Đức Hồng Y Joseph Zen trò chuyện với các thành viên của giới truyền thông tại Tòa án Sơ thẩm Tây Cửu Long sau phiên phán quyết ở Hồng Kông, thứ Sáu, ngày 25 tháng 11 năm 2022. Vị Hồng y Công giáo 90 tuổi và năm người khác ở Hồng Kông đã bị tuyên phạt sau khi bị kết án hôm thứ Sáu vì đã không đăng ký một quỹ hiện đã không còn tồn tại nhằm giúp đỡ những người bị bắt giữ trong các cuộc biểu tình lan rộng vào năm 2019 (Ảnh: Anthony Kwan/AP)
RÔMA – Trong một phán quyết rất được mong đợi đã gây xôn xao trên các phương tiện truyền thông quốc tế, Đức Hồng Y Joseph Zen người Trung Quốc và 5 người khác đã bị kết án hôm thứ Sáu vì đã không đăng ký một quỹ cứu trợ hiện đã không còn tồn tại nhằm mục đích hỗ trợ cho phong trào ủng hộ dân chủ của Hồng Kông.
Hôm thứ sáu, Đức Hồng Y Zen, cùng với luật sư Margaret Ng, cựu nghị sĩ Cyd Ho, học giả Hui Po-keung, ca sĩ kiêm nhà hoạt động Denise Ho, và Sze Ching-wee, cựu thư ký của quỹ, đã xuất hiện trước Thẩm phán thường trực Ada Yim Shun-yee tại Tòa sơ thẩm Tây Cửu Long để nghe phán quyết của tòa án.
Tại phiên điều trần hôm 25 tháng 11, Thẩm phán Yim ntuyên bố rằng sau khi xem xét quy mô của quỹ và khoảng thời gian quỹ hoạt động mà không đăng ký hợp lệ, các bị cáo đã bị kết tội và tất cả đều bị phạt.
Anh Sze Ching-wee được yêu cầu phải nộp phạt 2.500 đô la Hồng Kông (320 đô la Mỹ), trong khi những người còn lại, bao gồm cả Đức Hồng y Zen, bị buộc nộp phạt 4.000 đô la Hồng Kông (500 đô la Mỹ).
Đức Hồng y Zen, 90 tuổi, nguyên Giám mục Địa phận Hồng Kông, đã được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II tấn phong Hồng y và từ lâu đã là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất của Giáo hội Công giáo ở Trung Quốc. Ngài là nhà phê bình hàng đầu đối với chính sách Trung Quốc của Đức Thánh Cha Phanxicô và thỏa thuận tạm thời của Đức Thánh Cha về việc bổ nhiệm Giám mục, thu hút sự chú ý của quốc tế vì ông đã chỉ trích thỏa thuận này là sai lầm và là hành động “bán đứng” các Kitô hữu Trung Quốc.
Đức Hồng y Zen đã bị bắt giữ vào tháng 5 cùng với luật sư Margaret Ng, cựu nghị sĩ Cyd Ho, học giả Hui Po-keung, ca sĩ kiêm nhà hoạt động Denise Ho theo luật an ninh quốc gia do Bắc Kinh áp đặt vì cáo buộc thông đồng với các thế lực ngoại bang và đã được tại ngoại. Anh Sze Ching-wee, cựu thư ký của quỹ, đã bị bắt giữ vào tháng 11 với cùng tội danh và cũng được tại ngoại.
Nhóm này bị cáo buộc đã không đăng ký Quỹ Nhân đạo 612 hiện đã không còn tồn tại trong khoảng thời gian từ ngày 16 tháng 7 năm 2019 đến ngày 31 tháng 10 năm 2021 với xã hội địa phương, theo luật Pháp lệnh Xã hội của Hồng Kông.
Quỹ mà tất cả họ đều giữ các vị trí lãnh đạo đã cung cấp hỗ trợ tài chính và pháp lý cho những người biểu tình ủng hộ dân chủ đã xuống đường vào năm 2019 để phản đối dự luật gây tranh cãi cho phép việc dẫn độ sang Trung Quốc đại lục.
Luật an ninh quốc gia của Hồng Kông, do Bắc Kinh áp đặt bất chấp các cuộc biểu tình rầm rộ chống lại luật này, có hiệu lực từ ngày 30 tháng 6 năm 2020 và cấm các hoạt động được mô tả là phản quốc, ly khai, bạo loạn, lật đổ, sự can thiệp từ nước ngoài và khủng bố. Luật này cũng quy định rằng bất cứ khi nào thấy cần thiết, chính quyền trung ương Trung Quốc tại Bắc Kinh có thể thành lập các cơ quan để giúp Hồng Kông thực hiện các yêu cầu về an ninh.
