Quê hương Argentina của Đức Phanxicô ngày nay là một quốc gia phân cực, một điều gì đó có thể nhìn thấy hầu như ở khắp mọi nơi trên khắp các ngả đường phố ở thủ đô Buenos Aires, thủ đô và trung tâm chính trị của quốc gia này. Theo Đức Giám mục Daniel Fernandez đến từ Jujuy, ở khu vực xa xôi hẻo lánh ở phía tây bắc Argentina, sự phân cực tại quốc gia này, ở đây được gọi như là “một sự rạn nứt”, là một điều khiến cho ĐTC Phanxicô vô cùng lo lắng.
Quê hương Argentina của Đức Phanxicô ngày nay là một quốc gia phân cực, một điều gì đó có thể nhìn thấy hầu như ở khắp mọi nơi trên khắp các ngả đường phố ở thủ đô Buenos Aires, thủ đô và trung tâm chính trị của quốc gia này. Mọi người thuộc mọi tầng lớp mang theo những chiếc khăn tay đầy màu sắc bày tỏ quan điểm của họ về việc hợp pháp hóa việc phá thai: Những người ủng hộ mặc trang phục màu xanh lá cây, những người phản đối mặc các trang phục màu xanh nhạt.
Việc mặc những trang phục như thế phản ánh một cuộc tranh luận quốc gia đầy cay đắng sau một cuộc bỏ phiếu hạn chế ở Thượng viện năm ngoái đã đánh bại một dự luật để mở rộng quyền phá thai. Sự chia rẽ ngày nay có thể nhận thấy từ lâu đã không chỉ là vấn đề phá thai, mà còn mở rộng sang lĩnh vực chính trị, kinh tế, các quan điểm về vị Giáo hoàng người Argentina đầu tiên trong lịch sử và thậm chí là cả lịch sử Argentina.
Theo Đức Giám mục Daniel Fernandez đến từ Jujuy, ở khu vực xa xôi hẻo lánh ở phía tây bắc Argentina, sự phân cực tại quốc gia này, ở đây được gọi như là “một sự rạn nứt”, là một điều khiến cho ĐTC Phanxicô vô cùng lo lắng.
“ĐTC Phanxicô đã hết sức bận tâm về việc ‘sự rạn nứt’ nổi tiếng này phát sinh và không cho phép chúng ta thiết lập các mối quan hệ xã hội, khái niệm tuyệt vời đó có nghĩa là chúng ta có thể suy nghĩ khác nhau và có những triết lý và tập quán khác nhau, nhưng khi nói đến việc tạo ra thiện ích chung, chúng ta có thể nỗ lực hết sức mình”, Đức Cha Fernandez phát biểu hôm thứ Hai 15/7.
Trước các cuộc bầu cử quốc gia sắp tới, đất nước này đã bị chia rẽ đến mức 80% những người sẽ bỏ phiếu bầu cử vào ngày 11 tháng 8 và sau đó một lần nữa vào tháng 10 đã biết liệu họ có muốn tái cử Tổng thống Mauricio Macri hay chọn cho cựu tổng thống Cristina Fernandez de Kirchner, người đang tranh cử phó Tổng thống với ông Alberto Fernandez.
Chiến dịch chỉ tập trung vào 20% còn lại và điều đó trở nên khá khó chịu.
Do đó, một thông điệp gần đây được ký bởi các nhà lãnh đạo Công giáo, Do Thái giáo, Hồi giáo và Tin lành của đất nước này khẳng định, “Chính trị nên có một tính cách vị tha thay vì giảm bớt sự miệt thị đối với các đối thủ hoặc một trò chơi hời hợt của những sự trao đổi vô ích”.
“Việc chọn lựa các nhà chức trách đặt chúng ta trước cơ hội không thể trổi vượt hơn để đối thoại về hiện tại và tương lai của chúng ta, vốn thể hiện hy vọng mà chúng ta có dành cho đất nước của chúng ta”, theo tuyên bố được trình bày tuần trước.
Các nhà lãnh đạo tôn giáo cũng khẳng định rằng những người đau khổ nhất, có nghĩa là người nghèo và những người bị loại trừ, phải là những ưu tiên.
