“Tôi cảm thấy lo lắng vì chúng ta nghe thấy những bài phát biểu giống với những bài phát biểu của Hitler năm 1934. ‘Chúng ta phải là trước hết. Đó phải là … chúng ta’. Đây chính là những suy nghĩ quả thực hết sức đáng sợ”, ĐTC Phanxicô phát biểu trong cuộc phỏng vấn được công bố sáng hôm 9/8, mà trong đó Ngài cũng đề cập đến vấn đề những người di cư, vấn đề biến đổi khí hậu và tầm quan trọng của Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 về khu vực Amazon.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã một lần nữa cảnh báo chống lại các ý thức hệ ‘chúng ta phải là trước hết’ hoặc ‘quốc quyền chủ nghĩa’ được đề xướng bởi các nhà lãnh đạo chính trị ở một số quốc gia, và trong cuộc phỏng vấn hôm 6 tháng 8 với tờ báo La Stampa của Ý, Ngài nói rằng những ý thức hệ này có thể dẫn đến chiến tranh. Những quốc gia này dường như bao gồm Ý và Hoa Kỳ, mặc dù ĐTC Phanxicô không nêu đích danh.
“Tôi cảm thấy lo lắng vì chúng ta nghe thấy những bài phát biểu giống với những bài phát biểu của Hitler năm 1934. ‘Chúng ta phải là trước hết. Đó phải là … chúng ta’. Đây chính là những suy nghĩ quả thực hết sức đáng sợ”, ĐTC Phanxicô phát biểu trong cuộc phỏng vấn được công bố sáng hôm 9/8, trong đó Ngài cũng đề cập đến vấn đề những người di cư, vấn đề biến đổi khí hậu và tầm quan trọng của Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 về khu vực Amazon.
Phát biểu với phóng viên Domenico Agasso Jr., ĐTC Phanxicô đã bày tỏ mối bận tâm của mình đối với Liên minh châu Âu dưới ánh sáng của các phong trào dân túy đe dọa chia rẽ Liên minh này. ĐTC Phanxicô có thể đã nghĩ đến Matteo Salvini, lãnh đạo của đảng ‘The League’, một đảng theo chủ trương bài ngoại và chống nhập cư ở Ý với khẩu hiệu đầu tiên “Người Ý phải là trước hết”. (Ông Salvini hiện đang đe dọa hạ bệ chính phủ liên minh trong đó đảng của ông là đối tác). Nhận xét của ĐTC Phanxicô đã được các nhà quan sát ở Roma hiểu như một sự ám chỉ đến quan điểm chính trị của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và các chính sách “Nước Mỹ phải được đặt lên trên hết” của ông.
ĐTC Phanxicô tìm cách phân biệt giữa “quốc quyền chủ nghĩa” và “chủ quyền quốc gia”, đồng thời giải thích rằng “quốc quyền chủ nghĩa cho thấy một thái độ hướng đến sự cô lập” và có nghĩa là “trở nên khép kín”. Ngài nói, “chủ quyền quốc gia cần phải được bảo vệ, nhưng quan hệ với các quốc gia khác, chẳng hạn như với cộng đồng châu Âu, cũng phải được bảo vệ và thúc đẩy”. ĐTC Phanxicô cảnh báo rằng “quốc quyền chủ nghĩa là một sự cường điệu vốn luôn kết thúc tồi tệ: Nó dẫn đến cảnh chiến tranh”.
ĐTC Phanxicô cho biết điều tương tự cũng đúng với “chủ nghĩa dân túy”. “Đó là một thứ để mọi người thể hiện bản thân, nhưng mặt khác để áp đặt thái độ dân túy đối với người dân”.
ĐTC Phanxicô cũng cho biết, “Châu Âu không thể và không được chia rẽ”. Ngài bày tỏ hy vọng về sự thống nhất mới sau cuộc bầu cử Quốc hội Châu Âu vào tháng 5, vốn đã đặt ra một sự kềm hãm đối với các phong trào dân túy ở nhiều quốc gia (mặc dù không phải ở Ý). ĐTC Phanxicô bày tỏ sự tin tưởng rằng tân Chủ tịch Ủy ban châu Âu, bà Ursula von der Leyen, “có thể là người phù hợp để vực dậy” Liên minh châu Âu, bởi vì “phụ nữ biết cách làm thế nào để quy tụ mọi người lại với nhau”.
