ZENIT thực hiện một cuộc phỏng Đức Giám mục nghi lễ Chaldean, Giám mục Phụ tá Địa phận Baghdad, Đức Cha Robert Saeed Jarjis, về nhiều vấn đề lớn tại Trung Đông.
Chuyến Tông du đầu tiên của một vị Giáo hoàng đến Iraq sẽ là chuyến viếng thăm đầu tiên trong lịch sử, và nhiều người mong đợi ĐTC Phanxicô sẽ thực hiện chuyến viếng thăm vào năm tới.
Chính vị Giáo Hoàng người Argentina đã bày tỏ một cách rõ ràng vào hồi tháng 6 mong muốn đến thăm quốc gia bị chiến tranh tàn phá vào năm 2020. Cho đến thời điểm này, vì những lo ngại về vấn đề an ninh, chuyến viếng thăm như vậy đã được coi là không khả thi.
Các Kitô hữu Iraq đã lũ lượt di cư sau cuộc đàn áp Kitô giáo và các nhóm tôn giáo thiểu số của Nhà nước Hồi giáo. Trong khi nhiều người muốn trở về quê hương và các tổ chức quốc tế, chẳng hạn như tổ chức thuộc Giáo hoàng mang tên ‘Viện trợ các Giáo hội Đau khổ’, đã nỗ lực rất nhiều trong công cuộc tái thiết đồng bằng Nineveh, nhiều người dân Iraq cảm thấy thiếu sự tin tưởng rằng họ có thể tự tái lập một cách an toàn ở đó, và thay vào đó đang chờ đợi sự chào đón ở các vùng đất lân cận và ở các quốc gia xa xôi, chẳng hạn như Úc, Canada và Hoa Kỳ. Nhiều người tị nạn Iraq đã bày tỏ điều này với ZENIT tại Jordan.
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với ZENIT tại Trung Đông, Đức Giám mục phụ tá Tòa Thượng Phụ Chaldean Babylon, tại Baghdad, Iraq, Đức Giám mục Robert Saeed Jarjis, đã thảo luận về tất cả các khía cạnh này và hơn thế nữa.
“Có một đức tin tồn tại giữa bối cảnh của cuộc khủng hoảng ngày hôm nay, bởi vì những sự đã xảy ra đã làm tổn thương tâm hồn không chỉ của các Kitô hữu”, Giám mục phụ tá Địa phận Baghdad phát biểu với ZENIT, đồng thời cũng đề cập đến Yazidis, một nhóm thiểu số khác ở Iraq. “Có rất nhiều ngôi làng vẫn cần phải được xây dựng lại, nơi mà thậm chí không có nước, không có công ăn việc làm”, Đức Cha Jarjis nói, đồng thời đặt vấn đề viề việc làm thế nào một người không có những yếu tố này lại có thể tiếp tục ở lại một nơi như vậy.
Tuy nhiên, đồng thời, Đức Cha Jarjis cũng bày tỏ niềm vui lớn lao của tất cả mọi người dân Iraq thuộc các tín ngưỡng và nhân khẩu học khác nhau trước viễn cảnh của chuyến viếng thăm đầu tiên của một vị Giáo hoàng tới đất nước của họ.
Vào khoảng dịp lễ Giáng sinh năm 2018, Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, đã đến thăm Iraq, nhưng vào thời điểm đó, khi trở về Rome, đã dẫn khởi các điều kiện chưa được đưa ra để ĐTC Phanxicô thực hiện chuyến viếng thăm. Tuy nhiên, kể từ đó, ĐTC Phanxicô đã bày tỏ mong muốn được đến thăm đất nước này vào năm 2020.
“Một ý định cứ luôn văng vẳng trong đầu tôi khiến tôi luôn không ngừng nghĩ đến Iraq – nơi mà tôi muốn đến vào năm tới – rằng nó có thể nhìn về phía trước thông qua sự tham gia hòa bình và chia sẻ trong việc xây dựng thiện ích chung của tất cả các thành phần tôn giáo trong xã hội, và nó không thể rơi vào những sự căng thẳng vốn xuất phát từ những cuộc xung đột không hồi kết của các cường quốc khu vực”, ĐTC Phanxicô phát biểu tại cuộc nhóm họp của các cơ quan viện trợ cho các Giáo hội Đông phương tại Vatican.
