Những người di cư đến gần bức tường biên giới Hoa Kỳ ở Mexico (Ảnh: ANSA)
Trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn lần thứ 110, Đức Thánh Cha Phanxicô mời gọi chúng ta coi việc di cư như một dấu chỉ của thời đại và là một biểu tượng cho cuộc lữ hành của Giáo hội xuyên suốt lịch sử.
“Ta có thể nhìn thấy nơi những người di dân thời nay, giống như những người di dân mọi thời, một hình ảnh sinh động của Dân Chúa trên đường tiến về quê hương vĩnh cửu”, Đức Thánh Cha Phanxicô viết trong Sứ điệp năm 2024 nhân Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn lần thứ 110.
Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn, được tổ chức hàng năm vào ngày 24 tháng 9, là lời kêu gọi các tín hữu thể hiện sự hỗ trợ và gần gũi với hàng triệu đàn ông, phụ nữ và trẻ em bị buộc phải rời bỏ nhà cửa của họ. Ước tính toàn cầu hiện nay có khoảng 281 triệu người di cư quốc tế trên thế giới vào năm 2020, tương đương 3,6% dân số toàn cầu và con số đó tiếp tục tăng.
Chỉ ra rằng Thiên Chúa không những bước đi với dân Ngài, mà còn ở trong dân, Đức Thánh Cha mời gọi tất cả chúng ta bước đi theo cách thức “hiệp hành” – trong Giáo hội và trên thế giới – để tiếp tục cuộc lữ hành của chúng ta tiến về quê hương thiên quốc.
Thiên Chúa bước đi với dân Ngài
Tiêu đề của Sứ điệp, “Thiên Chúa bước đi với dân Ngài”, ngay lập tức chỉ ra chiều kích hiệp hành mà Đức Thánh Cha liên tục mời gọi Giáo hội và Dân Chúa hãy sống mỗi ngày và trong mọi khoảnh khắc.
Nhắc lại phần giới thiệu báo cáo tổng hợp được công bố vào lúc kết thúc Phiên họp đầu tiên của Thượng Hội đồng Giám mục thường kỳ lần thứ XVI về Hiệp hành vào tháng 10 năm ngoái, Đức Thánh Cha viết: “Tính hiệp hành chủ yếu được trình bày như một cuộc hành trình chung của Dân Chúa” cho phép Giáo hội “tái khám phá bản chất lưu động của mình, khi Dân Chúa thực hiện cuộc hành trình xuyên suốt lịch sử trong cuộc lữ hành chúng ta có thể nói là ‘di cư’ tiến về Nước Trời”.
Vì vậy, như vẫn thường làm, Đức Thánh Cha mời gọi chúng ta nhận ra Thiên Chúa hiện diện nơi hàng triệu người bị buộc phải di cư do xung đột, bách hại, nghèo đói và khủng hoảng khí hậu, “như một hình ảnh sinh động của Dân Chúa trên đường tiến về quê hương vĩnh cửu”.
Những cuộc hành trình hy vọng
“Hành trình hy vọng của họ nhắc nhở chúng ta rằng ‘quyền công dân của chúng ta ở trên Thiên đàng, và chính từ đó chúng ta đang trông chờ Đấng Cứu Thế, Chúa Giêsu Kitô’”, Đức Thánh Cha nói.
Nhắc lại những hình ảnh về cuộc xuất hành trong Kinh Thánh, Đức Thánh Cha lưu ý rằng nó có nhiều điểm tương đồng với hoàn cảnh của những người di cư: “Giống như dân Israel thời ông Môsê, những người di cư thường chạy trốn khỏi sự áp bức, ngược đãi, bất an, phân biệt đối xử và thiếu cơ hội phát triển. Tương tự như người Do Thái trong sa mạc, những người di cư gặp phải nhiều trở ngại trên đường đi: họ bị thử thách bởi sự đói khát; họ kiệt sức vì cực nhọc và bệnh tật; họ bị cám dỗ bởi sự tuyệt vọng”.
Và Thiên Chúa, Đức Thánh Cha nhắc nhở chúng ta, “không chỉ đồng hành với dân của Người, mà còn ở giữa họ, (…) đặc biệt với những người hèn mọn nhất, những người nghèo và những người bị gạt ra bên lề xã hội. Qua điều này, chúng ta thấy sự mở rộng của mầu nhiệm Nhập Thể”.
