Đức Thánh Cha Phanxicô tiếp kiến ông John Kerry, Đặc phái viên về Biến đổi Khí hậu của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden, tại Vatican vào ngày 19 tháng 6 năm 2023 (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Sau khi gặp gỡ Đức Thánh Cha Phanxicô hôm thứ Hai, Đặc phái viên của Tổng thống Hoa Kỳ về Biến đổi Khí hậu, ông John Kerry, đã phát biểu với các nhà báo rằng ông hy vọng Đức Thánh Cha sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên Hợp Quốc vào mùa thu này và đồng thời nhấn mạnh rằng việc chăm sóc hành tinh này là trách nhiệm của Kitô giáo.
Điều này đánh dấu cuộc gặp gỡ thứ ba giữa Đức Thánh Cha Phanxicô và ông Kerry, cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Barak Obama và hiện là Đặc phái viên của Tổng thống Hoa Kỳ về Biến đổi Khí hậu dưới thời Tổng thống Joe Biden. Ông Kerry cũng là ứng cử viên Tổng thống của đảng Dân chủ năm 2004.
Là một người Công giáo, ông Kerry đã có cuộc trò chuyện với một nhóm nhỏ các nhà báo, bao gồm cả Crux, bên ngoài Văn phòng báo chí của Vatican sau cuộc gặp gỡ của ông với Đức Thánh Cha Phanxicô.
Ông Kerry bày tỏ hy vọng rằng Đức Thánh Cha Phanxicô sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên Hợp Quốc sắp tới, COP28, dự kiến sẽ diễn ra tại Abu Dhabi từ ngày 28 tháng 11 đến ngày 3 tháng 12 năm 2023.
Trong khi từ chối bình luận về sự hòa giải của Vatican trong cuộc chiến ở Ukraine, ông Kerry cho biết ông đã được mời tham gia một nhóm đánh giá hậu quả về môi trường của cuộc chiến.
Ông Kerry cũng đã nhấn mạnh vai trò của các nhà lãnh đạo tôn giáo trong việc thúc đẩy hành động khí hậu và đề cập đến những người hoài nghi về khí hậu, đồng thời gọi đó quả là một “sai lầm” khi rút khỏi chương trình nghị sự về khí hậu toàn cầu.
Ông Kerry cũng dự kiến gặp Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani, một nhân vật hàng đầu trong chính phủ bảo thủ của Thủ tướng Giorgia Meloni, trước khi bay tới Paris.
Dưới đây là nội dung cuộc trò chuyện của ông John Kerry, Đặc phái viên Tổng thống Hoa Kỳ về Biến đổi Khí hậu, với các nhà báo hôm thứ Hai.
Có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Đức Thánh Cha Phanxicô có thể tham dự COP tiếp theo không?
Tôi thiết nghĩ Đức Thánh Cha Phanxicô cởi mở với điều đó. Chúng tôi không dành nhiều thời gian cho việc đó, nhưng rõ ràng Đức Thánh Cha đang nói về những lựa chọn tiềm năng trong tương lai, và hãy xem điều gì sẽ xảy ra. Đó không phải là chủ đề của cuộc trò chuyện của chúng tôi ngày hôm nay.
Thực tế là Tòa Thánh đã ký vào Thỏa thuận Paris vào năm ngoái và UNFCCC [Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu]. Ông có nhận thấy rằng điều đó mang lại cho họ đòn bẩy lớn hơn tại Charles Shank không? Đòn bẩy đó có nghĩa thế nào trong tương lai?
Tôi thiết nghĩ Vatican, Đức Giáo hoàng, Đức Thánh Cha Phanxicô, dù sao cũng có đòn bẩy đáng chú ý, bởi vì ngài đã liên tục là người ủng hộ thẳng thắn và tích cực về vấn đề này, ngài tin tưởng một cách chắc chắn vào điều đó. Ngài hết sức lo lắng về việc chúng ta đang ở đâu, không ở đâu, và chúng ta nên ở đâu. Tôi thiết nghĩ Đức Thánh Cha đang nghĩ về những cách thức mà ngài có thể tiếp tục tác động đến điều đó, tôi chắc chắn như vậy. Chúng tôi đã nói về điều đó và tôi rất tin tưởng về sự cởi mở của Đức Thánh Cha trong việc tìm kiếm những gì ngài sẽ cảm thấy yên tâm thực hiện vào thời điểm này, và điều gì hợp lý nhất cần phải thực hiện.