Phóng viên cấp cao của Zenit, Deborah Castellano Lubov, gần đây đã có mặt tại Amman, Jordan để phát biểu và tham dự hội nghị quốc tế về đề tài “Truyền thông và vai trò của họ trong việc bảo vệ sự thật”, phản ánh về cuộc đối thoại giữa các tôn giáo và người dân tại Trung Đông. Hội nghị được thúc đẩy bởi Hội đồng Giáo hội Công giáo phương Đông, Trung tâm Nghiên cứu và Truyền thông Công giáo ở Jordan, với sự cộng tác của Nền tảng Đối thoại và Hợp tác giữa các nhà lãnh đạo tôn giáo và các tổ chức của Thế giới Ả Rập và Văn phòng Du lịch Jordan, diễn ra vào cuối tháng 6 năm 2019.
ĐTC Phanxicô đã viếng thăm Jordan trong chuyến viếng thăm Thánh địa vào năm 2014, thăm Thánh tích nơi Chúa Giêsu được Rửa tội dọc theo sông Jordan. ĐTC Phanxicô đã làm như vậy theo bước chân của vị tiền nhiệm của mình là nguyên Giáo Hoàng Benedict XVI (năm 2009) và Thánh Gioan Phaolô II (năm 2000). Jordan, với dân số đa số là người Hồi giáo, nơi mà người Công giáo chiếm chưa đến 1% dân số, có tiếng là một quốc gia hòa bình và khoan dung ở Trung Đông.
Đức Thánh Cha cũng hoan nghênh lời mời của Giáo hội và chính phủ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất để đến thăm Abu Dhabi nhân một hội nghị liên tôn, được tổ chức từ ngày 3-5 tháng 2 năm 2019, đánh dấu chuyến viếng thăm đầu tiên của một vị Giáo hoàng đến Bán đảo Ả Rập. Trong cuộc gặp gỡ, ĐTC Phanxicô đã ký “Tài liệu chung về tinh thần huynh đệ nhân loại: Vì hòa bình thế giới và việc cùng nhau chung sống” với vị Đại Imam của Đại học Al Azhar Al Tayyeb.
Tuy nhiên, Iraq đã có một trải nghiệm khác với Jordan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập, đầy chiến tranh, đàn áp và đau khổ, và vẫn còn những vấn đề nghiêm trọng, bao gồm tình trạng phân biệt đối xử với các Kitô hữu trong cuộc sống hàng ngày.
Trong cuộc phỏng vấn với ZENIT, Đức Cha Jarjis đã đi sâu vào tình hình hiện tại ở Iraq, tình hình của các Kitô hữu và tập trung vào chuyến viếng thăm được nhiều người dự đoán – thậm chí ngay cả khi chưa được xác nhận bởi Vatican – chuyến Tông du đầu tiên của một vị Giáo hoàng đến Iraq, nơi mà, ở thành phố Ur, chính là nguồn gốc lịch sử của ba tôn giáo độc thần lớn trên thế giới: Kitô giáo, Do Thái giáo và Hồi giáo.
Đức Cha Jarjis cũng đã đề cập đến vấn đề di cư, lưu ý rằng “một người dân Iraq, hay một Kitô hữu, không phải di cư vì họ thích việc rời bỏ khỏi vùng đất của mình”, bởi vì “người dân Iraq yêu mến quê hương đất nước và văn hóa của mình”. “Di cư, vốn buộc chúng ta phải từ bỏ cội rễ của mình”, Đức Cha Jarjis giải thích, “là hậu quả của những vấn đề nghiêm trọng khác đang ảnh hưởng đến Iraq”.
Dưới đây là cuộc phỏng vấn độc quyền của Zenit với Đức Cha Jarjis, được thực hiện tại Amman:
***
ZENIT: Thưa Đức Cha, vào ngày 10 tháng 6, trong cuộc tiếp kiến Hội đồng ROACO, ĐTC Phanxicô đã bày tỏ một cách rõ ràng sự sẵn lòng đến thăm Iraq vào năm 2020. Người dân Iraq đã đón nhận tin tức này như thế nào? Phản ứng của họ thế nào?
