Vào ngày 6 tháng 6 năm 2023, Đặc phái viên của Đức Thánh Cha Phanxicô tại Ukraine, Đức Hồng y Matteo Zuppi đã kết thúc chuyến viếng thăm hai ngày “ngắn nhưng căng thẳng” tới Kyiv, trong đó có cuộc gặp gỡ Tổng thống Volodymyr Zelenskyy (Ảnh: ANSA)
Ngay sau khi trở về từ Ukraine, nơi Đức Hồng y Matteo Zuppi đảm nhận sứ mệnh hòa bình đặc biệt thay mặt cho Đức Thánh Cha Phanxicô, vị Hồng y người Ý đã nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại và cho biết chuyến viếng thăm của ngài không phải là một nỗ lực hòa giải.
Phát biểu với các nhà báo bên lề buổi giới thiệu sách vào ngày 7 tháng 6 một ngày sau khi trở về từ Kyiv, Đức Hồng y Zuppi cho biết mục tiêu của chuyến viếng thăm của Vatican “không phải là hòa giải”, mà là “bày tỏ sự quan tâm, gần gũi, lắng nghe để cuộc xung đột có thể tìm ra con đường hướng đến hòa bình”.
“Phần còn lại là những kỳ vọng hoặc suy đoán mà một số người có”, Đức Hồng y Zuppi nói.
Nỗ lực của Đức Hồng y Zuppi nhằm tách Vatican ra khỏi vai trò “trung gian hòa giải” có thể là một nỗ lực nhằm xoa dịu sự nhạy cảm của Ukraine. Trong chuyến viếng thăm vào tháng 5 tới Rôma bao gồm cuộc gặp với Đức Thánh Cha Phanxicô, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã thẳng thừng bác bỏ vai trò trung gian của Vatican trong các bình luận trên truyền hình Ý.
“Chúng tôi không cần trung gian hòa giải, chúng tôi cần một nền hòa bình công bằng”, Tổng thống Zelensky phát biểu vào thời điểm đó.
Đức Hồng y Zuppi, Tổng Giám mục Địa phận Bologna và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý, đã thực hiện chuyến viếng thăm hai ngày tới thủ đô Kiev của Ukraine từ ngày 5 đến ngày 6 tháng 6, nơi ngài đã gặp gỡ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy và các quan chức tôn giáo và nhà nước hàng đầu khác.
Một tuyên bố của Vatican sau khi Đức Hồng y Zuppi trở về đã mô tả chuyến đi này là chuyến viếng thăm “ngắn ngủi nhưng căng thẳng”, đồng thời cho biết rằng ngài sẽ thông báo cho Đức Thánh Cha Phanxicô về kết quả của các cuộc gặp gỡ, cũng như “trải nghiệm trực tiếp của ngài về sự đau khổ tàn khốc của người dân Ukraine do chiến tranh đang diễn ra”.
Những cuộc đối thoại này, Vatican cho biết, “chắc chắn sẽ hữu ích cho việc đánh giá các bước để tiếp tục thực hiện cả ở cấp độ nhân đạo lẫn trong việc tìm kiếm những con đường cho một nền hòa bình công bằng và lâu dài”.
Bên lề một sự kiện quốc tế thị trấn Rondine Cittadella della Pace, miền trung nước Ý, nơi Đức Hồng y Zuppi đã có bài phát biểu vào ngày 8 tháng 6, trong các bình luận với các nhà báo, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý đã nhấn mạnh tầm quan trọng của đối thoại.
“Tất cả chúng ta phải đối thoại, chúng ta phải học cách đối thoại”, Đức Hồng y Zuppi cho biết khi trả lời câu hỏi về việc liệu Nga và Ukraine có nên tham gia đối thoại hay không.
“Chiến tranh gây chia rẽ, làm trầm trọng thêm sự chia rẽ, khai thác chúng trong mọi cuộc xung đột. Tôi không còn nhận ra người anh của mình nữa, đây là chiến tranh”, Đức Hồng y Zuppi nói, đồng thời nhấn mạnh rằng: “Ở mọi nơi, chúng tôi phải nỗ lực làm việc để làm điều ngược lại, học cách sát cánh bên nhau… để khi bạn tìm thấy người anh em của mình, bạn sẽ tìm thấy chính mình”.
Đức Hồng y Zuppi đã ca ngợi Rondine Cittadella della Pace vì khả năng đối thoại của chính nó, điều mà ngài cho biết rằng “đối lập với xung đột”.
“Xung đột không chỉ khi nó bùng nổ, mà còn khi không hiểu nhau, không lắng nghe, xa lánh nhau, phớt lờ nhau. Ở đây điều hoàn toàn ngược lại đang xảy ra, đã có quá nhiều hòa bình và chúng ta hy vọng rằng nó sẽ lan tỏa khắp mọi nơi từ đây”.
Lưu ý rằng cả trẻ em Nga lẫn Ukraine đều sống cạnh nhau ở Rondine, Đức Hồng y Zuppi cho biết đây là một ví dụ về hòa bình và “Tương lai bao gồm việc học cách ở bên nhau”.
