Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu trước Tổng thống Uruguay Yamandú Orsi cùng các quan chức cấp cao khác tại thủ đô Montevideo vào ngày 6 tháng 11 năm 2026 (Ảnh: Daniel Ibáñez/EWTN News)
Hôm thứ Sáu, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã khởi đầu chuyến viếng thăm đầu tiên của ngài trên cương vị Giáo hoàng đến Nam Mỹ, với lời kêu gọi bảo vệ sự sống kể từ khi bắt đầu trong lòng mẹ cho đến khi kết thúc tự nhiên, đồng thời bảo đảm việc chăm sóc y tế cho tất cả mọi thành viên trong xã hội.
Trong ngày đầu tiên của chuyến Tông du kéo dài 11 ngày tại châu lục này, Đức Thánh Cha đã có bài phát biểu trước Tổng thống Uruguay Yamandú Orsi cùng các quan chức cấp cao khác tại thủ đô của nước này. Chuyến Tông du cũng sẽ đưa ngài đến Argentina và Peru.
“Những thai nhi chưa chào đời đã thuộc về gia đình nhân loại và tương lai của dân tộc của chúng. Sự phụ thuộc hoàn toàn của chúng vào người mẹ không làm suy giảm phẩm giá mà chúng được hưởng hoặc sự bảo vệ mà các em xứng đáng được nhận”, Đức Thánh Cha Lêô nói.
Mặc dù không trực tiếp đề cập đến vấn đề an tử, vốn đã được Uruguay hợp pháp hóa vào năm ngoái, Đức Thánh Cha nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ sự sống ngay cả giữa những đau khổ.
“Trước thực trạng đau lòng của vấn nạn tự tử, có thể thấy rõ rằng việc chăm sóc y tế thích hợp, những mối dây liên kết gia đình và sự gần gũi của cộng đồng là những điều không thể tách rời. Không ai cảm thấy mình là người xa lạ giữa chính những người thân thuộc, hoặc nghĩ rằng sự vắng mặt của họ lại ít quan trọng hơn sự hiện diện của bản thân”, Đức Thánh Cha Lêô nói. “Mỗi người đều có trách nhiệm bảo đảm rằng mọi người có thể sống xứng với phẩm giá, nhận được sự chăm sóc cần thiết và được đồng hành cho đến khi sự sống của họ kết thúc cách tự nhiên”.
An tử, tức là hành vi cố ý chấm dứt sự sống con người nhằm làm giảm bớt sự đau khổ, bị Giáo huấn Công giáo nghiêm cấm.
Trong lời kêu gọi bảo đảm dịch vụ chăm sóc y tế cho tất cả mọi người, Đức Thánh Cha đã nhắc đến ca phẫu thuật điều trị ung thư phổi gần đây của ngài, diễn ra chưa đầy một tháng trước chuyến Tông du Nam Mỹ.
“Gần đây, chính tôi đã trải nghiệm những hạn chế do bệnh tật gây ra và nhận được sự chăm sóc mà tôi vô cùng biết ơn. Trải nghiệm đó khiến tôi nghĩ đến biết bao nhiêu người nam nữ không có đủ điều kiện để được chẩn đoán kịp thời hoặc tiếp nhận những phương pháp điều trị cần thiết. Bảo đảm để mọi người đều có thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc y tế, bất kể khả năng tài chính của họ, là một trách nhiệm mà mọi xã hội đều phải đối diện”, Đức Thánh Cha Lêô nói.
Uruguay là quốc gia đặc biệt trong số các quốc gia Mỹ Latinh xét về mức độ bao phủ của các dịch vụ xã hội do nhà nước cung cấp. Đây cũng là một trong những quốc gia thế tục nhất trong khu vực, nơi hơn một nửa dân số không xác định mình thuộc về bất kỳ một tôn giáo có tổ chức nào, và lịch chính thức của nhà nước gọi Tuần Thánh là “Tuần lễ Du lịch”.
Gợi lại những nhận định mà ngài đã đưa ra tại Pháp vào hồi tháng Chín, quốc gia có mô hình thế tục hóa từng có ảnh hưởng sâu sắc đến Uruguay, Đức Thánh Cha kêu gọi các tín hữu và các tổ chức tôn giáo tham gia vào đời sống công cộng.
“Đặc tính thế tục của nhà nước bao hàm nghĩa vụ bảo đảm không gian để cả những người có niềm tin tôn giáo lẫn những người không có niềm tin có thể chung sống trong tự do và tôn trọng lẫn nhau. Sự trung lập này không đòi hỏi chiều kích tôn giáo phải bị giới hạn trong phạm vi riêng tư”, Đức Thánh Cha nói. “Các cá nhân và cộng đồng tôn giáo có thể đóng góp cho công ích, đồng thời tôn trọng quyền tự chủ của các thể chế dân sự”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV tham dự giờ Kinh Chiều tại Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội và các Thánh Philípphê và Giacôbê ở Montevideo, Uruguay, ngày 6 tháng 11 năm 2026 (Ảnh: Daniel Ibáñez/EWTN News)
Đức Thánh Cha Lêô cũng đề cập đến chủ đề về tính thế tục của Uruguay trong bài phát biểu thứ hai và cũng là bài sau cùng trong ngày, đó là bài giảng trong giờ Kinh Chiều tại Nhà thờ Chính tòa của thành phố, với sự tham dự của các Giám mục, hàng giáo sĩ, các tu sĩ và chủng sinh. Đức Thánh Cha nói rằng chứng tá của một cộng đồng Kitô giáo thiểu số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc loan báo Tin Mừng cho xã hội xung quanh.
“Một trong những bí quyết của công cuộc loan báo Tin Mừng chính là trở nên giống với Đấng mà chúng ta rao giảng. Tại vùng đất này, nơi nhiều người đương thời hầu như chưa biết đến Chúa Giêsu Kitô, và rất nhiều người trẻ đã lớn lên xa rời đời sống Giáo hội, chứng tá đó có một sức mạnh đặc biệt. Chớ gì cách chúng ta nhìn tha nhân, cách chúng ta lắng nghe, hay cách chúng ta đến với những người đau khổ, sẽ khơi lên trong họ câu hỏi về nguồn gốc của tình yêu đó. Khi chúng ta nói với họ về Chúa Giêsu, ước gì họ nhận ra chính Chúa là Đấng nhân lành mà họ đã bắt đầu cảm nghiệm, bất chấp những khiếm khuyết và giới hạn của chính chúng ta”, Đức Thánh Cha nói.
Minh Tuệ (theo EWTN)