Một trong những thách thức lớn đối với châu Âu hiện nay chính là dòng người di cư từ châu Phi và Trung Đông. Khi được hỏi về điều này, ĐTC Phanxicô nói, “Đừng bao giờ bỏ qua quyền quan trọng nhất trong tất cả các quyền: quyền được sống. Những người nhập cư đến đây trước hết để thoát khỏi cảnh chiến tranh hoặc nạn đói, từ Trung Đông và Châu Phi”. Ngài cho biết thêm, “Lục địa châu Phi là nạn nhân của một lời nguyền độc ác: Theo quan niệm chung, dường như lục địa này phải bị khai thác bóc lột. Thay vào đó, một phần của giải pháp chính là đầu tư vào đó để giúp giải quyết vấn đề của họ và do đó ngăn chặn các luồng di cư”.
ĐTC Phanxicô chia sẻ thêm: “Các tiêu chí cần phải được tuân thủ. Thứ nhất: tiếp nhận, vốn cũng là một bổn phận Kitô giáo theo tinh thần Tin Mừng. Mọi cánh cửa phải được mở ra, chứ không được khép lại. Thứ hai: đồng hành. Thứ ba: khuyến khích. Thứ tư, hội nhập. Đồng thời, các chính phủ cần phải cân nhắc và hành động thận trọng. Những người có trách nhiệm được mời gọi để suy nghĩ về việc họ có thể tiếp nhận bao nhiêu người di cư”.
Thượng Hội đồng Giám mục về khu vực Amazon và “Laudato Si’”
Khi được hỏi về tầm quan trọng của Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 về khu vực Amazon, Đức Thánh Cha Phanxicô đã tuyên bố sự kiện này là “con đẻ” của Thông điệp Laudato Si’, được biết đến với tên gọi là “Về việc Chăm sóc Ngôi nhà chung của chúng ta”.
Ngài nói, “những ai chưa đọc nó sẽ không bao giờ hiểu được Thượng Hội đồng về Amazon. ‘Laudato Si’ không phải là một Thông điệp xanh, nó là một Thông điệp về xã hội, dựa trên một thực tế ‘xanh’, việc coi sóc Công trình Sáng tạo”.
Khi được hỏi tại sao Thượng Hội đồng Giám mục lại tập trung vào khu vực Amazon, ĐTC Phanxicô nói, “Đây là một địa điểm mang tính đại diện và quyết định. Cùng với các đại dương, nó góp phần quyết định đối với sự sống còn của hành tinh. Phần lớn oxy chúng ta thở đều xuất phát từ đó. Đó chính là lý do tại sao nạn phá rừng lại đồng nghĩa với việc giết chết loài người. Và kế đến, Amazon bao gồm 9 quốc gia, do đó, nó không liên quan đến một quốc gia đơn lẻ nào. Và tôi nghĩ đến sự phong phú của tình trạng đa dạng sinh học thực vật và động vật vùng Amazon. Đây quả thực là một điều vô cùng tuyệt vời”.
Thật vậy, khi được hỏi về những điều khiến Ngài lo sợ nhất đối với tương lai của hành tinh, ĐTC Phanxicô nói, “Sự biến mất tình trạng đa dạng sinh học”, cùng với “những căn bệnh gây chết người mới”. Nhìn rộng hơn, ĐTC Phanxicô cảnh báo về “sự tàn phá thiên nhiên có thể dẫn đến sự chết chóc của nhân loại”.
ĐTC Phanxicô cho biết rằng Ngài đã “hết sức bàng hoàng” bởi “Ngày Trái đất vượt ngưỡng” (Earth Overshoot Day): “Vào ngày 29 tháng 7, chúng ta đã sử dụng hết tất cả các nguồn tài nguyên tái tạo của năm 2019. Từ ngày 30 tháng 7, chúng tôi bắt đầu tiêu thụ nhiều tài nguyên hơn mức hành tinh có thể tái sinh trong một năm. Đây là một điều vô cùng nghiêm túc. Đó chính là một trường hợp khẩn cấp toàn cầu”.
Nhưng ĐTC Phanxicô cho biết rằng Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 “không phải là cuộc họp của các nhà khoa học hay các chính trị gia. Nó không phải là một nghị viện; nó là một điều gì đó khác. Nó được triệu tập bởi Giáo hội và sẽ có một sứ mạng và chiều kích truyền giáo. Đó sẽ chính là một công việc của sự hiệp thông được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần”.
Khi được hỏi về vấn đề liệu việc phong chức những người đàn ông đã kết hôn trở thành linh mục ở vùng Pan-Amazon có phải là chủ đề chính của Thượng Hội đồng Giám mục hay không, ĐTC Phanxicô trả lời: “Dĩ nhiên là không. Nó đơn giản chỉ là một chủ đề trong Tài liệu làm việc. Điều quan trọng là các công tác mục vụ truyền giáo”.
Minh Tuệ (theo America)