Đức Cha Jarjis: Trước hết, niềm vui to lớn, và không chỉ từ các Kitô hữu, mà từ tất cả các nhóm khác nhau của người dân Iraq. Điều đầu tiên mà Tổng thống quốc gia Cộng hòa, ông Barham Salih, đã làm đó chính là liên lạc với Đức Hồng y Sako, Thượng Phụ Babylon và Chaldean, tiếp nhận tất cả các thông tin liên quan đến tin tức này và biết cách làm thế nào để xử lý một sự kiện như vậy, chuyến viếng thăm của một vị Giáo hoàng. Những gì bạn nên làm? Bạn tiến hành thế nào? Lời mời chính thức? Nghi thức ngoại giao nào cần phải tuân thủ, hoặccần thiết?
ZENIT: Vì vậy, một niềm vui to lớn cho tất cả mọi người dân Iraq…
Đức Cha Jarjis: Tất nhiên, đối với các Kitô hữu, những người Hồi giáo, Shiite và Sunni, và tất cả những người khác, vì đây sẽ là chuyến Tông du đầu tiên của một vị Giáo hoàng đến Iraq. Và việc đặt chân đến Iraq, nơi mà họ chìm trong cội nguồn lịch sử – chính xác là ở Ur, với Ápraham – ba tôn giáo độc thần lớn của thế giới: Do Thái giáo, Kitô giáo và Hồi giáo, sẽ là một hành trình cực kỳ quan trọng, điều quan trọng đó chính là phải chào đón một vị Giáo hoàng đến Iraq!
ZENIT: Các Kitô hữu mong đợi gì từ chuyến viếng thăm của ĐTC Phanxicô đến Iraq?
Đức Cha Jarjis: Tôi muốn bày tỏ sự ủng hộ đối với các cộng đồng Kitô giáo ở Iraq, nơi thực sự cần rất nhiều sự hỗ trợ. Tôi nói về sự ủng hộ dưới nhiều hình thức, nhưng trước hết, sự hỗ trợ về mặt đạo đức, sau tất cả các vụ tấn công mà họ phải chịu đựng và những cuộc khủng hoảng mà họ đã trải qua, kinh tế, xã hội Họ đã phải chịu đựng rất nhiều.
ZENIT: Với việc đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo, sự im lặng dường như đã bao trùm Iraq bởi các phương tiện truyền thông quốc tế.
Đức Cha Jarjis: Do đó, điều quan trọng đó chính là phải chào đón ĐTC Phanxicô đến Iraq, để một lần nữathu hút sự chú ý của thế giới đối với đất nước này. Kế đến, đã có cuộc chiến chống Daesh, tất nhiên sự chú ý đã không bị bỏ lỡ. Nhưng sau đó, các phương tiện truyền thông đã chuyển sang một thứ khác, thay vì tập trung vào các vấn đề chưa được giải quyết của Iraq. Thế nhưng sự đau khổ vẫn chưa chấm dứt! Trước hết, các cộng đồng Kitô giáo vẫn còn nhiều thách thức phải đối mặt. Tuy nhiên, đã không có cuộc tái thiết nào. Nhưng giờ đây, sự chú ý của giới truyền thông tập trung vào các quốc gia khác trong khu vực, chẳng hạn như căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Hiện nay, Iraq chính là nền tảng thu hút sự chú ý của báo chí quốc tế và chuyến viếng thăm của ĐTC Phanxicô sẽ là dịp cơ hội để thay đổi mọi thứ. Bày tỏ mong muốn đến thăm Iraq, ĐTC Phanxicô đã thu hút rất nhiều sự chú ý đối với chúng ta! Hãy thử tưởng tượng hiệu quả của một chuyến viếng thăm, khi mà mong muốn sẽ trở thành hiện thực! Nó sẽ là một món quà tuyệt vời, một ân sủng lớn lao!
ZENIT: ĐTC Phanxicô sẽ chính là vị Giáo hoàng đầu tiên đến thăm Iraq, nhưng không phải là vị Giáo hoàng đầu tiên muốn đến Iraq. Điều này có đúng không?
Đức Cha Jarjis: Vâng đúng thế, thậm chí ngay cả Thánh Gioan Phaolô II cũng đã mong muốn trở thành một người hành hương đặt chân đến Ur, Iraq, vào Năm Thánh 2000. Nhưng vào năm đó, có những thách thức cấp bách khác phải đối mặt. Do đó, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã phải thực hiện một cuộc hành hương “mang tính biểu tượng” đến Ur từ Vatican, tại Điện Phaolô VI. Tuy nhiên, mong muốn đến thăm Iraq từ lâu đã nằm trong tim của các Giáo hoàng, thậm chí trước cả Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Giờ đây, hãy để cho hy vọng đó sẽ sớm xảy ra!