Là một khu vực bán tự trị được trao một số quyền tự do mà phần còn lại của Trung Quốc không được hưởng như một phần của chính sách “một quốc gia, hai chế độ” của Trung Quốc, Hồng Kông được yêu cầu đưa ra các biện pháp an ninh sau khi người Anh trao trả lãnh thổ cho Trung Quốc vào năm 1997.
Tuy nhiên, nhiều nhà hoạt động dân chủ và các nhà lãnh đạo quốc gia đã chỉ trích luật này vì đã bóp nghẹt các quyền tự do đã hứa hẹn với Hồng Kông khi nó quay trở lại dưới sự kiểm soát của Trung Quốc, với việc một số người bày tỏ lo ngại rằng các điều khoản trong Luật Cơ bản của Hồng Kông – một hiến pháp gần như thu nhỏ ở Hồng Kông Kong kể từ khi người Anh trả lại lãnh thổ cho Trung Quốc vào năm 1997, và vốn bảo vệ quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng và tự do hội họp – sẽ bị bác bỏ.
Phiên tòa xét xử Đức Hồng y Zen và các bị cáo khác dự kiến bắt đầu vào tháng 9 nhưng đã bị hoãn lại sau khi chủ tọa phiên tòa bị nhiễm COVID-19, và chính thức bắt đầu vào tháng 10.
Theo tờ báo địa phương Hong Kong Free Press, tại phiên điều trần hôm thứ Sáu, Thẩm phán Yim lưu ý rằng theo Pháp lệnh Xã hội của Hồng Kông, một tổ chức phải nộp đơn đăng ký hoặc xin miễn đăng ký trong vòng một tháng kể từ khi thành lập.
Bất chấp những nỗ lực của luật sư bào chữa để phản đối sắc lệnh, Thẩm phán Yim cho biết Quỹ Nhân đạo 612 không đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào để được miễn trừ, và cáo buộc các bị cáo về tội thành lập tổ chức vì “mục đích chính trị”.
Thẩm phán Yim cũng phán quyết rằng mỗi bị cáo có thể bị coi là “những viên chức” của quỹ, vì họ chịu trách nhiệm quản lý về tài chính và hành chính, và do đó phải chịu trách nhiệm về việc không đăng ký quỹ như một đoàn thể.
Trong phiên tòa, nhóm bào chữa đã lập luận rằng Sắc lệnh về xã hội là vi hiến vì hạn chế “một cách không tương xứng” quyền hội họp của người dân, tuy nhiên, hôm thứ Sáu, Thẩm phán Yim đã bác bỏ lập luận này, đồng thời cho biết rằng quyền hội họp không phải là tuyệt đối và có thể bị cắt giảm vì lợi ích của vấn đề ninh quốc gia, sự an toàn công cộng và trật tự xã hội.
Thẩm phán Yim cũng phán quyết rằng thông tin cần thiết để đăng ký quỹ không phức tạp cũng không quá mức, và công chúng có quyền biết thông tin cơ bản về các đoàn thể có mặt trên lãnh thổ, đồng thời cho biết nhiệm vụ của chính phủ là đảm bảo rằng dữ liệu này có sẵn.
“Do đó, tòa án cho rằng các mục đích của hệ thống đăng ký đều hợp pháp và các yêu cầu liên quan cũng đều hợp lý”, Thẩm phán Yim nói.
Trong những lời phát biểu với báo chí sau phiên điều trần, luật sư Margaret Ng cho biết vụ án “không chỉ liên quan đến 6 người chúng tôi”, vì nó đánh dấu cáo buộc đầu tiên như vậy theo Sắc lệnh về xã hội và hậu quả của vụ việc sẽ rất quan trọng trong tương lai, đặc biệt là về quyền tự do hội họp.
Luật sư Margaret Ng cho biết giờ đây các bị cáo sẽ dành thời gian để suy ngẫm và tìm kiếm luật sư tham vấn về bản án trước khi quyết định động thái tiếp theo của họ.
Trong các bình luận với báo chí, Đức Hồng y Zen nói với các phóng viên rằng đừng quá chú trọng đến vị thế của ngài trong Giáo hội Công giáo, ngài nói: “Tôi là một công dân Hồng Kông đã ủng hộ công việc nhân đạo này”.
Minh Tuệ (theo Crux)
