Đức Hồng y Víctor Manuel Fernández, Tổng Trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, suy tư về Thông điệp ‘Magnifica Humanitas’ và trí tuệ nhân tạo tại một ngày nghiên cứu được tổ chức tại Đại học Comillas ở Madrid.
“Quan tâm đến nhân loại: đây là vấn đề cốt lõi”, Đức Hồng y Víctor Manuel Fernández, Tổng Trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, phát biểu tại buổi hội thảo chuyên đề về Thông điệp ‘Magnifica Humanitas’ và trí tuệ nhân tạo, diễn ra vào ngày 30 tháng 9 tại Đại học Giáo hoàng Comillas ở Madrid, Tây Ban Nha.
“Ngay từ đầu, Thông điệp mời gọi chúng ta chiêm ngắm nhân loại như một thực tại ‘cao cả’. Thông điệp làm điều đó bất chấp việc thừa nhận khả năng làm điều ác khủng khiếp tiềm ẩn trong mỗi chúng ta, đồng thời cho thấy nhân loại mang thương tích này đã bị tổn thương sâu sắc đến mức nào khi tiếp tục sa vào những hành vi lệch lạc hoàn toàn không thể biện minh, và có thể đạt đến những mức độ thờ ơ, hoài nghi và tàn nhẫn khiến chúng ta không khỏi kinh ngạc. Dẫu vậy, nhân loại vẫn được gọi là ‘cao cả’”, Đức Hồng y Fernández chia sẻ.
Tổng Trưởng Bộ Giáo lý Đức tin nhận định rằng “ngược lại, những tiến bộ trong lĩnh vực AI đã tạo động lực mới cho các hình thức chủ nghĩa hậu nhân loại, thậm chí đề xuất thay thế chính nhân loại”.
Tuy nhiên, ngài nói thêm: “Các thiết bị và nguồn lực công nghệ ban đầu mang lại cho con người cảm giác vui thích, nhưng chẳng bao lâu sau, sự trống rỗng lại trở về, cùng với cảm giác rằng vẫn còn thiếu điều gì đó”.
“Để đáp lại những đề xuất mang tính siêu nhân học hoặc hậu nhân học này”, Đức Hồng y Fernández nói, “Thông điệp đưa ra một số ví dụ lịch sử. Đó là những sự kiện khiến chúng ta cảm thấy tự hào vì là con người, bởi chúng cho thấy nhân loại khốn khổ này vẫn có khả năng đáp trả và đôi khi thực sự chứng tỏ mình ‘cao cả’ khi bảo vệ phẩm giá con người, tìm kiếm công ích, bảo vệ và nâng đỡ những người yếu thế”.
Khi nhìn nhận cả những khía cạnh tốt đẹp cũng như những thời khắc đen tối của nhân loại, đồng thời nhìn nhận giá trị của những đóng góp to lớn của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới, Đức Hồng y Fernández cho rằng “chúng ta cần hướng tới một tầm nhìn về tính bổ trợ, hoàn toàn không nhằm phủ nhận giá trị của những gì thuộc về con người, vốn hiện hữu trước bất kỳ công nghệ nào – mà thay vào đó, tạo nên sự hài hòa giữa mọi yếu tố nhằm phục vụ phẩm giá, lợi ích chung, sự phát triển toàn diện và tình huynh đệ”.
Đức Hồng y Fernández lưu ý rằng “bản thân Thông điệp là một nỗ lực to lớn của Giáo hội nhằm tham gia vào cuộc đối thoại với xã hội và văn hóa. Tuy nhiên, đây vẫn là một văn kiện Kitô giáo, đặt nền tảng trên Chúa Giêsu Kitô và Tin Mừng của Người”. Ngài nhấn mạnh chủ đề “ân sủng”, vốn “là khả năng được nâng lên đến mức không gì khác hơn là tình bằng hữu với Thiên Chúa, bất chấp khoảng cách vô tận ngăn cách chúng ta”.
Trong bài phát biểu của mình, Đức Hồng y Fernández cũng nhấn mạnh “một yếu tố then chốt khác trong cấu trúc khái niệm của Thông điệp: vấn đề quyền lực”.
Ngài cũng lưu ý rằng “có những bộ phận dân chúng được tiếp cận nhiều hơn với các tiến bộ và đang nắm giữ quyền lực to lớn. Vấn đề đặt ra là ai sẽ có thể đặt ra những giới hạn cho quyền lực đó”.
Đức Hồng y Fernández nhấn mạnh rằng “một điểm mới quan trọng trong Magnifica Humanitas là lời mời gọi ‘vượt ra khỏi lý thuyết về chiến tranh chính nghĩa’ (số 192), theo đó việc tự vệ chính đáng chỉ được hiểu ‘theo nghĩa hẹp nhất’ (số 192), nghĩa là không theo nghĩa rộng và quá mơ hồcủa cái gọi là ‘chiến tranh phủ đầu’, vốn đầy rẫy những ‘thiệt hại ngoài dự kiến’”.
Kết thúc bài phát biểu, Đức Hồng y Fernández trích dẫn văn kiện ‘Quo vadis humanitas’ của Ủy ban Thần học Quốc tế: “Sự phát triển công nghệ không ngừng… vốn trước hết đem lại lợi ích cho những người vốn đã nắm giữ nhiều quyền lực, đang thôi thúc chúng ta hướng ánh nhìn về phía những người nghèo khổ nhất”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
