Đức Hồng Y Raniero Cantalamessa chia sẻ tĩnh tâm Mùa Chay cho Đức Thánh Cha Phanxicô và các cộng tác viên của Ngài (Ảnh: AFP)
Khi đưa ra bài giảng Mùa Chay thứ 4 của mình, Đức Hồng Y Raniero Cantalamessa, Giảng thuyết viên Phủ Giáo Hoàng, giải thích ý nghĩa của việc bước vào mối tương quan yêu thương thực sự với Chúa Giêsu, đồng thời chia sẻ rằng điều đó vượt xa mọi cuộc thảo luận về thần học và Giáo lý – bởi vì Thiên Chúa là tình yêu.
Điều huyền nhiệm lớn nhất và khó tiếp cận nhất đối với tâm trí con người không phải là Thiên Chúa tuy là một nhưng lại có Ba ngôi, mà là Thiên Chúa là tình yêu, Đấng yêu thương và tự hiến mình vì tôi, một tạo vật khốn khổ và vong ân bội bạc. Chúa Giêsu không thể được biết đến như một con người, trừ khi là một người bước vào mối tương quan cá nhân với Ngài. Đây chính là trọng tâm của bài giảng Mùa Chay tuần này, mà vị Giảng thuyết viên Phủ Giáo hoàng, Đức Hồng y Raniero Cantalamessa, đã chia sẻ hôm thứ Sáu cho Đức Thánh Cha Phanxicô và các cộng tác viên thân cận của Ngài.
Chúa Giêsu Kitô – một Ngôi vị sống động, chứ không phải là một ý tưởng hay một nhân vật
Trong suốt hai thiên niên kỷ qua, Đức Hồng y Cantalamessa chỉ ra rằng, các nhà thần học, các Công đồng của Giáo hội và các Giáo phụ đã đi đến việc chứng minh rằng Chúa Giêsu, ‘con người thật’ và ‘Thiên Chúa thật’, là một Ngôi vị duy nhất. “Điều này đòi hỏi cần phải khám phá và tuyên bố rằng Chúa Giêsu Kitô không phải là một ý tưởng, một vấn đề lịch sử hay chỉ là một nhân vật, mà Ngài là một Ngôi vị, và là một con người thật”! “Điều này”, Đức Hồng y Cantalamessa nói, “là những gì còn thiếu sót và những gì chúng ta cần nhất để ngăn chặn việc Kitô giáo bị giảm xuống thành hệ tư tưởng hoặc chỉ đơn giản là thần học”.
Vị Hồng y Dòng Capuchin khiêm tốn thừa nhận rằng đây cũng là trường hợp của ngài. Đức Hồng y Cantalamessa thừa nhận rằng ngài biết đến những cuốn sách về Chúa Giêsu, những giáo lý và dị giáo về Chúa Giêsu, các khái niệm về Chúa Giêsu, nhưng “không biết Ngài là một Ngôi vị sống động hiện diện ở đây và ngay lúc này”. “Ít nhất tôi đã không biết Ngài theo cách đó khi tôi tiếp cận Ngài qua các nghiên cứu lịch sử và thần học của mình. Cho đến lúc đó tôi đã có một sự hiểu biết khách quan về Ngôi vị của Đức Kitô”. Điều ngài thiếu đó chính là kinh nghiệm của Thánh Phaolô với Ngôi vị của Chúa Giêsu trên đường đến Đa-mát.
Mối tương quan cá nhân với Thiên Chúa là tình yêu
Chia sẻ về khái niệm ‘Ngôi vị’ trong Mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi, Đức Hồng Y Cantalamessa nói rằng nơi Thiên Chúa, nó có nghĩa là một mối tương quan. Việc trở nên một con người nghĩa là ‘đang ở trong một mối tương quan’. Điều này đặc biệt áp dụng cho ba Ngôi vị thiêng liêng của Chúa Ba Ngôi, vốn là những “mối tương quan thuần khiết”. “Đó là lý do tại sao”, Đức Hồng Y Cantalamessa nói, “Chúa Giêsu không thể được biết đến như một Ngôi vị, trừ khi là một người bước vào mối tương quan cá nhân với Ngài.
