
Đức Giám mục Rolando Álvarez Địa phận Matagalpa, Nicaragua, đã bị cảnh sát theo dõi vào đầu tháng 8 năm 2022 (Ảnh: Giáo phận Matagalpa)
Làm chứng trước một ủy ban nhân quyền của quốc hội Hoa Kỳ, hai chuyên gia nhân quyền nổi tiếng đã lên án việc Tổng thống Nicaragua Daniel Ortega đàn áp Giáo hội Công giáo đang diễn ra và đồng thời thúc giục Hoa Kỳ có thêm hành động nhằm phản đối chế độ của Ortega.
Chính phủ của Tổng thống Ortega trong những năm gần đây đã bắt giữ, bỏ tù và rất có thể đã tra tấn nhiều nhà lãnh đạo Công giáo, trong đó có ít nhất một Giám mục và một số Linh mục. Chính phủ của ông cũng đã có hành động đàn áp các đài phát thanh và truyền hình Công giáo, đồng thời trục xuất các Dòng tu Công giáo, bao gồm cả Dòng Thừa sai Bác ái, ra khỏi đất nước. Chế độ cũng đã trục xuất Đức Tổng Giám mục Waldemar Stanislaw Sommertag, nguyên Sứ thần Tòa Thánh tại Nicaragua, khỏi đất nước, một động thái mà Vatican gọi là “không thể hiểu nổi”.
Ortega, người lãnh đạo đảng Mặt trận Giải phóng Quốc gia Sandinista xã hội chủ nghĩa của Nicaragua, đã liên tục điều hành Nicaragua kể từ năm 2007 cùng với vợ ông, Rosario Murillo, hiện là phó Tổng thống. Chế độ này đã bị cáo buộc tham nhũng, gian lận bầu cử, bỏ tù các nhà báo và các nhà bất đồng chính kiến có tiếng nói quan trọng, đồng thời thực hiện các hành vi vi phạm nhân quyền bạo lực đối với người dân Nicaragua.
Các chuyên gia phát biểu vào ngày 15 tháng 12 trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos (TLHRC) kêu gọi Đức Thánh Cha Phanxicô lên án rõ ràng các hành động của Ortega. Vào tháng 8, Đức Thánh Cha Phanxicô đã kêu gọi việc “chung sống hòa bình” giữa người dân và các tổ chức ở Nicaragua, khiến Ortega đùng đùng nổi giận.
“Mọi hình thức tôn giáo đều đang chịu sự đàn áp của chế độ này”, Bianca Jagger, một nhà hoạt động nhân quyền Công giáo, đã làm chứng trước ủy ban, nhưng đặc biệt, bà cho biết, Ortega đang tìm cách “tiêu diệt Giáo hội Công giáo ở Nicaragua”.
Bà Jagger là cựu diễn viên và là vợ cũ của danh ca Mick Jagger. Bà cũng là một công dân Nicaragua và cho biết bản thân bà biết nhiều người Công giáo đã bị giam giữ ở nước này.
Bà Jagger đã nói một cách say mê nhất về Đức Giám mục Rolando Álvarez Địa phận Matagalpa, người đã bị giam giữ từ tháng 8 và gần đây đã bị buộc tội “gây tổn hại cho chính phủ và xã hội Nicaragua”. Vào đêm vị Giám chức bị bắt giam, các Linh mục, Chủng sinh và một giáo dân khác cũng đã bị bắt và bị đưa vào nhà tù El Chipote, nổi tiếng là nơi tra tấn những người chống đối chế độ.

Bianca Jagger, một nhà hoạt động nhân quyền Công giáo, làm chứng trực tuyến trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos (TLHRC) vào ngày 15 tháng 12 năm 2022 (Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos/ Ảnh chụp màn hình)
Bà Jagger đã gọi Đức Giám mục Álvarez là “con người của Thiên Chúa ở thế bị lệ thuộc bởi một chế độ giết người”, người mà bà tin rằng đã bị cầm tù vì công việc đấu tranh cho quyền của “không chỉ các tín hữu Công giáo, mà còn của tất cả mọi người dân Nicaragua”.
Bà Jagger cho biết bà cũng đã kêu gọi Đức Thánh Cha Phanxicô lên án hành động của Tổng thống Ortega.