ZENIT: Trong khi đó, nhiều sự kiện lịch sử đã xảy ra tại Iraq. Tình hình hiện tại của các Kitô hữu tại Iraq hiện nay thế nào? Chúng ta biết rằng nhiều tổ chức, chẳng hạn như Tổ chức Viện trợ các Giáo hội Đau khổ, cam kết thúc đẩy sự trở lại của những người di cư đó trở về Iraq…
Đức Cha Jarjis: Trước hết, cộng đồng Kitô giáo là một phần không thể thiếu của người dân Iraq. Do đó, có hai thách thức mà cộng đồng này hiện đang đang phải đối mặt. Đầu tiên là những thách thức có liên quan trực tiếp và khiến tất cả người dân Iraq phải chịu đựng. Có lẽ tôi sẽ khiến quý vị cười một chút, nếu tôi nói rằng thử thách đầu tiên ngay bây giờ đó chính là ánh nắng mặt trời, cái nóng, mà vào mùa hè lên tới gần 50 độ C (122 độ F). Tuy nhiên, đây thực sự là một thách thức, kết quả của việc môi trường đã bị đối xử như thế nào trong quá khứ. Tất cả người dân Iraq đã phải chịu đựng hậu quả của việc không quan tâm chắm sóc môi trường trong những năm gần đây.
ZENIT: Và những thách thức đặc biệt của các Kitô hữu Iraq là gì?
Đức Cha Jarjis: Có những ngôi làng Kitô giáo ở đồng bằng Nineveh hiện vẫn chưa được xây dựng lại. Vì vậy, tôi nói rằng ý chí, mong muốn viếng thăm Iraq của ĐTC Phanxicô sẽ đánh thức sự chú ý của thế giới đối với Iraq và các Kitô hữu của đất nước vốn đã đánh bại Daesh, họ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức khác. Đối với các Kitô hữu trẻ – nhưng điều tương tự cũng áp dụng cho những người khác – công ăn việc làm chính là một thách thức. Nhưng những người có thể đầu tư vào một số hoạt động kinh tế, và do đó tạo ra công ăn việc làm, nói chung là không đầu tư, bởi vì các phương tiện truyền thông luôn lan truyền những tin tức tiêu cực về Iraq. Ngày nay, tại Iraq khả năng có thể đầu tư vào các hoạt động kinh tế, rõ ràng là được cân nhắc một cách hết sức cẩn trọng và khôn ngoan. Do đó, người trẻ, dù là Kitô hữu hay không, sẽ có bất kỳ hy vọng tìm được việc làm. Thay vào đó, mọi người dân giờ đây đều khao khát có được một công việc nhà nước, nhưng chính phủ không thể cung cấp việc làm cho tất cả mọi người!
Kế đến, các Kitô hữu, luôn nói về công việc, đôi khi phải chịu cách thức đối xử khác với những người khác, ngay cả khi không công khai. Nếu trong một văn phòng cần phải xác định một nhân viên cho một công việc cấp cao hơn, chẳng hạn như vị trí giám đốc, thì có rất nhiều khuyến nghị của các bên, thậm chí ngay cả khi có lẽ người được hỏi sẽ không thể thực hiện nhiệm vụ đó. Mặt khác, các Kitô hữu không có ai tiến cử họ, họ cảm thấy bị cô lập, mặc dù họ thường có khả năng và được đào tạo tốt. Họ làm việc một cách trung thực, không bao giờ gây rắc rối…vậy tại sao họ không bao giờ được tạo lập sự nghiệp? Điều này đồng nghĩa với một vị trí uy tín hơn, mức lương cao hơn, nhiều lợi ích hơn…
ZENIT: Vẫn còn có nguy cơ thực sự của việc bị bức hại, đối với một Kitô hữu cuối cùng cũng đã trở về Iraq sau khi bỏ xứ sở?
