Vào ngày 10 tháng 3 năm 2023, dân làng dọn dẹp sau một vụ tấn công bằng tên lửa của Nga vào đêm hôm trước tại quận Zolochevsky thuộc vùng Lviv phía tây Ukraine, cách xa tiền tuyến (Ảnh: Mykola Tys/AP)
Sau chuyến thăm Ukraine gần đây, người đứng đầu một tổ chức từ thiện Công giáo quốc tế cho biết rằng viện trợ nhân đạo đang cạn kiệt khi những công dân bị tổn thương tiếp tục tìm đường thoát khỏi hậu quả của cuộc chiến đang diễn ra với Nga.
Phát biểu với Crux, Đức Ông Peter Vaccari, Chủ tịch Hiệp hội Phúc lợi Công giáo Cận Đông (CNEWA), cho biết ngay lúc này, “Những gì chúng ta nhìn thấy là cách mà rất nhiều quốc gia ở phương Tây đang hỗ trợ quân sự như vậy. Điều đáng lo ngại là sự mệt mỏi về mặt nhân đạo”.
“Cho dù bạn có đồng ý với điều đó hay không, quân đội của họ, chắc chắn có sự mệt mỏi về mặt nhân đạo và đó là một mối bận tâm thực sự”, Đức Ông Vaccari nói, đồng thời cũng cho biết thêm rằng Ukraine “hiện tại, theo mọi nghĩa của từ này, là một dân tộc bị tổn thương. Họ đã đi từ COVID đến chiến tranh, từ sự đau thương của COVID cho đến sự tang thương của chiến tranh. Giờ đây, sự chấn thương sẽ tiếp tục”.
Khi Ukraine tiếp tục một cuộc phản công quy mô lớn trên lãnh thổ bị chiếm đóng, hàng triệu người sẽ cần phải được sơ tán, Đức Ông Vaccari nói, “Điều này sẽ tập trung vào viện trợ nhân đạo”.
“Vì vậy, đó là viện trợ nhân đạo, giáo dục trẻ em, đây sẽ là những ưu tiên quan trọng”, Đức Ông Vaccari nói.
Đức Ông Vaccari đã đến Ukraine từ ngày 2 đến ngày 8 tháng 6 cùng với Giám đốc quốc gia của CNEWA tại Canada, Tiến sĩ Adriana Bara, và nhân viên chương trình Anna Dombrovska.
Phái đoàn đã đến thăm các dự án nhân đạo do Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine điều hành, được hỗ trợ bởi CNEWA, tổ chức này đặc biệt chú trọng đến việc hỗ trợ các Giáo hội Công giáo Đông phương và được tài trợ bởi các nhà tài trợ từ Bắc Mỹ.
CNEWA đã có mặt tại Ukraine từ đầu những năm 1990, thường xuyên làm việc với và thông qua các đối tác địa phương tại địa phương, chẳng hạn như Caritas Ukraine và Đại học Công giáo Ukraine, trong số những tổ chức khác.
Các dự án mà họ đã đến thăm bao gồm một ngôi nhà dành cho trẻ em mồ côi hoặc bị tách khỏi gia đình do chiến tranh, cũng như những người đang được điều trị tại Bệnh viện Sheptytsky ở Lviv, và một trung tâm phân phát thực phẩm ở Novoyavorivsk.
Họ cũng tổ chức các cuộc họp để đánh giá nhu cầu thực tế hiện tại với các thành viên của Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine, bao gồm lãnh đạo của Giáo hội, Đức Tổng Giám mục Sviatoslav Shevchuk, cũng như đại diện của Caritas Ukraine và các tu sĩ và nữ tu thuộc Dòng Tôi Tớ Đức Mẹ Vô Nhiễm, những người hỗ trợ những người tản cư.
Trong các cuộc họp đó, sự mệt mỏi nhân đạo được đánh dấu là một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất, đặc biệt là khi hoạt động quân sự gia tăng.
Cuộc chiến nổ ra vào tháng 2 năm ngoái khi Nga xâm chiếm một số vùng lãnh thổ Ukraine. Giao tranh hiện chủ yếu tập trung ở các khu vực phía đông của Ukraine.
Vào đầu tháng 6, cùng thời điểm Đức Ông Vaccari và các đồng nghiệp của ngài ở Lviv, Ukraine đã phát động một cuộc phản công chống lại lực lượng Nga tại các thành phố bị chiếm đóng. Các lực lượng Ukraine đã cố gắng chọc thủng chiến tuyến theo nhiều hướng, bao gồm Donetsk và Zaporizhzhia, trong số những hướng khác.
Được coi là bước quan trọng đối với kết quả lâu dài của cuộc chiến, cuộc phản công cho đến nay vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng, nhưng các cường quốc phương Tây vẫn lạc quan rằng lực lượng Ukraine sẽ đạt được những thành tựu quan trọng. Những hy vọng đó đã được thúc đẩy từ tình trạng hỗn loạn gần đây ở Nga trong bối cảnh của cuộc binh biến đã bị hủy bỏ do Yevgeny V. Prigozhin và lính đánh thuê Tập đoàn Wagner của ông ta lãnh đạo, gieo rắc sự nghi ngờ về sự gắn kết của các lực lượng Nga.