“Thật không may”, vị Hồng y 86 tuổi Dòng Capuchin đã chỉ ra rằng, “đối với đại đa số các Kitô hữu, Chúa Giêsu là một nhân vật, chứ không phải là một Ngôi vị”. “Chúa Giêsu là chủ đề của một tập hợp những tuyên bố giáo điều, học thuyết và dị giáo; Đấng mà chúng ta tưởng nhớ khi cử hành trong phụng vụ, Đấng chúng ta tin rằng thực sự hiện diện trong Bí tích Thánh Thể, v.v.”. Tuy nhiên, nếu không phát triển mối tương quan hiện sinh với Ngài, Ngài vẫn ở bên ngoài chúng ta, Ngài chạm vào tâm trí chúng ta nhưng không sưởi ấm quả tim của chúng ta.
Đây là lý do tại sao Đức Thánh Cha Phanxicô, trong Tông Huấn “Evangelii Gaudium”, đã mời gọi tất cả mọi Kitô hữu tham gia vào “cuộc gặp gỡ cá nhân mới với Chúa Giêsu Kitô”. Và kinh nghiệm thay đổi cuộc sống này sau cuộc gặp gỡ cá nhân với Chúa Kitô này chính là tác động của Chúa Thánh Thần.
Tín điều của Giáo hội về Chúa Ba Ngôi dựa trên tuyên bố của Thánh Gioan: “Thiên Chúa là Tình yêu”. Thiên Chúa đã yêu từ thuở muôn đời, thậm chí từ hàng chục tỷ năm trước, trước khi tạo thành vũ trụ và con người. “Trước khi yêu bất cứ điều gì khác ngoài chính mình, Thiên Chúa đã có Ngôi Lời trong chính Ngài, Con mà Ngài yêu thương với tình yêu vô bờ bến, đó là ‘trong Chúa Thánh Thần’”. “Nơi Thiên Chúa, tính đa nguyên không mâu thuẫn với sự hiệp nhất bởi vì ‘Thiên Chúa là Tình yêu’!”.
Phẩm giá con người và những nỗi thống khổ
Quan niệm hiện đại về sự tôn trọng và phẩm giá của con người bắt nguồn từ việc con người mang trong mình hình ảnh của Thiên Chúa. Tuy nhiên, nguồn gốc của khái niệm này có thể được hiểu trong bản chất của Thiên Chúa Ba Ngôi, Đấng là Tình yêu. Chúng ta có được bản sắc của mình như một con người bằng cách hiệp thông với những người khác thông qua một tình yêu sẵn sàng hy sinh bản thể của mình. Đó chính xác là cách thức tồn tại được tìm thấy trên Thập giá của Chúa Giêsu Kitô, nơi tình yêu thiêng liêng tự bộc lộ hoàn toàn trong sự tồn tại của con người chúng ta. Vì vậy, Đức Giêsu Kitô, Thiên Chúa, đã yêu thương tôi, một tạo vật vô ơn khốn khổ, đã hiến dâng chính Ngài vì tôi.
Do đó, ‘mối tương quan cá nhân’ của chúng ta với Đức Kitô, về cơ bản là một mối tương quan đong đầy yêu thương. Nó bao gồm cả việc được Đức Kitô yêu thương và việc yêu mến Đức Kitô. Và khi mối tương quan này được thực hiện, những nỗi thống khổ như sự đau khổ, túng quẫn, bắt bớ, đói kém, trần truồng, hiểm nguy, hoặc gươm giáo – như Thánh Phaolô đã đề cập – sẽ không tách rời chúng ta ra khỏi tình yêu của Chúa Kitô. Như một phương pháp chữa lành nội tâm dựa trên tình yêu thương, vị Tông đồ Dân ngoại mời gọi chúng ta nhìn vào tất cả những mối đe dọa và những nỗi thống khổ này, bao gồm cả đại dịch Covid-19 hiện tại, dưới ánh sáng của ý nghĩ rằng Thiên Chúa yêu thương tôi, vì “nếu Thiên Chúa bênh đỡ chúng ta, ai có thể chống lại chúng ta?”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
