“Bất kỳ người nào, một người giáo dân dù là nam hay nữ, một nam hay nữ Tu sĩ, một Linh mục, một Giám mục, mà ngăn cản trẻ em đến với Chúa Giêsu, thì đều phải bị ngăn chặn khi chúng ta vẫn còn kịp thời gian hoặc sẽ bị trừng phạt nếu họ phạm tội”, ĐTC Phanxicô chia sẻ trong một video mà Ngài đã gửi tuần trước tới 170 tham dự viên tham gia chương trình kéo dài 5 tuần về vấn đề phòng chống lạm dụng tại Đại học Giáo Hoàng Mexico.
ROSARIO, Argentina – Đức Thánh Cha Phanxicô muốn có một “sứ vụ tông đồ trong việc phòng ngừa” khi nói đến vấn nạn lạm dụng, Ngài chia sẻ trong một video mới.
“Bất kỳ người nào, một người giáo dân dù là nam hay nữ, một nam hay nữ Tu sĩ, một Linh mục, một Giám mục, người ngăn cản trẻ em đến với Chúa Giêsu đều phải bị ngăn chặn trong khi chúng ta vẫn còn kịp thời gian hoặc sẽ bị trừng phạt nếu họ phạm tội”, ĐTC Phanxicô chia sẻ trong một video mà Ngài đã gửi tuần trước tới 170 tham dự viên tham gia chương trình kéo dài 5 tuần về vấn đề phòng chống lạm dụng tại Đại học Giáo Hoàng Mexico.
Khóa học, kết thúc vào ngày 27 tháng 7, được tổ chức bởi Trung tâm nghiên cứu và hình thành liên ngành về Bảo vệ trẻ vị thành niên (CEPROME), hợp tác với Trung tâm Bảo vệ trẻ em tại Đại học Giáo Hoàng Grêgôriô của Rome.
“Như một sự so sánh mặc dù nó không phải là một thứ tốt đẹp: Ma túy”, ĐTC Phanxicô nói, đồng thời lưu ý rằng mặc dù phải mất nhiều nỗ lực, một người nghiện ma túy có thể được chữa khỏi và điều quan trọng đó chính là phải nỗ lực làm điều đó. “Nhưng vấn đề đó chính là làm thế nào để bạn ngăn chặn trẻ em khỏi việc nghiện ma túy? Ở đây vấn đề đó chính là, làm thế nào để chúng ta có thể ngăn chặn trẻ em khỏi bị lạm dụng? Sứ vụ tông đồ trong việc phòng ngừa”.
Khi nói đến Giáo hội Công giáo, ĐTC Phanxicô nói, trẻ em phải được bảo vệ để “không ai – chứ không phải là một người nào – lạm dụng chúng, không ai có thể ngăn cản chúng đến với Chúa Giêsu”.
Trong đoạn video dài ba phút được chia sẻ trên Facebook của Đại học Giáo hoàng Mexico, ĐTC Phanxicô cũng nhấn mạnh rằng lạm dụng “là một vấn đề nghiêm trọng, một vấn đề mà tất cả chúng ta đều biết rõ, một sự xấu hổ đã mang đến cho chúng ta với tư cách là một Giáo hội mà các thành viên của chúng ta đã phạm phải những tội ác này”.
Nhưng hội thảo kéo dài 5 tuần cực kì quan trọng “không chỉ vì lý do này”, mà còn vì tất cả trẻ em, “để không ai lạm dụng chúng”.
Khi nói đến sự cần thiết cần phải tập trung vào việc phòng ngừa, ĐTC Phanxicô đã đưa ra ví dụ về Thánh Gioan Bosco, người đã thúc đẩy cái mà ngày nay được gọi là ‘Hệ thống phòng ngừa’, mà theo ĐTC Phanxicô “đã bị chỉ trích nhiều” vào thời đó.
“Bạn không bao giờ biết một đứa trẻ sẽ bị lạm dụng ở đâu, chúng sẽ bị đẩy ra bên ngoài để rồi không biết chúng sẽ phải lây lất nơi đâu, cũng chẳng biết từ nơi nào mà chúng sẽ được dạy sử dụng ma túy, vốn chính là một cách khiến chúng trở nên bê tha”, ĐTC Phanxicô nói. “Đừng chỉ nghĩ về vấn đề lạm dụng tình dục. Bất kỳ hình thức lạm dụng nào cũng cần phải bị ngăn chặn”.