Hạ nghị sĩ Chris Smith, R-New Jersey, đồng chủ tịch của TLHRC và là một người Công giáo, cho biết việc đàn áp người Công giáo gần đây của Ortega thể hiện một “điểm tồi tệ mới” ngay cả sau nhiều thập kỷ cai trị hà khắc.
Trích dẫn báo cáo từ CNA, Hạ nghị sĩ Smith lưu ý rằng đã có ít nhất 190 trường hợp chính phủ tấn công người Công giáo và các tổ chức Công giáo ở Nicaragua kể từ năm 2018. Ông Smith cho biết bản ghi âm phiên điều trần vào ngày 15 tháng 12 sẽ được gửi đến Vatican.
Hạ nghị sĩ Jim McGovern, D-Massachusetts, một đồng chủ tịch khác của ủy ban, cho biết hành động của Ortega thể hiện một “cuộc tấn công có hệ thống nhắm vào Giáo hội Công giáo với tư cách là một tổ chức”, và Ortega đã giám sát một “sự sụp đổ hoàn toàn đối với việc tôn trọng nhân quyền ở Nicaragua”. Hạ nghị sĩ McGovern cho biết rằng các chiến lược vốn chỉ dựa vào các biện pháp trừng phạt — mà theo ông, có xu hướng làm tổn thương người nghèo của một quốc gia thay vì các nhà lãnh đạo giàu có của họ, những người thường có thể trốn tránh — “thiếu sự sáng tạo”.
“Những gì chúng ta đang thực hiện không hiệu quả”, Hạ nghị sĩ McGovern nhận xét.

Eddy Acevedo, chánh văn phòng và cố vấn cấp cao của Tổng thống tại Trung tâm Học giả Quốc tế Woodrow Wilson, làm chứng trực tuyến trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos vào ngày 15 tháng 12 năm 2022 (Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos/Ảnh chụp màn hình)
Eddy Acevedo, chánh văn phòng và cố vấn cấp cao của Tổng thống tại Trung tâm Học giả Quốc tế Woodrow Wilson, đã làm chứng rằng Ortega coi tôn giáo có tổ chức là mối đe dọa đối với chế độ độc tài của hắn ta. Ông Acevedo khuyến nghị Hoa Kỳ trục xuất đại sứ Nicaragua tại Hoa Kỳ ngay lập tức, một ý tưởng mà Hạ nghị sĩ McGovern đã bày tỏ sự ủng hộ.
Ông Acevedo cũng kêu gọi một cuộc điều tra về việc liệu các khoản vay có được cấp cho Nicaragua một cách bất hợp pháp mà Ortega đang sử dụng để hỗ trợ chế độ của mình hay không. Theo luật Hoa Kỳ, Hoa Kỳ có nhiệm vụ phản đối mọi khoản vay hoặc hỗ trợ tài chính hoặc chuyên môn cho chính phủ Nicaragua cho các dự án ở nước này, ngoại trừ tài trợ để giải quyết các nhu cầu cơ bản của con người hoặc để thúc đẩy dân chủ.
Theo cách thức tương tự như cách mà Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II được cho là đã giúp đỡ trong sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản, ông Acevedo cho biết ông tin rằng Đức Thánh Cha Phanxicô nên “lên tiếng và thường xuyên đề cập” về những sự việc đang xảy ra ở Nicaragua, và đó là “sự lãnh đạo hợp với luân lý, can trường và dũng cảm mà chúng ta cần ngày nay”.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vào cuối tháng 11 đã chỉ định Nicaragua là ‘Quốc gia Cần quan tâm Đặc biệt’ liên quan đến các hành vi vi phạm tự do tôn giáo do chính phủ gây ra hoặc dung túng, một chỉ định đi kèm với khuyến nghị về các biện pháp trừng phạt.
Chính quyền Trump lần đầu tiên áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chế độ này vào năm 2018. Tổng thống Biden vào tháng 11 năm 2021 đã ký Đạo luật lưỡng đảng RENANCER, mở rộng các biện pháp trừng phạt và gọi việc Ortega tái đắc cử vào tháng đó là một “sự ngụy tạo”.
Minh Tuệ (theo CNA)
