Đức Tổng Giám mục Địa phận Marseille và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, Đức Hồng y Jean-Marc Aveline, suy tư về chuyến Tông du kéo dài 4 ngày Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Pháp.
Đức Hồng y Aveline và Đức Thánh Cha Lêô XIV trong chuyến Tông du Pháp (Ảnh: Vatican News)
Các tín hữu Công giáo tại Pháp đã trải qua 4 ngày đầy hào hứng và sôi nổi khi Đức Thánh Cha Lêô XIV đến thăm đất nước này từ ngày 25 đến ngày 28 tháng 9. Trong số đó có Đức Hồng y Jean-Marc Aveline, người đã tháp tùng Đức Thánh Cha tại mỗi điểm dừng chân trong chuyến Tông du quốc tế lần thứ năm của ngài.
Có phần mệt mỏi nhưng vẫn tươi cười, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp và Tổng Giám mục Địa phận Marseille đã chia sẻ với Vatican News về chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha.
Đức Tổng Giám mục Địa phận Marseille đã nhìn lại những điểm nổi bật trong chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha: Từ cuộc gặp gỡ đầy xúc động với giới trẻ tại Sân vận động Stade de France ở Paris, nơi họ được khuyến khích dấn thân cho tương lai của nước Pháp, châu Âu và thế giới, cho đến việc tái khẳng định sự ủng hộ vô điều kiện đối với phẩm giá bất khả xâm phạm của sự sống con người, và cuộc gặp gỡ đầy xúc động kéo dài hơn 2 tiến đồng hồ tại Lộ Đức với 7 nạn nhân của vấn nạn lạm dụng tình dục bởi hàng giáo sĩ.
Kính thưa Đức Hồng y, giờ đây khi đã trở lại Paris và trước khi trở về Tổng Giáo phận Marseille, 4 ngày đồng hành cùng với Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Paris, Lộ Đức và Metz đã để lại nơi Đức Hồng y những ấn tượng gì?
Cuộc gặp gỡ này diễn ra vào một thời điểm thuận lợi giữa một con người mang theo một thông điệp và trách nhiệm đối với toàn thể Giáo hội, với người dân Pháp — các tín hữu Công giáo, các Kitô hữu hay các tín đồ thuộc các tôn giáo khác — những người hiện diện và đang mong đợi điều gì đó.
Người ta chờ đợi những lời của Đức Thánh Cha, nhưng hơn cả lời nói, người ta đã trải nghiệm một cuộc gặp gỡ với một con người. Tôi tin rằng đối với những người Pháp đã đến đây, và thậm chí đối với những người theo dõi chuyến viếng thăm trên truyền hình, Đức Thánh Cha đã ngỏ lời với họ cách cá nhân, với sự tôn trọng và đồng thời với sự chân thành sâu sắc.
Tại cuộc họp báo trước chuyến Tông du này, ngài đã chia sẻ rằng nước Pháp khiến Đức Thánh Cha Lêô XIV tò mò. Điều đó vẫn còn đúng chứ?
Tuần tới tôi sẽ đến Rôma và ở đó 8 ngày. Tôi sẽ có thời gian để hỏi Đức Thánh Cha câu đó. Tuy nhiên, tôi thiết nghĩ ngài đã vô cùng xúc động trước sự nhiệt thành như vậy. Trên máy bay, một nhà báo hỏi ngài một câu về nước Đức, và câu trả lời của ngài là: “Hãy nhìn xem điều gì đã xảy ra tại Pháp”. Người ta từng nói những điều về nước Pháp mà có lẽ ngày nay vẫn có thể nói về nước Đức.
Đức Thánh Cha đã vô cùng xúc động trước sự nồng nhiệt và lòng hăng say của các bạn trẻ, cũng như niềm hy vọng mà họ mang theo và lan tỏa. Đó chính là nơi diễn ra một cuộc gặp gỡ. Đức Thánh Cha đã truyền đạt một điều gì đó, nhưng chính những người trẻ và đám đông hiện diện cũng chia sẻ lại với ngài những điều ý nghĩa.
Tôi nghĩ rằng ngoài việc nước Pháp khiến ngài tò mò, đất nước này thực sự khiến ngài cảm động sâu sắc. Và điều đó cũng chạm đến chúng tôi, bởi vì nó nhắc nhở chúng tôi về trách nhiệm của mình tại Pháp.
Dù đã mong đợi điều đó, Đức Thánh Cha cũng đã vô cùng xúc động khi ngài dành thời gian tại Lộ Đức với những người đang trải qua những khó khăn, bất kể đó là những khó khăn nào. Tôi cảm nhận rằng điều đó thực sự khiến ngài xúc động.
Hai câu hỏi về Lộ Đức. Câu hỏi đầu tiên liên quan đến cuộc gặp gỡ với các nạn nhân bị lạm dụng tình dục. Chúng tôi có cảm tưởng rằng họ đã rất xúc động khi chia sẻ về cuộc gặp gỡ này với báo giới sau đó.
Đúng vậy, nhưng điều đó không có gì đáng ngạc nhiên. Khi cân nhắc mọi khía cạnh một cách thấu đáo, chúng ta có thể thấy—và bản thân tôi cũng từng trải nghiệm điều này – rằng khi một vị Giám mục tiếp đón một người nào đó, khi các điều kiện đã chín muồi, và khi có thể dành thời gian lắng nghe kỹ lưỡng qua nhiều lần gặp gỡ, duy trì sự kết nối cũng như quan sát diễn tiến sự việc, người ta có thể nhận ra rằng họ đang bước đi trên một con đường hướng tới sự chữa lành.