“Hệ thống phòng ngừa” được sử dụng tại khắp các trường học của các Tu sĩ Salêdiêng dựa trên ba trụ cột: Lý trí, tôn giáo và lòng nhân ái, và là phản ứng của Thánh Gioan Bosco, đối với những điều mà Ngài gọi là hệ thống giáo dục “hà khắc”.
Video của ĐTC Phanxicô được trình chiếu vào tuần thứ ba của cuộc hội thảo kéo dài năm tuần. Các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia khác nhau, bao gồm cả Hoa Kỳ, và trong số đó có Linh mục Jordi Bertomeu, một người Tây Ban Nha thuộc Bộ Giáo lý Đức tin của Vatican, người đóng vai trò chính trong việc khám phá cuộc khủng hoảng lạm dụng tại Giáo hội Chile.
Linh mục Daniel Portillo, Giám đốc CEPROME, phát biểu với Crux rằng ý tưởng cho cuộc hội thảo xuất phát từ thực tế là ở nhiều quốc gia Mỹ Latinh, việc phòng ngừa vẫn diễn ra ở “giai đoạn sơ cấp” và cách giải quyết đó chính là một cách để hợp tác với các quốc gia khác.
Phát biểu với các vị Tổng Đại diện Giáo phận, các Giáo sư Chủng viện và các chuyên gia phục vụ các văn phòng Giáo phận, phiên bản đầu tiên này thu hút sự tham gia của 170 sinh viên: Hơn 150 người đến từ Mexico và các quốc gia Mỹ Latinh khác cũng đã đăng ký tham dự, và trung tâm hy vọng sẽ tổ chức phiên bản thứ hai vào tháng Giêng.
“Toàn bộ tiểu lục địa đều được đại diện, ngoại trừ Panama và Costa Rica”, linh mục Portillo nói.
Mỗi thứ Tư, các tham dự viên lắng nghe chia sẻ của một nạn nhân sống sót bị lạm dụng, “để chúng ta không bao giờ quên những người đang phục vụ”, linh mục Portillo nói, đồng thời cũng lưu ý rằng các chuyên gia phát biểu tại hội thảo là từ các lĩnh vực bao gồm y học lâm sàng, sự chú ý mục vụ, Giáo luật và luật dân sự.
Một lý do khác cho việc thiết lập một khóa học nhắm vào tất cả các quốc gia Mỹ Latinh – hai phiên bản đầu tiên chỉ dành cho Mexico – là để nhằm “tạo ra sức mạnh tổng hợp và nhận rra mọi người ở mỗi quốc gia, những người quan tâm và sẵn sàng làm việc về các vấn đề này một cách thường xuyên, đồng thời tạo ra tinh thần sự bổ trợ giữa các Hội đồng Giám mục”, linh mục Portillo cho biết thêm.
“Đáng tiếc thay, chúng ta không thể phủ nhận thực tế của vấn đề lạm dụng ở châu Mỹ Latinh, và chúng ta cần phải đối mặt với nó”, linh mục Portillo nói. “Chúng tôi cần phải thiết lập các chiến lược chung vốn chủ yếu nhằm hỗ trợ các nạn nhân, nhưng cũng đồng thời tập trung vào việc can thiệp và phòng ngừa”.
Về vấn đề này, linh mục Portillo nói, toàn bộ cuộc hội thảo “bắt nhịp” với những gì ĐTC Phanxicô đã đề nghị, một sứ vụ mục vụ của sự tin cậy và việc phòng ngừa, bởi vì hai điều này có liên quan đến nhau.
“Chúng tôi rất quan tâm đến việc tạo ra các chiến lược giúp chúng ta thiết lập một nguyên tắc hỗ trợ dựa trên thực tế của Mỹ Latinh, để cuộc khủng hoảng này không trở thành một thảm họa vào một ngày nào đó trong tương lai: Chúng ta cần phải cùng cộng tác với nhau, giúp đỡ lẫn nhau, hỗ trợ Giáo hội, nhưng trên hết, mang lại công lý cho những nạn nhân đã bị lạm dụng”, linh mục Portillo nói.
