5 năm sau khi được thành lập, Nền tảng Hành động Laudato Si’ đang chuyển trọng tâm từ việc thống kê số lượng các tổ chức Công giáo tham gia và các sáng kiến sinh thái của họ sang đánh giá mức độ hiệu quả trong việc thay đổi các quyết định và thực hành của các tổ chức này nhằm ứng phó với cuộc khủng hoảng môi trường.
Nền tảng Hành động Laudato Si’ đã công bố các nguồn tài nguyên mới – cả trực tuyến lẫn ngoại tuyến – cùng kế hoạch nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, đồng thời trình bày Báo cáo thường niên lần thứ năm tại Văn phòng Báo chí Tòa Thánh vào ngày 4 tháng 11 (Ảnh: Vatican News)
Sáng kiến này, với sự tham gia của hơn 13.000 thành viên, trong đó có hơn 6.200 tổ chức trên toàn thế giới, vừa công bố các công cụ kỹ thuật số mới, các tài nguyên ngoại tuyến và kế hoạch nghiên cứu việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, trong buổi giới thiệu Báo cáo Thường niên lần thứ năm tại Văn phòng Báo chí Tòa Thánh vào ngày 4 tháng 11.
Nữ tu Alessandra Smerilli, FMA, Tổng trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, cho biết dịp kỷ niệm này là cơ hội để Giáo hội nhìn lại xem liệu cam kết hoán cải sinh thái có thực sự tạo nên những thay đổi ý nghĩa hay không.
“Sự kiện kỷ niệm cũng là thời điểm để xét mình”, Nữ tu Smerilli nói.
Ông Alonso De Llanes, Giám đốc Nền tảng, lưu ý rằng không nên nhầm lẫn việc tham gia và các hoạt động được báo cáo với những kết quả thực tế.
“Việc đăng ký tham gia là điểm khởi đầu, chứ không phải thành tích. Một kế hoạch là một sự cam kết, chứ chưa phải là kết quả. Và một hành động được báo cáo là đã hoàn thành không nhất thiết cho chúng ta biết điều gì đã thay đổi”, ông De Llanes nói.
Một trong những bước phát triển quan trọng là việc ra mắt Bản đồ kỹ thuật số Laudato Si’, được thiết kế nhằm kết nối các tổ chức Công giáo tham gia với những dữ liệu địa lý, khí hậu và môi trường.
Công cụ này sẽ cho phép người dùng xác định vị trí các tổ chức tham gia tại những quốc gia và Giáo phận khác nhau; đồng thời, nếu được phép, tìm hiểu các kế hoạch sinh thái của những tổ chức này cùng với thông tin về vấn nạn phá rừng, lượng khí thải và mức độ chịu ảnh hưởng của bão. Sáng kiến này nhằm giúp các Giáo phận, Giáo xứ, trường học và các Dòng tu đưa ra những quyết định về môi trường dựa trên thông tin đầy đủ và chính xác hơn.
Nền tảng cũng thông báo rằng, lần đầu tiên, quy trình đào tạo và lập kế hoạch cốt lõi của họ sẽ được cung cấp dưới hình thức ngoại tuyến thông qua các tài liệu in ấn. Điều này sẽ giúp những cộng đồng có khả năng truy cập Internet hạn chế vẫn có thể xây dựng các kế hoạch sinh thái, xác định những hành động cần thực hiện và đánh giá tiến độ của mình.
Một Trung tâm Học tập mới cũng đang được lên kế hoạch nhằm tạo điều kiện trao đổi kinh nghiệm giữa các tổ chức Công giáo, giúp những sáng kiến thành công tại một cộng đồng có thể trở thành kinh nghiệm hữu ích cho các cộng đồng khác.
Tổ chức này cũng đang nghiên cứu các công cụ trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ những người tham gia xác định những nguồn lực phù hợp và các hành động sinh thái khả thi. Tuy nhiên, ông De Llanes nhấn mạnh rằng công nghệ phải hỗ trợ chứ không thay thế khả năng phán đoán của con người và việc đưa ra quyết định tại địa phương.
Tiến sĩ Lorna Gold, Giám đốc điều hành Phong trào Laudato Si’, kêu gọi các tổ chức thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn, đồng thời thúc giục các tổ chức Công giáo xem xét lại các khoản đầu tư, việc quản lý tài sản, mức tiêu thụ năng lượng, hoạt động mua sắm và công tác giáo dục môi trường của mình.
“Cuộc khủng hoảng khí hậu sẽ không chờ đợi cho đến khi các tổ chức của chúng ta cảm thấy thoải mái với sự thay đổi”, bà Lorna nói, đồng thời khuyến khích Giáo hội không chỉ thể hiện sự thiện chí trong việc ứng phó, mà còn phải cho thấy sự sẵn sàng thay đổi những thực hành trong hoạt động của các tổ chức.
Đức Giám mục Allwyn D’Silva Địa phận Mumbai, miền tây Ấn Độ, đã chia sẻ kinh nghiệm về những sáng kiến sinh thái khởi đầu từ các cam kết cá nhân, bao gồm việc thực hành ăn chay vào Mùa Chay nhằm giảm lượng khí thải carbon, thu gom nước mưa, sử dụng năng lượng mặt trời và giảm thiểu đồ nhựa dùng một lần. Dần dần, những sáng kiến này đã trở thành một phần trong đời sống Giáo xứ và Giáo phận.
“Nếu đức tin có thể thay đổi những lựa chọn của chúng ta trong 40 ngày, thì tại sao nó lại không thể thay đổi những lựa chọn của các tổ chức của chúng ta trong 40 năm tới?”, vị Giám chức đặt câu hỏi.
Nữ tu Roxanne Schares, SSND, Tổng Thư ký điều hành Liên hiệp Quốc tế các Bề trên Tổng quyền (UISG), cho biết hơn 50% các Dòng tu trên toàn thế giới đã đăng ký tham gia Nền tảng này, tạo nên một mạng lưới gồm khoảng 600.000 Nữ tu thuộc hơn 1.900 Hội dòng.
Chương trình kỷ niệm bắt đầu vào ngày 4 tháng 11, khi các đại diện của Nền tảng tham dự buổi tiếp kiến chung của Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Quảng trường Thánh Phêrô. Đức Thánh Cha đã chào đón họ vào cuối buổi tiếp kiến.
Các hoạt động kỷ niệm 5 năm thành lập đã tiếp tục vào ngày 6 tháng 11 với một buổi hội thảo tương tác, , xem xét các chủ đề về trí tuệ nhân tạo, khả năng sáng tạo của con người và sinh thái học toàn diện.
Những bước phát triển này đánh dấu một giai đoạn mới của sáng kiến, nhấn mạnh rằng việc hoán cải sinh thái phải vượt ra khỏi những tuyên bố và dự án cá nhân, để thực sự tác động đến các quyết định dài hạn cũng như những thực hành trong hoạt động của Giáo hội Công giáo trên toàn thế giới.
Minh Tuệ (theo RVA)
