Đức Giáo Hoàng Phanxicô chúc lành cho một em bé trong một buổi tiếp kiến chung hàng tuần vào năm 2019 (Ảnh: Daniel Ibañez / EWTN)
Thông điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô nhân Ngày Thế giới Di Dân và Tị Nạn kêu gọi sự chú ý và các chính sách mới đối với số lượng những người di cư nội bộ (IDP) ngày càng gia tăng trên thế giới, và ôm lấy tất cả những người đang phải chịu đựng sự bấp bênh, bị bỏ rơi, bị gạt ra bên lề xã hội và bị từ chối do Covid- 19.
Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dành Thông điệp của mình nhân Ngày Thế giới Di Dân và Tị Nạn để hướng tới hàng triệu người đàn ông, phụ nữ và trẻ em bị di tản nội bộ do xung đột, nghèo đói và biến đổi khí hậu.
Trong khi đại dịch Covid-19 làm trầm trọng thêm hoàn cảnh của họ, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng chú ý đến tất cả những người đang gặp phải tình huống bấp bênh, bị bỏ rơi, bị gạt ra bên lề xã hội và bị từ chối do cuộc khủng hoảng Covid-19.
Ngày Thế giới Di Dân và Tị Nạn lần thứ 106 sẽ được tổ chức vào ngày 27 tháng 9 năm 2020 với chủ đề “Bị buộc phải chạy trốn giống như Chúa Giêsu Kitô”.
Thách thức của thế giới đương đại
Đức Giáo hoàng lưu ý rằng “Các tình huống xung đột và khẩn cấp nhân đạo, bị khiến cho trở nên trầm trọng thêm bởi vấn đề biến đổi khí hậu, đang gia tăng số lượng những người bị buộc phải di tản và ảnh hưởng đến những người đang phải sống trong tình trạng nghèo đói khủng khiếp”. Ngài cũng cho biết thêm rằng sự kịch tính của những người bị di tản nội bộ là một trong những thách thức của thế giới đương đại của chúng ta.
Theo Báo cáo toàn cầu năm 2020 về vấn đề Di cư nội bộ, các cuộc xung đột và thảm họa đã gây ra 33,4 triệu người bị di tản nội bộ mới trên 145 quốc gia và vùng lãnh thổ vào năm 2019.
Đức Giáo hoàng lưu ý rằng các cuộc xung đột, bạo lực và thảm họa tiếp tục khiến cho hàng triệu người phải chạy trốn khỏi nhà cửa của họ mỗi năm. Ngài cho biết rằng mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng toàn cầu do đại dịch gây ra “đã khiến cho những nỗ lực quốc tế cấp bách cần thiết để cứu sống rơi xuống phần dưới cùng trong các chương trình nghị sự chính trị quốc gia”.
Nhắc nhở các Kitô hữu rằng chúng ta được mời gọi để nhận ra dung mạo của Chúa Kitô nơi khuôn mặt của những người đau khổ, Đức Giáo Hoàng Phanxicô kêu gọi họ phản ứng lại trước thử thách mục vụ này với bốn động từ được nêu trong Thông điệp của Ngài nhân Ngày Thế giới Di Dân và Tị Nạn năm 2018: chào đón, bảo vệ, khuyến khích và hội nhập.
Sáu cặp động từ mới
Năm nay, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thêm sáu cặp động từ khác vào Thông điệp của Ngài nhân Ngày Thế giới Di Dân và Tị Nạn năm nay, mà theo Ngài, “đối phó với những hành động rất thực tế và được liên kết với nhau trong mối quan hệ nhân quả”.
– Hiểu biết để cảm thông: Sự hiểu biết, Đức Giáo hoàng nói, là một bước cần thiết để cảm thông với người khác. “Khi chúng ta nói về những người di cư và những người bị buộc phải di tản, tất cả chúng ta thông thường chỉ dừng lại ở những số liệu thống kê. Nhưng những ngươi này không phải là những con số thống kê, mà họ là những con người thự sự!”. Chỉ khi gặp gỡ họ và hiểu rõ những câu chuyện của họ, Đức Giáo Hoàng Phanxicô giải thích, chúng ta mới có thể “hiểu được sự bấp bênh mà chúng ta đã trải qua do hậu quả của đại dịch này là một sự bất biến trong cuộc sống của những người bị buộc phải di tản”.
– Gần gũi để phục vụ: Những nỗi sợ hãi và định kiến, Đức Giáo hoàng nói, khiến chúng ta giữ khoảng cách với người khác và ngăn cản chúng ta phục vụ họ bằng tình yêu. Việc trở nên gần gũi với người khác thường có nghĩa là sẵn sàng chấp nhận rủi ro, “như rất nhiều bác sĩ và y tá đã dạy chúng ta trong những tháng gần đây”.
– Để được hòa hợp, chúng ta cần lắng nghe: Trong thế giới ngày nay, Đức Giáo hoàng nói, “những thông điệp tăng lên gấp bội, nhưng việc thực hành việc lắng nghe đang bị đánh mất. Tuy nhiên, chỉ bằng cách lắng nghe khiêm tốn và chắm chú, chúng ta mới có thể thực sự được hòa hợp”. Năm nay, Đức Giáo Hoàng Phanxicô tiếp tục, một sự thinh lặng đầy kịch tính và phiền hà đã ngự trị trong nhiều tuần lễ trên các đường phố của chúng ta, nhưng nó “đã cho chúng ta cơ hội lắng nghe lời kêu cầu khẩn thiết của những người dễ bị tổn thương, những người bị buộc phải di tản và hành tinh đã bị tàn phá nặng nề của chúng ta”.