Mexico là nơi có dân số Công giáo lớn thứ hai thế giới, sau Philippines, và mặc dù cuộc khủng hoảng lạm dụng chưa bùng nổ như ở Hoa Kỳ, Ireland, Úc hoặc Chile, nhưng nó không tránh khỏi điều đó: Linh mục Macial Maciel, người sáng lập Dòng Ðạo Binh Chúa Kitô (Legion of Christ) đã qua đời, người đã bị Vatican trừng phạt vì tội lạm dụng tình dục, là người Mexico.
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Crux vào tháng 6 năm ngoái, đặc phái viên của Vatican tại Mexico đã thừa nhận rằng Giáo hội Công giáo địa phương vẫn còn một chặng đường dài phải đi khi nói đến việc giải quyết vấn nạn giáo sĩ lạm dụng tình dục, thậm chí ngay cả khi rất nhiều công việc đã được thực hiện trong những năm gần đây.
“Sự chú ý của giới truyền thông dành cho chúng ta là rất tích cực, bởi vì nó buộc chúng tôi phải thanh luyện Giáo hội và tâm hồn của chúng ta”, Đức Tổng Giám mục Franco Coppola người Ý nói.
“Chúng ta cần phải tẩy trừ vấn nạn lạm dụng tình dục trong Giáo hội, cũng như tẩy trừ việc lạm dụng quyền lực và lương tâm, cũng như tẩy trừ suy nghĩ rằng mọi thứ sẽ ổn khi lợi dụng một vị thế của một người để gây ra một tội ác”.
“Điều đó quả là hết sức cần thiết, thậm chí ngay cả khi cần phải có sự thanh luyện đau đớn”, Đức TGM Copola nói.
Thứ Ba tuần trước, trong Ngày Cầu nguyện cho các Nạn nhân của vấn nạn Giáo sĩ lạm dụng tình dục do CEPROME tổ chức, Đức Cha Alfonso Miranda Guardiola, Thư ký của Hội đồng Giám mục Mexico, đã gọi vấn nạn lạm dụng tình dục là một “cái ung nhọt” cần phải bị tiêu diệt khỏi Giáo hội.
“Một vài năm nữa, có lẽ không quá lâu, thế hệ của chúng ta sẽ bị soi xét bởi vấn nạn lạm dụng tình dục khủng khiếp gây ra bởi các giáo sĩ trong Giáo hội, và chúng ta sẽ được đánh giá về việc liệu chúng ta có biết cách đối mặt và giải quyết vấn đề này hay không”, theo Đức Cha Miranda, người cũng là điều phối viên của Hội đồng bảo vệ trẻ em của Mexico.
Đánh giá này, theo Đức Cha Miranda, sẽ chỉ ra sự phán xét về việc “liệu chúng ta có thờ ơ, né tránh, hèn nhát hay cẩu thả; hoặc liệu chúng ta có thông cảm, có tinh thần trách nhiệm, khiêm tốn và can đảm để áp dụng những thay đổi và những sửa phạt cần thiết hay không”.
Một cách thức không phù hợp mà qua đó Giáo hội đã phản ứng với sự kiện kịch tính này, Đức Cha Miranda nói,đó chính là chủ nghĩa giáo sĩ, vốn đã dẫn đến “những hành vi đáng chỉ trích” của việc lạm dụng tình dục, quyền bính và lương tâm.
“Nhận thức về thái độ này, chúng ta cần phải thừa nhận rằng nhiều lần Giáo hội đôi khi không biết và vẫn không biết cách cư xử như thế nào để đối phó một cách nhanh chóng và dứt khoát với cuộc khủng hoảng gây ra bởi vấn đề lạm dụng”, Đức Cha Miranda nói.
Ngoài các thành viên trong hàng giáo sĩ và giáo dân, cùng tham dự ngày cầu nguyện, đều là các nạn nhân bị lạm dụng và gia đình của họ.
“Sự thiệt hại gây ra do vấn đề lạm dụng là vô cùng khó lường, nỗi đau gây ra vô cùng sâu sắc, hậu quả của những vụ lạm dụng đã xảy ra trong Giáo hội là quá lớn, đến nỗi chúng ta không bao giờ có thể nói rằng chúng ta đã thực hiện đủ”, Đức Cha Miranda nói. “Trách nhiệm của chúng ta khiến chúng ta phải nỗ lực làm việc mỗi ngày để không còn xảy ra các vụ lạm dụng trong Giáo hội, và nếu có, để họ nhận được sự đền bù mà họ yêu cầu”.
Minh Tuệ (theo Crux)