“Sẽ không có sự tự do thực sự nếu không có tinh thần huynh đệ, và điều này không được đưa ra nếu không có sự hiện thực cụ thể đối với các quyền xã hội”, họ viết.
Các nhà lãnh đạo tôn giáo đã viết rằng các chính trị gia không thể tiếp tục đưa ra “những chẩn đoán” về những vấn đề mà đất nước hiện đang phải đối mặt.
“Mỗi người dân và từng người dân của đất nước này đều nhận thức rõ” về các vấn đề chẳng hạn như tình trạng nghèo đói về mặt cấu trúc, tình trạng buôn bán ma túy, việc tạo công ăn việc làm, việc chăm sóc sự sống của con người, cuộc khủng hoảng môi trường và một nền giáo dục toàn diện, và điều đó cần phải mất hơn một nhiệm kỳ tổng thống để khắc phục. Do đó, họ nói, cần có sự liên tục của các chính sách tích cực từ chính phủ này sang chính phủ khác.
Phát biểu với Crux hôm thứ Ba tuần trước, Linh mục Jose Maria “Pepe” di Paola đã bày tỏ sự thất vọng đối với thực tế rằng, cùng với các linh mục khác, khi ngài hỏi các ứng cử viên tổng thống về cách thức họ sẽ tạo ra cơ hội việc làm mới và giảm nghèo về mặt cơ cấu, chỉ có một ứng cử viên , Roberto Lavagna, chấp nhận thử thách.
Ứng cử viên Lavagna sẽ sớm gặp gỡ Linh mục Di Paola và khoảng 30 linh mục khác được biết đến với tên gọi là “curas villeros”, nghĩa là họ sống và làm công việc mục vụ tại các khu ổ chuột ở Buenos Aires và các vùng lân cận xung quanh đó, nơi có hơn 16 triệu trong tổng số 42 triệu cư dân của Argentina sinh sống.
Vị linh mục, người sống ở Giáo xứ San Juan Bosco ở ngoại ô thủ đô Buenos Aires, không có nhiều điều để nói về các ứng cử viên. Crux đã có mặt tại Giáo xứ của linh mục Di Paola hôm thứ Ba tuần trước khi ngài ghi âm trước một chương trình phát thanh với Marcelo Figueroa, một Mục sư Tin lành, người thân cận với ĐTC Phanxicô, và vị linh mục dường như không giữ lại bất cứ điều gì trong long khi hai người thảo luận về vô số các hình thức bạo lực ở quốc gia của ĐTC Phanxicô.
“Cách đây 5 năm, họ đã nói về ‘cảm giác của sự bất an”, linh mục Di Paola nói. “Hiện nay, có một sự tin tưởng rằng cách thức duy nhất để ngăn chặn bạo lực đó chính là thông qua bạo lực”.
Sự ám chỉ của linh mục Di Paola đó chính là Cristina Fernandez de Kirchner và người chồng quá cố của chị, mà cả hai đều nói về ‘cảm giác của sự bất an’ khi tỷ lệ tội phạm tăng vọt; cũng như Patricia Bullrich, bộ trưởng an ninh của Macri, người mà linh mục Di Paola tin như là sự ưu tiên để giải quyết các cuộc xung đột.
“Ngày nay, người dân cần một công việc chứ không phải một kế hoạch xã hội”, linh mục Di Paola nói. “Những khẩu hiệu thì quả là vô dụng. Nhiều câu chữ đang được sử dụng, nhưng có rất ít những đề xuất thực tế”.
Nhiều Giám mục đang phát hành thông điệp của riêng họ và đồng thời đề cập đến tình hình chính trị trong các bài giảng Thánh lễ, các mục báo hàng tuần và các cuộc phỏng vấn. Họ tránh việc ngả về bất kỳ phía bên nào, nói chung là việc tranh luận về cuộc khủng hoảng đất nước chính là kết quả của những vấn đề cơ cấu vốn không thể chỉ áp đặt lên chính phủ hiện tại.