Từ lều này đến lều khác
Đức Thánh Cha Phanxicô chỉ ra rằng “thực tại cơ bản của Cuộc Xuất Hành, của mọi cuộc di cư, là Thiên Chúa đi trước và đồng hành với dân Ngài và tất cả mọi con cái của Ngài trong mọi thời đại và mọi nơi chốn”.
Vì thế, Đức Thánh Cha cho biết thêm, “sự hiện diện của Thiên Chúa giữa dân Ngài là điều chắc chắn của lịch sử cứu độ: Chúa là Thiên Chúa của anh chị em đi cùng với anh chị em; Ngài sẽ không làm anh chị em thất vọng hay bỏ rơi anh chị em”.
Một lần nữa, đề cập đến các bản văn Kinh Thánh, Đức Thánh Cha nhắc lại rằng trong Luật mà Thiên Chúa ban cho Môsê, Ngài đã đưa ra những chỉ dẫn để xây dựng một “lều” làm nơi thờ phượng có thể được di chuyển mỗi khi họ thay đổi địa điểm.
Điều này, Đức Thánh Cha nói, làm cho sự gần gũi của Thiên Chúa luôn luôn hữu hình. “Lều là một hình thức của sự hiện diện được Thiên Chúa đặc biệt yêu thích”, Đức Thánh Cha nói, đồng thời lưu ý rằng “dưới triều đại của Đa-vít, Thiện Chúa đã chọn ngự trong lều chứ không phải đền thờ, để Ngài có thể đồng hành với dân Ngài, ‘từ lều này đến lều khác và từ địa điểm này đến địa điểm khác’.
Người bạn đồng hành
Nhiều người di cư, Đức Thánh Cha tiếp tục, “cảm nghiệm được Thiên Chúa như người bạn đồng hành, người hướng dẫn, và là chiếc neo cứu rỗi của họ”.
Đức Thánh Cha lưu ý rằng họ “phó thác bản thân mình cho Thiên Chúa trước khi lên đường tìm kiếm Ngài trong những lúc cần thiết. Nơi Ngài, họ tìm thấy niềm an ủi trong những lúc chán nản”.
“Có biết bao nhiêu cuốn Kinh Thánh, các bản sao Tin Mừng, sách cầu nguyện và tràng hạt đồng hành cùng với những người di cư trên hành trình băng qua các sa mạc, sông ngòi, biển cả và biên giới của mọi châu lục!”.
Một cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô
Đức Thánh Cha Phanxicô nhắc lại lời mời gọi chúng ta hãy mở rộng trái tim và cánh cửa của mình cho anh chị em đang lênh đênh nay đây mai đó, đồng thời nhắc nhở chúng ta rằng “cuộc gặp gỡ với những người di cư, cũng như với mọi anh chị em đang gặp khó khăn, cũng là một cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô”.
Chính Chúa Kitô, Đức Thánh Cha lưu ý, và Kinh Thánh đã rất nhiều lần đề cập đến thực tế này. Nhắc lại Sứ điệp Ngày Thế giới Người nghèo năm 2019, Đức Thánh Cha nói: “Mỗi cuộc gặp gỡ trên đường đi đều là một cơ hội gặp gỡ Chúa Kitô; đó là một dịp mang lại ơn cứu rỗi, bởi vì Chúa Giêsu hiện diện nơi anh chị em đang cần sự giúp đỡ của chúng ta. Theo nghĩa này, người nghèo cứu rỗi chúng ta, vì họ giúp chúng ta gặp gỡ dung mạo của Chúa Kitô”.
Đức Thánh Cha Phanxicô kết thúc Thông điệp của mình bằng lời cầu nguyện:
Lạy Chúa Cha toàn năng,
chúng con là Giáo hội lữ hành của Người
đang trên cuộc hành trình tiến về Nước Trời.
nhưng như thể chúng con là những kẻ ngoại kiều.
Mọi nơi chúng con thuộc về đều là nhà của chúng con,
nhưng mọi quê hương đều xa lạ với chúng con.
Dù chúng con sống trên dương thế,
quyền công dân thực sự của chúng con ở trên thiên đàng.
Xin đừng để chúng con trở nên chiếm hữu
nơi dương thế này
mà Cha đã cho chúng con như một ngôi nhà tạm thời,
cùng với anh chị em di dân của chúng con,
tiến về nơi cư ngụ vĩnh hằng mà Cha đã chuẩn bị cho chúng con.
Xin mở rộng tầm mắt và trái tim của chúng con
để mỗi cuộc gặp gỡ với những người cần được giúp đỡ
trở thành một cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu, Con Chí Ái của Cha và là Chúa chúng con.
Amen.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
