Đức Hồng Y Michael Czerny, một Tu sĩ Dòng Tên, Tổng Trưởng Thánh Bộ Cổ sự Phát triển Con người Toàn diện
CHICAGO – Việc thực hiện một nền luân lý nhất quán về sự sống phải bao gồm việc nỗ lực làm việc nhằm tạo ra các hệ thống kinh tế và xã hội nhằm thúc đẩy các mối tương quan và xây dựng công ích, thay vì chỉ tập trung vào những gì được coi là các vấn đề về sự sống truyền thống chẳng hạn như phá thai và an tử.
Đó là thông điệp của Đức Hồng Y Michael Czerny, một Tu sĩ Dòng Tên, Tổng Trưởng Thánh Bộ Cổ sự Phát triển Con người Toàn diện, trong một bài thuyết trình công khai gần đây về “Sự sống, Liên đới, Huynh đệ: Một nền luân lý nhất quán về Sự sống dưới ánh sáng Thông điệp ‘Fratelli Tutti’” được tổ chức bởi Trung tâm Bernardin tại Hiệp hội Thần học Công giáo.
“Giáo hội đang kêu gọi một nền luân lý nhất quán về sự liên đới nhằm mục đích đảm bảo rằng không ai, từ khoảnh khắc đầu tiên của sự sống cho đến khi chết đi một cách tự nhiên, từ cộng đồng giàu có nhất cho đến những khu dân cư nghèo nhất của chúng ta, bị loại ra khỏi bàn tiệc sự sống”, Đức Hồng Y Czerny nói.
“Giáo hội dạy rằng việc thúc đẩy sự phát triển của sự sống con người, nghĩa là, theo nghĩa đầy đủ nhất, sự hưng thịnh của sự sống con người trong lịch sử cứu độ, phải là một sứ mạng đa diện nhằm bảo vệ và đề cao sự thánh thiêng của sự sống, sự liên đới của nó trong đó tất cả chúng ta đều là con cái của Thiên Chúa, và việc chăm sóc nuôi dưỡng ngôi nhà chung của chúng ta”.
“Chúng ta gọi đây là sự phát triển con người toàn diện, tên của Thánh Bộ mà tôi đang phục vụ”, Đức Hồng Y Czerny lưu ý.
Ông giải thích, điều này đã dẫn đến tình trạng mọi người coi trái đất – ngôi nhà chung của chúng ta – và những người khác như những thứ được sử dụng thay vì được chăm sóc.
Việc không coi nhân loại là một gia đình, trong đó tất cả các thành viên đều có nghĩa vụ với nhau sẽ tạo ra sự cô lập, sợ hãi và chia rẽ, Đức Hồng y Czerny cho biết trong bài phát biểu vào ngày 17 tháng 9.
Điều này đã dẫn đến tình trạng mọi người coi trái đất – ngôi nhà chung của chúng ta – và những người khác như những thứ được sử dụng thay vì được chăm sóc, Đức Hồng y Czerny giải thích.
“Thật bi thảm, một cách bất công và hành động trái ngược với sự sống, động lực của thời đại chúng ta đang chống lại sự phát triển con người toàn diện, chống lại vai trò được Thiên Chúa chỉ định của chúng ta là chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta, chống lại sự thánh thiêng của sự sống con người. Chống lại tình liên đới nhân loại”.
“Về cốt lõi, nhiều mâu thuẫn mà thời đại hiện nay của chúng ta đặt ra cho sự phát triển toàn diện của con người”, Đức Hồng y Czerny tiếp tục, “kích thích những cách hiểu sai lầm về con người, một nền nhân học thiếu sót”.
Giáo huấn Xã hội Công giáo đã được triển khai theo chủ đề này trong suốt 130 năm qua, kể từ Thông điệp “Rerum Novarum” của Đức Giáo hoàng Lêô XIII, được coi là Thông điệp xã hội đầu tiên, Đức Hồng y Czerny nói. Các Thông điệp “Evangelii Gaudium” (2013), “Laudato Si” (2015) và “Fratelli Tutti” (2020) của Đức Thánh Cha Phanxicô đều được xây dựng dựa trên chủ đề này.
“Evangelii Gaudium”, Tông Huấn đầu tiên của Đức Thánh Cha Phanxicô, tập trung vào việc ai phải thực hiện công việc này, Đức Hồng y Czerny nói. Câu trả lời là “một Giáo hội truyền giáo”, bởi vì một Giáo hội không truyền giáo thì không có mục tiêu kế hoạch.
“Laudato Si’, Về việc Chăm sóc Ngôi nhà chung của chúng ta” trả lời câu hỏi: Con người phải quan tâm đến trái đất và quan tâm đến nhau, trong một “hệ sinh thái toàn diện” có thể nghe và đáp lại cả tiếng kêu của trái đất lẫn tiếng kêu của người nghèo, Đức Hồng y Czerny nói.
“Fratelli Tutti” đề cập đến cách thức thực hiện điều đó, Đức Hồng y Czerny nói. Câu trả lời là đối xử với tất cả mọi người như anh chị em.
“Khi nào một người trải nghiệm đầy đủ phẩm giá của mình như một tạo vật được Thiên Chúa truyền sinh khí và được loài người thừa nhận? Điều này xảy ra khi một người đạt đến điểm tồn tại của việc tự do và có ý thức lựa chọn việc trao tặng bản thân cho người khác”, Đức Hồng y Czerny nói.