Sau đó, chúng tôi đã có một cuộc gặp gỡ tốt đẹp với Đức Hồng Y Parolin, và Đức Thánh Cha đã đặc biệt nói với tôi nên thực hiện những ý tưởng này của Đức Hồng Y Parolin để ngài có thể tham gia vào.
Xin thông tin thêm, tôi nhận thấy Đức Thánh Cha có phong độ tuyệt vời, rất vui vẻ và tích cực, mạnh mẽ và sẵn sàng hành động.
Ngoại trưởng Anthony Blinken hiện đang ở Trung Quốc, đó là cuộc gặp gỡ giữa các đại diện cấp cao của hai trong số các quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất. Điều đó có xuất hiện trong cuộc trò chuyện không?
Chúng tôi có đề cập việc này, chúng tôi đã nói một chút về trách nhiệm của các quốc gia và điều gì sẽ tạo ra sự khác biệt cho thế giới. Chúng tôi đã cùng nhau lưu ý thực tế rằng Trung Quốc và Hoa Kỳ chiếm khoảng 40% tổng lượng khí thải và họ có khả năng gây ra nhiều tác động như bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới, thậm chí còn hơn thế nữa. Vì vậy, đó là một nguồn thảo luận của chúng tôi: Chúng ta làm điều đó thế nào? Làm thế nào để chúng ta tiến về phía trước?
Tôi nghĩ rằng Đức Thánh Cha Phanxicô có khả năng đáng ghi nhận trong việc triệu tập mọi người, nhằm giúp tạo ra năng lượng về vấn đề này như ngài đã làm ở Paris cho COP15. Tôi hy vọng, khá cởi mở, rằng Đức Thánh Cha sẽ tham gia sự kiện và là một trong những người giúp tập trung vào thời điểm này, điều mà tôi nghĩ gần như tương đương với Paris. Tôi nghĩ rằng đây là một khoảnh khắc COP kiểu Paris, với khả năng cũng có tác động vì nhiều thứ khác nhau đang diễn ra.
Cuộc chiến ở Ukraine có xuất hiện trong cuộc trò chuyện của ông không?
Đúng vậy, chúng tôi đã trò chuyện đôi chút về điều đó, nhưng tôi nghĩ rằng chúng tôi đã nhận thấy điều đó… Đức Thánh Cha đã nói rõ mức độ ảnh hưởng đến khả năng tập trung vào một số thứ khác cùng một lúc, tôi nghĩ mọi người đều nhận thấy điều đó.
Tôi đã được một số người ở Ukraine yêu cầu tham gia vào một nhóm đánh giá vốn sẽ xem xét các thiệt hại về môi trường, điều mà tôi đã đồng ý thực hiện, và chúng tôi sẽ xem điều đó sẽ đi đến đâu, nhưng rõ ràng là mọi người đều quan tâm đến Ukraine.
Với tư cách là một cựu Ngoại trưởng, ông nghĩ gì về lời đề nghị của Vatican để hòa giải cuộc xung đột?
Tôi sẽ không tham gia vào việc này. Tôi có thể là cựu Ngoại trưởng, nhưng tôi hiện cũng là Đặc phái viên của Tổng thống Hoa Kỳ về Biến đổi Khí hậu. Vì vậy, tôi đang thực hiện nhiệm vụ của mình.
Ông đã đi nhiều nơi và viếng thăm các quốc gia trên thế giới, có quốc gia nào mà ông cho biết đã chịu ảnh hưởng cụ thể của Thông điệp Laudato Si’ trong việc định hình các chính sách của họ không?
Cá nhân tôi biết từ nhiều người trên khắp thế giới rằng họ bị ảnh hưởng bởi Thông điệp Laudato Si’, và tôi nghĩ rằng tất cả những người thực sự tham gia vào các cuộc đàm phán đều hoan nghênh Thông điệp này và xem nó như một điểm tựa thực sự tích cực, nếu bạn muốn, cho một điều gì đó trong quá trình đưa ra quyết định cần phải diễn ra.
Giờ đây quý vị có dữ liệu thăm dò dư luận trên khắp thế giới rằng người dân lo lắng và đang yêu cầu giới lãnh đạo có trách nhiệm phải chịu trách nhiệm. Tôi nghĩ rằng một số trong số đó rõ ràng đã bị ảnh hưởng bởi đàn chiên nói chung, nó đã có một số tác động và như quý vị biết đấy, Đức Thánh Cha đã triệu tập một loạt các nhà lãnh đạo tôn giáo trước Paris.
Tôi nghĩ rằng có thể hữu ích nếu cố gắng thắp lại một số cục than hồng đó và bắt đầu tạo ra một sự tập trung ngay bây giờ.
