ĐTC Phanxicô ban phép lành trong giờ kinh Truyền Tin từ ban công nhìn ra Quảng trường Thánh Phêrô Vatican, Chúa nhật, ngày 14 tháng 2 năm 2021 (Ảnh: AP Photo / Andrew Medichini)
Sau khi thừa nhận rằng Ngài luôn hướng đến những người đã trợ giúp những người di cư, với tâm tình biết ơn, hôm Chúa nhật vừa qua, Đức Thánh Cha Phanxicô đã ca ngợi những nỗ lực đang được chính quyền Colombia thực hiện nhằm cung cấp sự bảo vệ tạm thời cho những người di cư Venezuela đã chạy trốn khỏi những khó khăn kinh tế tại quê hương của họ.
“Tôi tham gia cùng với các Giám mục Columbia bày tỏ lòng biết ơn đối với các nhà chức trách Colombia vì đã thực hiện quy chế bảo vệ tạm thời đối với những người di cư Venezuela có mặt tại quốc gia đó, thúc đẩy sự chào đón, bảo vệ và hội nhập”, Đức Thánh Cha Phanxicô chia sẻ sau giờ kinh Truyền Tin hàng tuần.
Đức Thánh Cha Phanxicô cũng nhấn mạnh rằng đây là một nỗ lực được thực hiện “không phải bởi một quốc gia phát triển siêu giàu có”, mà là một quốc gia có “nhiều vấn đề về phát triển, đói nghèo và hòa bình… Gần 70 năm chiến tranh du kích. Nhưng với vấn đề này, họ đã có đủ can đảm để nhìn đến những người di cư đó và lập ra quy chế này”.
Được Tổng thống Iván Duque Márquez công bố vào tuần trước, sáng kiến này sẽ cấp quy chế bảo vệ 10 năm cho 1,7 triệu người Venezuela hiện đang sinh sống ở Colombia, cho phép họ ở lại và khả năng nộp đơn xin thường trú nhân.
Những người di cư Venezuela hy vọng biện pháp này sẽ giúp mọi thứ được trở nên dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm việc làm và tiếp cận các dịch vụ xã hội: hiện có hơn một triệu người Venezuela không có giấy tờ tùy thân ở Colombia bị chiến tranh tàn phá, quốc gia chỉ đạt được hòa bình thông qua một thỏa thuận năm 2016 mà ngày nay bị nhiều người tranh cãi do thiếu sự hòa nhập vào xã hội của lực lượng quân du kích.
Thông báo đầy ngạc nhiên được Tổng thống Duque đưa ra hôm thứ Hai tuần trước, và nó áp dụng cho những người di cư Venezuela không có giấy tờ sống ở Colombia trước ngày 31 tháng 1 năm 2021. Điều đó cũng có nghĩa là hàng trăm nghìn người di cư có tình trạng hợp pháp sẽ không cần gia hạn giấy phép tạm thời hoặc thị thực.
Liên Hợp Quốc ước tính rằng hiện có hơn 5,5 triệu người Venezuela di cư và tị nạn trên khắp thế giới đã chạy trốn khỏi đất nước do Tổng thống Nicolas Maduro, người kế vị Tổng thống Hugo Chavez, cai trị. Với cuộc khủng hoảng bùng nổ kể từ cái chết của Tổng thống Chavez vào năm 2013, đất nước từ lâu đã rơi vào tình trạng thiếu lương thực, siêu lạm phát và tình hình chính trị bất ổn.
Do cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội, hộ chiếu hầu như không thể được cấp ở Venezuela, và việc gia hạn hộ chiếu đã được cấp có thể mất đến một năm, vì vậy nhiều người đã bỏ trốn khỏi đất nước mà không có giấy tờ tùy thân.
Trong một bài phát biểu vào ngày 8 tháng 2, Tổng thống Duque, một người bảo thủ có chính phủ liên kết chặt chẽ với Hoa Kỳ, đã mô tả quyết định trên cả khía cạnh nhân đạo và thực tế, kêu gọi những người theo dõi những phát biểu của ông hãy có lòng trắc ẩn với những người di cư trên khắp thế giới.
“Cuộc khủng hoảng di cư theo định nghĩa là cuộc khủng hoảng nhân đạo”, Tổng thống Duque nói, trước khi nhấn mạnh rằng động thái của chính phủ sẽ giúp mọi thứ được trở nên dễ dàng hơn đối với các quan chức, những người cần xác định những người cần được giúp đỡ cũng như để theo dõi bất kỳ ai vi phạm pháp luật.
Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn Filippo Grandi đã gọi thông báo của Tổng thống Duque là “cử chỉ nhân đạo quan trọng nhất” trong khu vực trong nhiều thập kỷ qua. Bất chấp thực tế Colombia hiện vẫn đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng hàng nghìn người phải di tản trong nước do cuộc nội chiến kéo dài hàng thập kỷ đã gây ra cho đất nước, chính phủ đã có cách tiếp cận đối với người Venezuela hoàn toàn khác với các nước khác trong khu vực như Ecuador, Peru và Chile , vốn đã tạo ra những rào cản đối với việc di cư.
Vào tháng 1, Peru đã điều xe tăng quân sự đến biên giới với Ecuador để ngăn chặn những người di cư – trong đó có nhiều người Venezuela – vượt biên trốn qua đất nước này, khiến hàng trăm người mắc kẹt.
Mặc dù thường bị lãng quên, cuộc khủng hoảng di cư ở Venezuela, kể từ năm 2019, có thể so sánh với cuộc khủng hoảng ở Syria, với sáu triệu người tị nạn sau một thập kỷ chiến tranh.
Hôm Chúa nhật, trong bài chia sẻ sau giờ Kinh Truyền Tin, Đức Phanxicô cho biết Ngài cùng với các Giám mục Colombia ca ngợi quyết định của chính phủ, hoan nghênh quyết định này ngay sau khi nó được công bố.
“Những người di cư, những người tị nạn, những người bị buộc phải di tản và nạn nhân của nạn buôn người đã trở thành biểu tượng của sự loại trừ, bởi vì, ngoài việc chịu đựng những khó khăn do tình trạng di cư của họ, họ thường là đối tượng của những phán xét tiêu cực hoặc bị xã hội từ chối”, các Giám mục viết trong một tuyên bố vào tuần trước.
Do đó “cần phải hướng tới những thái độ và sáng kiến thúc đẩy phẩm giá con người của tất cả mọi người bất kể nguồn gốc của họ phù hợp với khả năng tiếp nhận của dân tộc chúng ta trong lịch sử”.
Các Giám mục dự đoán rằng việc thực hiện cơ chế bảo vệ này từ chính phủ “sẽ là một hành động mang tính huynh đệ mở ra những cánh cửa để đảm bảo rằng những người đặt chân đến lãnh thổ của chúng ta có thể được thừa hưởng các quyền cơ bản của tất cả mọi người và có thể tiếp cận các cơ hội cho một cuộc sống phù hợp với phẩm giá”.
Trong tuyên bố của mình, các vị Giám chức cũng tái khẳng định cam kết của Giáo hội Colombia, các Giáo phận, các Dòng tu, các nhóm và các phong trào tông đồ, với tất cả các tổ chức mục vụ của mình trong việc “tạo ra phản ứng toàn diện trước tất cả những nhu cầu của anh chị em của chúng ta, những người đang tìm kiếm sự bảo vệ ở Colombia”.
Minh Tuệ (theo Crux)