“Bởi vì thời đại hiện nay của chúng ta chống lại sự hiểu biết này của Kitô giáo về con người, do đó, nó cũng không thúc đẩy sự phát triển đích thực của con người, và thay vào đó, đẩy quá nhiều mô hình giả mạo, quá nhiều biến dạng méo mó”, Đức Hồng y Czerny nói.
“Đức Thánh Cha Phanxicô muốn nhắm đến ý thức hệ nơi mà tư lợi và sự thờ ơ không chỉ được dung thứ mà còn được biện minh và thậm chí được viện dẫn, và sự liên đới bị gạt sang một bên như một lựa chọn, và công ích bị xem như một điều trừu tượng”, Đức Hồng y Czerny cho biết thêm.
Điều này dẫn đến một thị trường không được kiểm soát, nơi thậm chí con người có thể bị trao đổi mua bán, Đức Hồng y Czerny nói.
“Nếu các nhà cung cấp sẵn sàng bán và người tiêu dùng sẵn sàng mua, thì bất cứ thứ gì cũng có thể được mua bán, và nạn buôn người chỉ là một ví dụ khủng khiếp”, Đức Hồng y Czerny nói. “Tư duy thị trường định hình cách con người nhận thức về bản thân, giá trị và thế giới quan của họ”.
Trong một hệ thống kinh tế và xã hội như vậy, người nghèo bị coi là “kẻ lười biếng và những kẻ thất bại, càng làm tăng thêm sự cô lập và cô đơn của họ”, Đức Hồng y Czerny nói.
Điều này tạo ra một thế giới quan “chúng ta với họ”, dẫn đến chủ nghĩa dân tộc ngày càng gia tăng và tạo ra các hình thức ích kỷ mới có thể được khai thác để phục tùng các nhà lãnh đạo chính trị “những kẻ nuôi dưỡng lòng oán giận”.
Những người tuyên bố ủng hộ sự thánh thiêng của sự sống không thể phớt lờ những điều mô hình kinh tế và xã hội hiện tại gây ra cho con người, Đức Hồng y Czerny nói.
“Há chẳng phải tuổi thọ ngắn hơn và tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh cao hơn của những người nghèo khổ kêu thấu tới trời kêu đòi công lý và lòng thương xót giống như cái chết của những đứa trẻ chưa sinh sao?”, Đức Hồng y Czerny đặt câu hỏi.
“Chẳng phải việc hạ thấp phẩm giá và đối đãi thậm tệ trong cuộc sống của những người bị gạt ra bên lề và bị áp bức bởi bàn tay vô hình của thị trường cũng trái ngược với những gì chúng ta nên coi là nền luân lý nhất quán về sự sống?”.
Cuối cùng, một hệ thống được xây dựng dựa trên chủ nghĩa cá nhân và theo đuổi lợi nhuận cá nhân cuối cùng sẽ phá hoại bất kỳ luật hoặc giới hạn nào mà nó có, Đức Hồng y Czerny nói.
“Khi bản thân nền văn hóa bị băng hoại, và sự thật khách quan và các nguyên tắc có giá trị phổ quát không còn được tôn trọng, thì luật pháp chỉ có thể bị coi như là những sự áp đặt độc đoán hoặc những trở ngại cần phải né tránh”, Đức Hồng y Czerny nói.
“Một bức tranh lớn hơn về ý nghĩa của việc ủng hộ bảo vệ sự sống, về những gì chúng ta nên hiểu để hướng tới một nền luân lý nhất quán về sự sống, bắt đầu trở nên rõ ràng hơn”, Đức Hồng y Czerny nói. “Chắc chắn việc chỉ đơn giản phản đối vấn nạn phá thai và an tử thôi thì không đủ”.
“Cũng không đủ khi chỉ công nhận và khoan dung phẩm giá cuộc sống của tất cả mọi người, ngay cả với một sự khoan dung đặc biệt đối với những người, không giống như chúng ta, bị gạt ra bên lề của thế giới”.
“Không”, Đức Hồng y Czerny nói, “nếu áo của Đức Kitô thật sự liền một mảnh và toàn vẹn, thì việc ủng hộ bảo vệ sự sống đích thực đòi hỏi sự đồng hành, chào đón và kết hợp với những người khác với tư cách là anh chị em với nhau và con cái của Thiên Chúa, đặc biệt là những người, vì sự khác biệt của họ, khiến chúng ta khó có thể yêu mến nhất”.
“Một nền luân lý nhất quán về sự sống cũng là một nền luân lý nhất quán về sự liên đới”, Đức Hồng y Czerny nói.
Trả lời một câu hỏi, Đức Hồng y Czerny cho biết rằng khi nói đến những người dường như đầu tư vào một hệ thống theo chủ nghĩa cá nhân, theo định hướng thị trường, thì cá nhân những người Công giáo hay Kitô hữu không có trách nhiệm phải thay đổi trái tim và suy nghĩ của họ.
Thay vào đó, người Công giáo nên hoàn thành nghĩa vụ của mình trong việc sát cánh với mọi người ở bất cứ vùng ngoại vi nào mà họ có thể tiếp cận.
“Tôi không nghĩ anh chị em nên lo lắng về bạn bè và các mối tương quan của mình”, Đức Hồng y Czerny nói. “Nhưng anh chị em nên lo cho người nghèo. Hãy để phần còn lại cho Chúa Thánh Thần”.
Minh Tuệ (theo Crux)
