Những người đàn ông Sudan đốt lốp xe trong cuộc biểu tình vào tháng 6 năm 2023 (Ảnh: Marwan Ali/AP)
Khi cuộc xung đột đẫm máu tiếp tục hoành hành ở Sudan, các Giám mục Công giáo cả trong nước lẫn ở quốc gia láng giềng Nam Sudan đã tận dụng thông điệp Giáng sinh năm nay để ca ngợi các giáo sĩ và tu sĩ nam nữ vì đã tiếp tục phục vụ bất chấp những rủi ro.
“Anh chị em thân mến, các giáo sĩ và tu sĩ nam nữ thân yêu, chúng tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến lòng can đảm và sự kiên cường của anh chị em”, các Giám mục nói.
“Khi chiến tranh nổ ra, anh chị em cùng với các Giám mục của anh chị em đã bị phân tán khắp đất nước và thậm chí vượt qua biên giới. Nó tước đi quyền sử dụng các nhà thờ và trung tâm thờ phượng… và khiến anh chị em mất đi tài sản và hàng hóa thiết yếu để nuôi sống”, các Giám mục của hai quốc gia cho biết trong một tuyên bố chung được ban hành vào ngày 26 tháng 12.
“Bất chấp tất cả những thử thách này, anh chị em vẫn tiếp tục phục vụ dân Chúa”, các Giám mục nói. “Chúng tôi sẽ tìm cách cải thiện điều kiện sống của các linh mục và tu sĩ bị buộc phải từ bỏ các khu vực truyền giáo của họ”.
Giao tranh nổ ra ở Sudan vào giữa tháng 4, khi các đồng minh trước đây không thể đạt được thỏa thuận về việc chia sẻ quyền lực. Các lực lượng vũ trang Sudan, nhìn chung trung thành với Tướng Abdel Fattah al-Burhan, đã xung đột với Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF), một tập hợp dân quân trung thành với cựu tư lệnh, Tướng Mohamed Hamdan Dagalo, được gọi là “Hemedti”.
Năm 2019, hai nhà lãnh đạo này đứng đầu một cuộc nổi dậy dẫn đến việc lật đổ cựu lãnh đạo Omar El Bashir. Nhưng những nỗ lực chuyển đổi sang chế độ dân chủ đã thất bại, và hai người cuối cùng trở thành đối thủ tranh giành quyền lực.
Theo Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc (OCHA), cuộc giao tranh hiện đang bước sang tháng thứ chín và đã làm thiệt mạng hơn 12.000 người, cùng hơn 7,2 triệu người khác bị buộc phải rời bỏ nhà cửa.
Cơ quan Liên Hợp Quốc cho biết Sudan hiện là quốc gia có số lượng người phải di tản lớn nhất và cuộc khủng hoảng di tản trẻ em lớn nhất trên thế giới.
Theo các Giám mục, sự tàn phá về nhân mạng, tài sản và sinh kế đã quá sức chịu đựng, đồng thời lưu ý rằng nhiều người “chưa bao giờ mong đợi một tình huống đáng tiếc như vậy lại xảy ra ở Sudan”. Họ cho biết các ngôi làng ở các khu vực như Darfur và Kordofan đã bị thiêu rụi, khiến người dân không có nơi trú ẩn hoặc chỗ ở.
Trong một tuyên bố trước đó vào tháng 6, các Giám mục tuyên bố rằng người dân Sudan, thông qua các cuộc biểu tình bất bạo động, đã thể hiện sự yêu chuộng của họ đối với chế độ cầm quyền dân chủ.
“Họ muốn có một chính phủ dân sự dân chủ và họ muốn hai lực lượng quân sự riêng biệt được sáp nhập và đặt dưới sự kiểm soát dân sự. Chúng tôi kêu gọi các bên tham chiến tôn trọng ý nguyện của người dân Sudan”.
Các Giám mục Công giáo ở cả hai nước hiện tin rằng cuộc chiến nhằm mục đích chia rẽ người dân.
“Chúng tôi có cảm giác mạnh mẽ rằng chuỗi sự kiện ở Sudan là một nỗ lực nhằm ngăn chặn khát vọng về một xã hội nơi mọi người sống như anh chị em”, các Giám mục cho biết.
Với sự chú ý toàn cầu tập trung vào các cuộc chiến ở Ukraine và Gaza, các Giám mục cũng cáo buộc rằng Sudan đã bị bỏ rơi.
“Chúng tôi muốn kêu gọi cộng đồng quốc tế, nhóm tam hung (troika) và Liên Hợp Quốc đừng ngồi yên mà tiếp tục trách nhiệm của mình trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng và cung cấp sự hỗ trợ cần thiết để giảm bớt cuộc khủng hoảng nhân đạo ở Sudan”, các Giám mục nói.
Trong bối cảnh Sudan, “troika” đề cập đến những nỗ lực chung giữa Mỹ, Anh và Na Uy nhằm làm trung gian cho một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột.
“Thật vậy, món quà tốt nhất mà người dân Sudan cần bây giờ là một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và chấm dứt cuộc xung đột”, các Giám mục nói trong tuyên bố Ngày Giáng sinh.
Các vị lãnh đạo Giáo hội cũng tìm cách mang lại cho người dân Sudan niềm hy vọng giữa tình trạng hỗn loạn. Lưu ý rằng lời cầu nguyện vẫn có sức mạnh để thay đổi câu chuyện, các Giám mục hứa sẽ tiếp tục kêu gọi sự tham gia của các bên tham chiến nhằm tìm ra giải pháp.
“Với tư cách là các Giám mục, chúng tôi tin rằng sức mạnh của chúng tôi đến từ sức mạnh của những lời cầu nguyện, một hành động làm dấy lên niềm hy vọng của chúng tôi về một ngày mai tốt đẹp hơn. Bằng cách sử dụng các nền tảng khác nhau, chúng tôi sẽ tiếp tục kêu gọi sự tham gia của các nhà lãnh đạo của các đảng phái khác nhau ở Sudan để đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu trong cuộc đấu tranh giành quyền lực chính trị của họ”, các Giám mục tuyên bố.
Các giáo sĩ bày tỏ sự tiếc nuối khi các tổ chức nhân đạo, bao gồm cả các tổ chức Công giáo, không được tiếp cận để cung cấp các dịch vụ thiết yếu.
Alain Ouattera, phó giám đốc Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên Hợp Quốc ở Sudan, gần đây nói với Al-Jazeera rằng quân đội cản trở các chuyến hàng viện trợ đến các khu vực do RSF kiểm soát.
“Để chúng tôi nhận được viện trợ cho thường dân ở Gezira, chúng tôi phải băng qua tất cả các khu vực này dưới sự kiểm soát của quân đội Sudan. Nhưng để có được giấy phép đi lại cần thiết để nhận viện trợ từ bang này sang bang khác thì phải mất nhiều thời gian”, ông Ouattera nói.
“Việc cung cấp hàng hóa [cho dân thường] không chỉ mạo hiểm mà còn rất khó khăn vì tất cả những trở ngại”.
Các Giám mục cũng cảnh báo rằng cuộc xung đột có thể phát triển thành một cuộc xung đột khu vực trong một khu vực vốn đã bị bao vây bởi một số cuộc khủng hoảng.
Minh Tuệ (theo Crux)