Đức Cha Jarjis: Bị bức hại công khai ư? Không phải vậy, nói như vậy e là hơi khắc nghiệt, hơi thái quá. Tuy nhiên, chắc chắn, Đức tin thực sự tồn tại nơi đây giữa bối cảnh của cuộc khủng hoảng hiện nay, bởi vì những sự việc xảy ra đã làm tổn thương tâm hồn không chỉ của các Kitô hữu. Tôi cũng đang nghĩ về Yazidis, một nhóm thiểu số khác ở Iraq. Kế đến, như tôi đã nói, có cả những ngôi làng vẫn cần được xây dựng lại, nơi mà không có nước, không có công ăn việc làm…Làm sao bạn có thể sống ở một nơi nhất định nếu bạn không có việc làm? Chắc chắn không đủ để có được một ngôi nhà. Đây là những vấn đề thực tế, tất nhiên, nói về cuộc bức hại là không thể, nhưng đây là tình huống.
ZENIT: Việc di cư của các Kitô hữu Iraq ra nước ngoài có gây rủi ro cho sự tồn tại của các Giáo hội Kitô giáo ở Iraq không? Và làm thế nào nó có thể chấm dứt hiện tượng này?
Chúng ta cần phải đối mặt với vấn đề này một cách khôn ngoan, để có được một số kết quả thực tế, mà không quên rằng trong số các nguyên nhân chúng ta cũng phải đề cập đến thực tế là rất nhiều Kitô hữu đã bị buộc rời khỏi nhà cửa của họ. Trước hết, tôi muốn nói rằng chúng ta cần bắt đầu công việc tái thiết sự tin tưởng lẫn nhau giữa các bản sắc dân tộc và tôn giáo khác nhau vốn hình thành nên dân tộc Iraq. Hiện tượng di cư ra nước ngoài có thể được chấm dứt. Nếu một người Iraq chọn cách xóa bỏ gốc rễ tại vùng đất của mình, anh ta sẽ làm như vậy vì những vấn đề nghiêm trọng. Người dân Iraq, hay các Kitô hữu, không di cư vì anh ta thích từ bỏ cội rễ của mình, thực sự không phải vậy! Người dân Iraq yêu mến quê hương đất nước và văn hóa của mình. Di cư, vốn buộc chúng ta phải từ bỏ nguồn cội của mình, chính là hậu quả của những vấn đề nghiêm trọng khác ảnh hưởng đến Iraq. Và điều đầu tiên, tôi nhắc lại, đó chính là vấn đề công ăn việc làm. Hãy nghĩ về một người trẻ thất nghiệp muốn kết hôn, anh ta sẽ phải làm thế nào đây?
ZENIT: Những người Iraq di cư ra nước ngoài có thể giúp gì cho sự tăng trưởng của đất nước họ?
Đức Cha Jarjis: Tôi đang nghĩ đến việc thành lập các nhóm, bên ngoài Iraq, trong số những người di cư Iraq, để họ lần lượt tạo thành các nhóm nhỏ khác bằng cách truyền cho họ những kỹ năng và kiến thức họ có được ở nước ngoài. Đúng là công việc như vậy, nếu như bắt đầu từ ngay hôm nay sẽ tạo ra kết quả sau 5 hoặc 10 năm sau, nhưng nếu hôm nay chúng ta thậm chí không bắt đầu thì sự hiện tượng di cư sẽ không bao giờ dừng lại.
ZENIT: Khi nói về việc niềm tin bị tổn thương, Đức Cha có ý muốn nói điều gì?
Đức Cha Jarjis: Tất cả những bộ phận hình thành nên dân tộc Iraq đều bị tổn thương, tất cả đều như vậy! Nhưng việc xây dựng lại niềm tin này vẫn chưa được bắt đầu theo cách thức “được tổ chức”. Có những tiếng nói về việc xây dựng lại sự tin tưởng lẫn nhau, việc cùng nhau tồn tại hòa bình, nhưng để thực sự hiểu được việc làm thế nào để làm điều đó, cần phải có một sự sáng suốt tuyệt vời.
ZENIT: Tài liệu về tinh thần huynh đệ của nhaann loại được ký bởi ĐTC Phanxicô và vị Đại Imam Al Tayyeb thuộc Đại học Abu Dhabi đề cập rất nhiều đến “quyền công dân”, một vấn đề quan trọng ở Iraq. Tài liệu này có ảnh hưởng gì đến Iraq? Liệu nó có được phổ biến rộng rãi, đọc, hay thảo luận?