Các đại diện của CNEWA đã có mặt ở Ukraine cùng lúc với Đặc phái viên hòa bình cá nhân của Đức Thánh Cha Phanxicô, Đức Hồng y Matteo Zuppi người Ý, người đã đến thăm Kyiv từ ngày 5 đến ngày 6 tháng 6 và gặp gỡ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cùng với các quan chức cấp cao khác để thảo luận về các chiến lược nhằm đạt được hòa bình.
Theo Đức Ông Vaccari, chuyến viếng thăm của Đức Hồng y Zuppi và nỗ lực của Đức Thánh Cha nhằm thúc đẩy hòa bình “hoàn toàn không phải là một chủ đề” giữa những người Ukraine bình thường mà nhóm của ngài đã gặp gỡ.
Chuyến viếng thăm của Đức Hồng y Zuppi “diễn ra vào thời điểm chúng tôi ở đó, [vì vậy có lẽ] chúng tôi đã ở đó quá sớm và có lẽ nó đã được báo chí Ukraine đưa tin kể từ khi chúng tôi rời đi”, Đức Ông Vaccari nói, nhưng đồng thời lưu ý rằng mặc dù Đức Tổng Giám mục Shevchuk đã đề cập đến chuyến viếng thăm của Đức Hồng y Zuppi, “dân số chung mà chúng tôi gặp gỡ đã không bình luận về điều đó”.
“Điều mà tôi cảm nhận được ở một số địa điểm khác nhau là – tôi không chỉ trích bất kỳ ai, nhưng tôi không hiểu được từ họ rằng họ đang thực sự tìm kiếm một giải pháp hiệu quả về mặt ngoại giao nào đó”, Đức Ông Vaccari nói.
Đức Ông Vaccari cho biết rằng điều mà hầu hết những người dân Ukraine mà ngài gặp dường như muốn là “một hệ thống tên lửa Patriot bổ trợ và những chiếc F16… Tôi không nói đó là câu trả lời, bởi vì tôi không thể nói, nhưng đó là những gì tôi đã nghe được”.
Theo như hầu hết người dân Ukraine lo ngại, “cuộc chiến này bắt đầu vào năm 2014, và họ muốn lấy lại từng inch và họ quyết tâm giành lấy nó, và họ biết những gì họ cần để giành được nó”, Đức Ông Vaccari nói trong thời gian ở Lviv, “Tôi chưa bao giờ nghe bất kỳ người Ukraine nào nói rằng họ muốn đi xa hơn về phía tây, hoặc tránh xa Ukraine”.
“Mục tiêu duy nhất của họ trong tất cả những chuyện này là, tôi cần phải làm gì để quay lại Ukraine?”, Đức Ông Vaccari nói, đồng thời cho biết rằng Ukraine là “một dân tộc rất kiên cường, họ rất tự hào về nền văn hóa của họ. Họ sẽ nói với bạn rằng: ‘họ có thể lấy đi mạng sống của tôi, nhưng họ sẽ không bao giờ cướp đi đất nước của tôi và họ sẽ không bao giờ cướp đi nền văn hóa của tôi’”.
“Vì vậy, đó là một câu chuyện có tác động mạnh mẽ. Nhưng hiện tại, nó đang cố gắng đáp ứng nhu cầu của những người thực sự bị tổn thương, nơi mà sự chấn thương vẫn đang tiếp diễn”, Đức Ông Vaccari nói.
Đức Ông Vaccari cho biết việc sắp xếp lại việc hỗ trợ nhân đạo cũng gặp khó khăn do các cuộc khủng hoảng ở các quốc gia khác, bao gồm những bất ổn chính trị và kinh tế đang diễn ra ở Lebanon và bụi phóng xạ từ trận động đất lớn ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria.
Những cuộc khủng hoảng như thế này khiến việc gây quỹ trở thành một thách thức, Đức Ông Vaccari nói, đồng thời lưu ý rằng nhiều nhà tài trợ đóng góp thường xuyên sẽ đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp đối với các thảm họa như động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, hoặc vụ nổ cảng Beirut vào năm 2020, hoặc nhu cầu gia tăng do làn sóng mới của những người tị nạn chạy trốn chiến tranh, nhưng do những hạn chế về kinh tế sẽ “giữ lại khoản đóng góp thường xuyên của họ mà chúng tôi đã lập ngân sách”.
“Chúng tôi vô cùng biết ơn, chúng tôi có những nhà tài trợ rất quảng đại, và sự hào phóng của họ thực sự bùng nổ trong thời gian khẩn cấp và khủng hoảng, nó thực sự bùng nổ. Nhưng nó không còn là sự cho đi không giới hạn nữa”, Đức Ông Vaccari nói.
Chẳng hạn như công việc của CNEWA giống như công việc ở trong phòng cấp cứu chấn thương, Đức Ông Vaccari cho biết nhu cầu đang rất lớn và sẽ chỉ tăng lên.
CNEWA gần đây đã mở một văn phòng mới ở Rôma trực thuộc Bộ Giáo hội Đông phương của Vatican, điều mà Đức Ông Vaccari hy vọng sẽ không chỉ giúp nâng cao nhận thức về công việc của họ, vì “nhiều người thậm chí không nghĩ rằng các Giáo hội Đông phương thuộc Giáo hội Công giáo”, mà còn thúc đẩy các nỗ lực gây quỹ bằng cách mở rộng cơ sở tài trợ của họ.
Minh Tuệ (theo Crux)
