉ cách bờ biển Hoa Kỳ 90 dặm.
Mỹ và Nga ngày nay là hai quốc gia sở hữu nhiều vũ khí hạt nhân nhất. Ước tính có khoảng 12.700 đầu đạn trên toàn thế giới. Đức Tổng Giám mục Wester đã bày tỏ sự thất vọng rằng thay vì các cường quốc hạt nhân trên thế giới đàm phán một con đường hướng tới việc giải trừ vũ khí hạt nhân – nghĩa vụ theo NPT – thay vào đó họ chi “hàng nghìn tỷ đô la cho các chương trình ‘hiện đại hóa’ vốn sẽ giữ cho vũ khí hạt nhân tồn tại mãi mãi”.
“Điều này không chỉ giúp thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới”, Đức Tổng Giám mục Wester nói. “Nó cũng cướp đi của xã hội các nguồn lực có thể giúp nhân loại đạt được tiềm năng đầy đủ của mình thông qua hệ thống giáo dục và y tế tốt hơn, bảo vệ chống cháy rừng, sửa chữa cơ sở hạ tầng quan trọng và giải quyết các mối đe dọa về biến đổi khí hậu mới”.
Về cuộc chiến Nga-Ukraine, Đức Tổng Giám mục Wester cho rằng người Công giáo cần cầu nguyện cho hòa bình ở Ukraine và đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết đối với việc thế giới cần phải hướng tới một tương lai không có vũ khí hạt nhân.
Một phần trong sáng kiến của Đức Tổng Giám mục Wester trong việc kêu gọi giải trừ vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới có liên quan đến Tổng Giáo phận mà ngài lãnh đạo. Tổng Giáo phận Santa Fe, nằm ở New Mexico, là nơi có hai phòng thí nghiệm vũ khí và kho vũ khí hạt nhân lớn nhất quốc gia.
Phần lớn tuyên bố vào ngày 17 tháng 10 của Đức Tổng Giám mục Wester tập trung vào Tổng Giáo phận mà chính ngài đang lãnh đạo. Vị Giám chức tuyên bố rằng vì Tổng Giáo phận được chi nhiều tiền hơn cho việc nghiên cứu và sản xuất vũ khí hạt nhân so với bất kỳ Giáo phận nào khác, nên Tổng Giáo phận có “trách nhiệm đặc biệt” là giúp làm việc tiến tới việc loại bỏ vũ khí hạt nhân.
Đức Tổng Giám mục Wester nhắm đến phái đoàn quốc hội New Mexico vì thường xuyên chào mời các chương trình sản xuất vũ khí hạt nhân mở rộng như các chương trình việc làm. Vị Giám chức đã trích dẫn rằng New Mexico đồng thời vẫn đứng cuối trong nhiều chỉ số kinh tế xã hội khi so sánh với 49 bang khác, bao gồm số trẻ em nghèo đói cao và thu nhập bình quân đầu người giảm.
Đức Tổng Giám mục Wester cũng nhấn mạnh rằng Bộ Năng lượng có kế hoạch chi 9,4 tỷ đô la cho New Mexico trong năm tài chính này, nhưng các lợi ích kinh tế dường như vẫn nằm trong “các vùng đặc quyền như Quận Los Alamos, mặc dù một số cộng đồng nghèo nhất trong nước tiếp giáp với phòng thí nghiệm này”.
Vì những lý do này, phương Tây đang kêu gọi phái đoàn quốc hội New Mexico đảo ngược sự ủng hộ của nước này đối với việc mở rộng sản xuất vũ khí hạt nhân, và trước hết, Quốc hội cần phải “có can đảm” để lãnh đạo đất nước hướng tới một tương lai không có vũ khí hạt nhân.
“Đặc biệt, tôi kêu gọi phái đoàn quốc hội New Mexico chấm dứt sự ủng hộ của họ đối với việc sản xuất mỏ plutonium không cần thiết và với đắt cắt cổ cho vũ khí hạt nhân”, Đức Tổng Giám mục Wester nói. “Việc sản xuất mỏ này trong tương lai không nhằm mục đích duy trì sự an toàn và độ tin cậy của các kho dự trữ vũ khí hạt nhân hiện có mà thay vào đó là để phục vụ cho các loại vũ khí hạt nhân có thiết kế mới mang tính đầu cơ vốn có thể đẩy Mỹ quay trở lại hoạt động thử nghiệm”.
“Tất cả những điều này có thể giúp thúc đẩy cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới, một cuộc chạy đua điên rồ bi thảm sau Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba”, Đức Tổng Giám mục Wester tiếp tục trong tuyên bố. “Tôi một lần nữa tái kêu gọi đối thoại về vấn đề mang tính hiện sinh của việc loại bỏ vũ khí hạt nhân, trong đó phái đoàn quốc hội New Mexico sẽ giúp dẫn đầu”.
Minh Tuệ (theo Crux)