Đức Cha Jarjis: Thật không may, tài liệu Abu Dhabi không được lan truyền rộng rãi cũng như không được thực hiện cách nghiêm túc. Giáo hội Công giáo đã cố gắng truyền bá nó và xuất bản nó, tôi đặc biệt nói về công việc của Đức Hồng Y Patriarch Sako trong việc làm cho nó được nhiều người biết đến. Nhưng báo chí Kitô giáo ở Iraq vẫn không đủ mạnh và không thể phổ biến cách rộng rãi.
ZENIT: Nhưng nó có mang tính tự nguyện?
Đức Cha Jarjis: Vâng, tất nhiên là như vậy, nhưng đôi khi sự khôn ngoan phải được thực thi. Sự thật phải được nói ra, nhưng không phải bằng mọi hình thức và mọi khoảnh khắc. Và ở đây cần có sự khôn ngoan để hiểu. Quay trở lại tài liệu Abu Dhabi, tôi nghĩ rằng Trung Đông sẽ thực sự hiểu nó theo thời gian, từ từ, nhưng điều cần thiết là các phương tiện truyền thông phải chú ý đến nó.
ZENIT: Tài liệu được ký bởi một cơ quan của Hồi giáo Sunni, nhưng ở Iraq, những người Hồi giáo Shiite lại chiếm đa số…
Đức Cha Jarjis: Người Hồi giáo Shiite tuyên bố có anh em trong cả tôn giáo và công trình sáng tạo; và theo người Hồi giáo Shiite, chúng ta đều là anh em với nhau trong công trình sáng tạo. Và tuyên bố này nhắc lại tiêu đề của tài liệu Abu Dhabi. Vì vậy, do tỷ lệ đa số những người Hồi giáo Shiite sống ở Iraq, tài liệu này sẽ có tác động rất mạnh mẽ đối với Iraq, nếu chúng ta chỉ muốn áp dụng nó, hãy đưa nó vào thực tế!
ZENIT: Trong chuyến Tông du của ĐTC Phanxicô đến Iraq, Đức Cha muốn nói gì về những địa điểm hoặc những cuộc gặp gỡ không thể bỏ qua trong chương trình?
Đức Cha Jarjis: Theo tôi, mong muốn của ĐTC Phanxicô sẽ giống như mong muốn của Thánh Gioan Phaolô II để bắt đầu cuộc hành trình đến Iraq từ Ur, một địa điểm được nhắc đến trong Kinh thánh, một nơi vốn hiệp nhất các tín đồ Do Thái, Kitô giáo và Hồi giáo. Đó sẽ chính là một cách để gửi đi thông điệp rằng nếu như tất cả mọi người trong quá khứ đều đến Ur, thì hiện tại và tương lai cũng có thể là ở đó. Đối thoại liên tôn phải tập trung vào những gì kiến tạo tinh thần hiệp nhất! Hãy nhìn xem những gì đã làm cho chúng ta trở nên khác biệt! Và Ur là một nơi có ý nghĩa về sự hiệp nhất.
ZENIT: Và những điểm dừng chân nào khác, ngoài Ur, mà Đức Cha cho rằng quan trọng?
Đức Cha Jarjis: Chắc chắn là Baghdad, để gặp gỡ các đại diện của các tổ chức cao nhất của chính phủ. Kế đến, chắc chắn là Kurdistan, ở phía bắc, với thành phố Erbil, như một dấu hiệu của sự gần gũi với các Kitô hữu trong khu vực, bởi vì các Kitô hữu bị đánh đuổi khỏi các ngôi làng nơi mà họ sinh sống chủ yếu ở Erbil. Vì vậy, sẽ thật tuyệt vời nếu như ĐTC Phanxicô cũng đặt chân đến đó và tôi nghĩ đó không chỉ là ý tưởng của tôi, mà cả ĐHY Sako cũng đưa ra chỉ dẫn này. Liên quan đến các vấn đề về sự biểu hiện rõ ràng, tôi chắc chắn nhận thấy trước việc cùng nhau chung sống hòa bình ở Iraq, sự khích lệ đối với tất cả mọi thành phần của người dân Iraq trên con đường này và tài liệu Abu Dhabi như một sự trợ giúp trên suốt cuộc hành trình này.
Minh Tuệ (theo Zenit)