– Để phát triển, cần phải chia sẻ: Thiên Chúa, Đức Giáo hoàng nói, không muốn các nguồn tài nguyên của hành tinh chúng ta chỉ mang lại ích lợi cho một bộ phận thiểu số. “Đại dịch đã nhắc nhở chúng ta rằng tất cả chúng ta đều ở trên cùng một chiếc thuyền. Việc nhận ra rằng chúng ta có cùng những mối bận tâm và những nỗi sợ hãi một lần nữa đã cho chúng ta thấy rằng không ai có thể được giải cứu một mình”.
– Dồn hết tâm trí để khuyến khích: Nếu chúng ta thực sự muốn khuyến khích những người mà chúng ta trợ giúp, Đức Giáo Hoàng Phanxicô giải thích, chúng ta phải dồn hết tâm trí cho họ và biến họ trở thành chủ thể trong sự cứu độ của chính họ. “Đại dịch đã nhắc nhở chúng ta về việc tinh thần đồng trách nhiệm thiết yếu như thế nào và chỉ với sự đóng góp của tất cả mọi người – thậm chí ngay cả những nhóm thường bị đánh giá thấp – chúng ta mới có thể đối mặt với cuộc khủng hoảng này” và đồng thời có được “sự can đảm để tạo ra những không gian nơi mà tất cả mọi người có thể nhận ra rằng họ đã được mời gọi và cho phép các hình thức mới của tinh thần hiếu khách, huynh đệ và liên đới”.
– Hợp tác để xây dựng: Việc xây dựng Vương quốc của Thiên Chúa, theo Đức Giáo Hoàng Phanxicô, là nghĩa vụ chung của tất cả mọi Kitô hữu, vì vậy chúng ta cần học cách hợp tác, mà không quy phục trước sự cám dỗ của thái độ ghen tị, sự bất hòa và chia rẽ. Trong bối cảnh hiện nay, Đức Giáo hoàng nói, cần phải nhắc lại rằng: “Đây không phải là lúc để tự cho mình là trung tâm, bởi vì thách thức mà chúng ta đang phải đối mặt được chia sẻ bởi tất cả mọi người: gìn giữ và bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta và làm cho nó ngày càng trở nên phù hợp hơn với kế hoạch ban đầu của Thiên Chúa, chúng ta cần phải cam kết đảm bảo sự hợp tác quốc tế, tinh thần liên đới toàn cầu và cam kết địa phương, không để ai bị loại trừ”.
Lời cầu nguyện lấy cảm hứng từ mẫu gương của Thánh Giuse
Đức Giáo Hoàng Phanxicô kết thúc thông điệp của mình bằng lời cầu nguyện phản ánh chủ đề của Thông điệp. Đức Giáo Hoàng chia sẻ rằng nó lấy cảm hứng từ mẫu gương của Thánh Giuse vào thời điểm Ngài bị buộc phải chạy trốn sang Ai Cập để bảo toàn tính mạng của Hài Nhi Giêsu.
Lạy Cha, Cha đã trao phó cho Thánh Giuse coi sóc thứ quý giá nhất: Hài Nhi Giêsu và Thân Mẫu của Người, để bảo vệ các Ngài khỏi những nguy hiểm và sự đe dọa của kẻ hung bạo.
Chớ gì chúng con có thể trải nghiệm sự chở che hộ phù và cứu giúp của Người. Nguyện xin Thánh Cả Giuse, Đấng đã chia sẻ nỗi đau khổ của những người phải chạy trốn khỏi sự thù hận của kẻ cường bạo, soi đường dẫn lối và chở che hộ phù tất cả anh chị em của chúng con đã bị cảnh chiến tranh, nghèo đói và rơi vào trạng thái bị buộc phải rời bỏ nhà cửa và quê hương xứ sở của họ để trở thành những người tị nạn để tìm kiếm những nơi an toàn hơn.
Xin hãy giúp họ, qua lời cầu bầu của Thánh Giuse, tìm thấy sức mạnh để kiên trì, ban cho họ sự an ủi trong những giây phút buồn phiền đau khổ, và sự can đảm giữa những khó khăn thử thách của họ.
Xin hãy ban cho những người chào đón họ tình yêu dịu hiền của người cha công chính và khôn ngoan này, Đấng đã yêu mến Chúa Giêsu như một người con đích thực và trợ giúp Đức Maria trong mỗi bước đi.
Chớ gì Thánh Cả Giuse, Đấng mưu sinh bằng công việc lao động bằng chính đôi tay của mình, đoái thương nhìn đến những người đã phải chứng kiến tất mọi thứ trong cuộc sống bị tước đoạt và ban cho họ phẩm giá của một công việc và sự bình yên của một mái ấm.
Chúng con cầu xin nhờ Đức Giêsu Kitô, Con Chí Ái của Cha, Đấng mà Thánh Giuse đã bảo vệ bằng cách trốn sang Ai Cập, và tin tưởng vào lời nguyện giúp cầu thay của Đức Trinh Nữ Maria, Đấng mà Mẹ đã yêu mến như một người chồng trung thành luôn vâng theo Thánh ý của Cha. Amen.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