Khi một cuộc gặp gỡ như thế diễn ra với Đức Thánh Cha, nó càng có tác động và ý nghĩa lớn hơn. Qua những lời nhận xét mà họ đưa ra sau đó với báo chí, chúng ta có thể nhận thấy một cách rõ ràng rằng, đối với vết thương này, phương thuốc quan trọng nhất chính là sự lắng nghe chăm chú và khiêm tốn.
Chăm sóc cuối đời cũng là một chủ đề được đề cập tại Lộ Đức, cũng như trong những dịp khác. Phải chăng lời phát biểu ngắn gọn của Đức Thánh Cha Lêô — “điều hợp pháp không nhất thiết là điều luân lý” —nhắc lại lập trường kiên định của Giáo hội trong việc bảo vệ sự tôn trọng và phẩm giá của sự sống?
Đúng vậy, nhưng vấn đề không chỉ nằm ở lời nói; còn có cả giọng điệu nữa—một giọng điệu đầy cương quyết, hàm ý rằng đến một lúc nào đó, ta buộc phải lên tiếng khi tiếng kêu của người khác không được lắng nghe.
Chúng ta phải lên tiếng khi những điều mà các nhân viên chăm sóc và những người khác nói không được lắng nghe. Đó cũng là điều Đức Kitô đòi hỏi nơi chúng ta. Chúng tôi đã trao đổi về điều này với Đức Thánh Cha, và tôi cũng đã nói về điều này với Thủ tướng và Tổng thống Cộng hòa Pháp.
Điều khiến tôi đau lòng nhất là nghĩ rằng sau khi luật về trợ tử được thông qua, những người dễ bị tổn thương nhất về kinh tế sẽ là những người mà người ta dễ dàng cho rằng, xét cho cùng, họ là một gánh nặng và tốt hơn hết họ nên ra đi.
Chúng ta sẽ chuyển từ quyền được chết sang việc phải có nghĩa vụ ra đi sớm để không trở thành gánh nặng. Điều đó vô cùng hệ trọng. Chính vì vậy, chúng ta cần phải lên tiếng.
Cuộc hành trình bắt đầu vào tối thứ Sáu với buổi Canh thức cầu nguyện cùng với những người từ 17 đến 35 tuổi tại Sân vận động Stade de France và kết thúc bằng lời kêu gọi gửi đến giới trẻ. Đức Thánh Cha Lêô kêu gọi họ dấn thân vì nước Pháp, châu Âu và thế giới, vào thời điểm mà theo ngài, châu Âu đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử.
Tại Metz, Đức Thánh Cha thậm chí còn nhấn mạnh tầm quan trọng của sự dấn thân chính trị. Chúng ta có thể thấy rõ điều này khi đọc lại lịch sử hình thành các thể chế châu Âu mà chúng ta biết ngày nay: cần có những con người tràn đầy hy vọng và đức tin — phần lớn các vị sáng lập châu Âu là các Kitô hữu — để kín múc từ niềm tin vào sự Phục Sinh xác tín rằng hòa giải là điều có thể thực hiện được.
Điều này cần thiết để chuyển từ những trực giác sang các thể chế. Vì lý do đó, chúng ta cần những người nam nữ dấn thân vào chính trường. Vì thế, lời kêu gọi của Đức Thánh Cha mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, đặc biệt bởi khi nhìn vào thế giới ngày nay, chúng ta có thể thấy năng lực và sức mạnh chính trị được những người nam nữ thể hiện vào cuối Thế chiến thứ Hai — sau ba cuộc chiến đã tàn phá mọi thứ — hoàn toàn có thể hữu ích tại nhiều nơi khác trên thế giới ngày nay.
Nhưng châu Âu cần phục hồi sức mạnh đó. Chúng ta cần tái xem xét các thể chế dưới ánh sáng của những trực giác đã khai sinh ra chúng. Như Đức Thánh Cha giải thích trong bài phát biểu, chúng ta cũng cần phải quay ngược thời gian xa hơn cả thời điểm thành lập các thể chế này để trở về với cội nguồn của châu Âu: đó là sự tổng hòa của các nền văn hóa cùng khát vọng thống nhất, bất chấp mọi cuộc chiến tranh và chia rẽ. Ngày nay, châu Âu gánh vác một trọng trách to lớn trên toàn thế giới.
Chính Đức Hồng y, cùng với các anh em Hồng y, Giám mục, Linh mục, tu sĩ nam nữ, giáo dân và các tín hữu khác— có phải tất cả mọi người đã ra về vào tối thứ Hai với tư cách là những nhà truyền giáo không?
Vâng, đúng vật, tôi thiết nghĩ nước Pháp cần điều đó. Giáo hội tại Pháp cũng đã đón nhận rất nhiều trong những ngày vừa qua. Nhiều hạt giống đã được gieo xuống. Phần việc của chúng ta là suy nghĩ kỹ lưỡng về cách tốt nhất để tưới tắm những hạt giống ấy. Giám mục thường được ví một người làm vườn. Ngài phải đi tưới tất cả các hạt giống, kể cả những hạt giống rơi xuống những nơi mà ngài không hề dự tính trước. Đó chính là điều chúng ta cần thực hiện lúc này.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