Đức Giám mục Luis Antonio Scozzina Địa phận Oran nói rằng điều quan trọng đó chính là phải nhắc nhở mọi người rằng “dân chủ không chỉ ngụ ý nói đến việc bầu cử”. Đức Cha Scozzina lưu ý với sự tiếc nuối rằng ở Oran, “thị trường việc làm lớn nhất đó chính là việc buôn bán ma túy”, và Ngài vô cùng đau đớn khi chứng kiến việc những người trẻ hủy hoại chính mình bởi ngành công nghiệp bất hợp pháp này.
Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Infobae, Đức Cha Scozzina đã không đề cập đến người tiền nhiệm của mình, Đức Giám mục Gustavo Zanchetta, hiện đang bị đình chỉ khỏi một vị trí của Vatican trong khi chờ đợi một cuộc điều tra dân sự và Giáo hôi liên quan đến các cáo buộc về tội lạm dụng tình dục. Đức Giám mục Gustavo Zanchetta đã bị buộc tội và dự kiến sẽ đối mặt với tòa án vào ngày 8 tháng 8.
Đức Cha Fernandez cho biết việc đạt được sự hiểu biết giữa các phong trào chính trị khác nhau ở Argentina quả là không hề dễ dàng, nhưng những người khao khát một vị trí lãnh đạo nên cố gắng tìm ra “một đường hướng chung”, với “các mục tiêu rõ ràng để thực hiện và đưa ra các bước cụ thể”.
“Bạn phải có khả năng của một người lính cứu hỏa, chứ không phải là một kẻ cố ý đốt phá”, Đức Cha Fernandez nói.
Theo Đài quan sát nợ xã hội (Observatory of Social Debt) của Đại học Công giáo Argentina (UCA), năm nay, khoảng 35% dân số sẽ sống dưới mức nghèo khổ. Đức Cha Fernandez tin rằng một phần không nhỏ trong số này gây ra bởi tình trạng tham nhũng của giai cấp chính trị.
“Tham nhũng đánh cắp sự phát triển”, Đức Cha Fernandez nói.
Sự trộm cắp “đã in sâu vào trong suy nghĩ của nhiều người, và nó là kết quả của rất nhiều thập kỷ của một bộ máy cai trị thối nát”, Đức Cha Fernandez nói. “Bởi vì cả năm thế hệ đã sống [suy nghĩ] theo cách này, nó gần như mang tính di truyền”.
Tuy nhiên, Đức Cha Fernandez khẳng định rằng đó không phải là về những số liệu thống kê, mà là về thực tế rằng cứ mỗi ngày đều có ba người đến gặp ngài để xin việc, và ngài thường xuyên nghe thấy những tiếng kêu khóc của những bà mẹ không thể nuôi nấng những đứa con của mình.
Đức Giám mục Juan Rubén Martínez thuộc Giáo phận Posadas phía bắc cho biết tất cả mọi người, “nhưng đặc biệt là những người có quyền lãnh đạo xã hội, chính trị, kinh tế và tôn giáo, phải có một tiểu sử sơ lược vốn ngụ ý muốn nói rằng trong các hoạt động và cam kết của họ, cần phải có một sự lựa chọn ưu tiên cho người nghèo”.
“Chúng ta cần phải đặc biệt chú ý đến việc liệu các nhà lãnh đạo có phải là những người có nhân cách ái kỉ vốn chỉ tìm kiếm quyền lực và tiền bạc hay không, và liệu họ có một sự cân nhắc đặc biệt đối với rất nhiều anh em bị gạt ra bên lề xã hội hay không”, Đức Cha Martínez viết trong chuyên mục hàng tuần của mình.
Tuần trước, nhân dịp Lễ Đức Mẹ Itati, Quan Thầy của Posadas, Đức Cha Martínez chia sẻ trong bài giảng Thánh lễ của mình rằng Giáo hội sẽ không bao giờ kêu gọi việc với các tín hữu sẽ bỏ phiếu cho ai.
“Tuy nhiên, chúng tôi kêu gọi anh chị em tìm kiếm thiện ích chung, nghĩ đến người khác”, Đức Cha Martínez nói, lặp lại những lời của ĐTC Phanxicô trong việc thúc đẩy “một nền văn hóa của sự gặp gỡ”.
Minh Tuệ (theo Crux)