Vai trò của các cộng đồng tôn giáo lớn hơn và các nhà lãnh đạo tôn giáo trong việc chống biến đổi khí hậu là gì? Tại sao tiếng nói của Đức Giáo hoàng lại quan trọng về vấn đề này?
Tôi thiết nghĩ điều quan trọng là các nhà lãnh đạo tôn giáo phải dấn thân vào vấn đề này vì nó đi vào trọng tâm của đạo đức, của trách nhiệm cá nhân đối với người khác và đối với Mẹ trái đất. Công trình sáng tạo, việc chăm sóc, gần như là một lý thuyết sống động về Kitô giáo và các trách nhiệm khác, vì vậy tôi không nghĩ rằng bạn có thể hoàn thành nghĩa vụ của mình mà không cân nhắc đến việc chăm sóc hành tinh này.
Khá khó để thực hiện. Thật khó để tôn vinh người nghèo và bảo vệ người nghèo cũng như đối phó với vấn đề nghèo đói, thúc đẩy tính bền vững hoặc làm tất cả những việc khác mà mọi người đã nói đến và bỏ bê trong nhiều năm. Thật khó để làm điều đó nếu bạn không tập trung vào việc ngăn chặn nguyên nhân của cuộc khủng hoảng gia tăng này, và nguyên nhân đó là lượng khí thải xuất phát từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch không suy giảm, vì vậy đó là điều chúng ta phải tập trung vào.
Ông sẽ nói gì với những người Công giáo có lẽ đang hoài nghi về chương trình nghị sự về khí hậu?
Tôi nghĩ rằng phần lớn các cuộc thăm dò ở Mỹ cho thấy rằng ít nhất người Công giáo Mỹ, đa số, đều hết sức bận tâm đến vấn đề này và muốn thấy hành động được thực hiện. Tôi nghĩ rằng bạn có thể quay trở lại, tôi biết rất nhiều người trong chúng ta đã bị ảnh hưởng bởi Đức Giáo hoàng Gioan XXIII khi còn trẻ và có một cảm giác chung rằng có một phần của sách Giáo lý nói về trách nhiệm của bạn đối với những người hàng xóm của bạn, trách nhiệm của bạn đối với những người khác.
Đức Thánh Cha trong Thông điệp Laudato Si’ đã viết về việc mối tương quan chính yếu trong cuộc sống bị thách thức theo ba cách: bởi mối tương quan của bạn với Thiên Chúa, mối tương quan của bạn với những người lân cận, và mối tương quan của bạn với Mẹ trái đất, với hành tinh. Tôi nghĩ rằng việc trở thành người Công giáo liên quan đến việc cố gắng tìm cách sống theo điều đó, theo nhận định của tôi. Điều đó tôi nghĩ là những gì giáo huấn dạy. Không phải phán đoán của tôi, bởi vì điều đó không liên quan, nhưng đó là giáo huấn.
Một số người hoài nghi, tôi nghĩ đó là một sai lầm. Tôi luôn bị ấn tượng bởi những gì Tổng thống Kennedy đã phát biểu khi nhậm chức, ông ấy nói rằng ‘ở đây trên Trái đất, công việc của Thiên Chúa cũng phải thực sự là công việc của chính chúng ta’. Điều này đang gây ra sự tàn phá nặng nề đối với người nghèo, đối với những người sống ở những khu vực khó khăn của các thành phố, nơi họ là những người hít thở phần lớn khói dầu diesel, những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất đối với con cái họ, những người bị nhiễm bệnh do chất lượng không khí kém và có thể chết vì nó, hoặc những người ít nhất có thể phải nhập viện vào mùa hè. Đó là nguyên nhân lớn nhất khiến trẻ em phải nhập viện ở Mỹ, là căn bệnh hen suyễn do môi trường.
Vì vậy, nếu bạn ghép các mảnh lại với nhau, nếu bạn kết nối các dấu chấm, thật khó để tưởng tượng làm thế nào bạn không bước ra và nói, chúng tôi sẽ quan tâm đến điều này, và chúng tôi sẽ tham gia vào việc nỗ lực khắc phục nó. Tôi không biết làm thế nào bạn có thể hoàn thành bất kỳ nghĩa vụ Kitô giáo nào mà không làm điều đó.
Có cơ hội nào để chúng ta gặp gỡ Tổng thống Biden ở đây trước COP28 không?
Tôi không biết. Tôi biết Tổng thống Hoa Kỳ dự định sẽ tham dự COP28, nhưng tôi không thể chia sẻ chi tiết.
Minh Tuệ (theo Crux)