Đôi khi “điều đó thật mệt mỏi đến mức dường như là không thể, nhưng Đức Thánh Cha Phanxicô, với sự khôn ngoan, đã nhắc nhở chúng ta rằng ‘mỗi người vì chính mình’ dẫn đến ‘mọi người vì mọi người’, nhưng sau đó tất cả chúng ta đều thua cuộc. Quan tâm đến nhau là điều nền tảng bởi vì chúng ta chỉ có thể thoát ra khỏi điều đó cùng với nhau”, Đức Hồng y Zuppi nói.
Đức Hồng y Zuppi, người có ngày cuối cùng ở Ukraine trùng với thời điểm Nga ném bom đập Nova Kakhovka quan trọng của đất nước và sự sụp đổ sau đó của con đập này, cho biết tại buổi giới thiệu sách hôm thứ Ba tuần trước rằng “điều gì đã xảy ra với con đập” là mối bận tâm của nhiều người Ukraine hiện nay.
Hiện có “hàng nghìn người phải chịu cảnh ngập lụt” và “cũng có sự quan tâm đến hệ sinh thái” và tác động của tình trạng lũ lụt đối với môi trường, Đức Hồng y Zuppi nói.
Sau vụ đánh bom đập, nước đã nhấn chìm toàn bộ ngôi làng, các cánh đồng và đường xá ở khu vực xung quanh Kherson, với hình ảnh máy bay không người lái cho thấy các khu dân cư chỉ có thể nhìn thấy mái nhà trên mặt nước.
Chính quyền địa phương ước tính rằng khoảng 600 kilômét vuông (230 dặm vuông) đã bị nhấn chìm, với hàng trăm người Ukraine được giải cứu khỏi mái nhà của họ.
Sự cố vỡ đập xảy ra khi Ukraine đang chuẩn bị phản công trong cuộc chiến với Nga, bắt đầu từ ngày 24 tháng 2 năm ngoái với điều mà Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi là một “chiến dịch quân sự đặc biệt” ở Ukraine – một cuộc xâm lược vốn đã phát động một cuộc tấn công toàn diện mà cho đến nay đã khiến hàng chục nghìn người chết, hàng triệu người phải di tản và toàn bộ thành phố bị hủy hoại.
Phát biểu với Vatican News, nền tảng thông tin chính thức của Vatican, vị Linh mục Công giáo người Hy Lạp, Cha Ignatius Moskalyuk, Tu viện trưởng Tu viện Basilian Thánh Volodymyr Đại đế ở Kherson, cho biết tình hình trong khu vực hiện nay “rất nguy kịch”.
Các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất là “các khu vực ven biển phía trên sông Dnipro, vì nước không ngừng dâng cao”, Cha Moskalyuk cho biết, đồng thời lưu ý rằng khoảng 15% lãnh thổ ở thành phố Kherson có nguy cơ bị ngập lụt.
“Ở đó rất nguy hiểm vì nước có thể lên đến tầng bốn hoặc tầng năm. Người dân hiện đang được sơ tán khỏi nơi này”, Cha Moskalyuk cho biết, đồng thời lưu ý rằng các tuyến đường sắt nhà nước đã thiết lập “các chuyến tàu sơ tán” để họ có thể nhanh chóng đưa mọi người ra khỏi khu vực.
Chính quyền địa phương cũng đang cố gắng tránh tụ tập đông người, “vì có nguy cơ quân đội Nga có thể tấn công dân thường. Đây cũng là một mối đe dọa, vì vậy họ cố gắng không giữ người dân trong thành phố mà đưa họ đến một nơi an toàn”, Cha Moskalyuk cho biết.
Hậu quả của vụ vỡ đập quả thực hết sức khôn lường, bắt đầu từ hậu quả bụi phóng xạ “rất mạnh” đối với môi trường, Cha Moskalyuk nói.
“Thiên nhiên sẽ bị ảnh hưởng, mùa màng sẽ bị ảnh hưởng, ngay cả những loài động vật sống trong rừng cũng sẽ bị ảnh hưởng. Nhiều người đã phải chịu đựng rất nhiều, chẳng hạn như sở thú Kakhovka bị ngập lụt hoàn toàn. Và giờ đây cũng sẽ có nguy cơ khu vực này có thể không có điện nước”, Cha Moskalyuk cho biết.
Về cách thức mọi người đang đối phó với cuộc khủng hoảng, Cha Moskalyuk đã nhắc lại một nhận xét mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã từng đưa ra rằng “người ta không thể quen với chiến tranh”.
Mặc dù điều này có thể là lý tưởng, nhưng “tâm lý con người cũng có xu hướng quen với các vụ nổ và tất cả những thứ này. Có lẽ điều đó không đúng, nhưng đây là tâm lý con người”.
“Luôn có nguy cơ đe dọa tính mạng, ở đây chúng tôi thường không biết mình có sống được đến sáng hay không. Và đó là tâm lý chán nản. Nhưng đồng thời, điều này bằng cách nào đó giúp chúng ta tin tưởng phó thác nhiều hơn cho Thiên Chúa”, Cha Moskalyuk nói, và đồng thời cũng cho biết rằng Tu viện của ngài sống mỗi ngày “phó thác mọi sự vào bàn tay của Thiên Chúa nhân từ”.
Minh Tuệ (theo Crux)
