Các nhà lãnh đạo công nghệ Công giáo kêu gọi thiết lập ranh giới đạo đức cho AI

Các nhà đổi mới công nghệ cho rằng các tín hữu phải khai thác AI nhằm phục vụ phẩm giá con người.

Các nhà lãnh đạo Công giáo đã thảo luận về những lợi ích cũng như những lo ngại ngày càng gia tăng liên quan đến công nghệ, cũng như cách thức đức tin và đạo đức được áp dụng trong việc sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Quy tụ các nhà lãnh đạo công nghệ hàng đầu từ khắp nơi trên thế giới, ông Montse Alvarado, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của EWTN News, đã trao đổi với các chuyên gia trong ngành về việc sử dụng AI ngày càng phổ biến trong chương trình đặc biệt vào ngày 9 tháng 9 mang tên “Vượt qua nỗi sợ hãi: Tầm nhìn Công giáo về Trí tuệ Nhân tạo”.

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã định hướng cuộc tranh luận ngày càng gay gắt về AI bằng việc công bố Thông điệp đầu tiên của ngài, Magnifica Humanitas, vào ngày 25 tháng 5. Các nhà lãnh đạo công nghệ cho biết rằng AI đang nhanh chóng định hình lại xã hội và Giáo hội, mang đến những công cụ mạnh mẽ cho hoạt động mục vụ, đồng thời đòi hỏi những ranh giới đạo đức rõ ràng, sự lãnh đạo lấy con người làm trung tâm và khả năng phân định dưới sự hướng dẫn của đức tin, nhằm bảo đảm công nghệ củng cố phẩm giá con người.

“Sự đổi mới mang tính bùng nổ đó cũng có mặt tích cực, bởi vì nó giúp chúng ta tiếp cận những người dễ bị tổn thương nhất nhanh hơn”, Joel Chakra, Chủ tịch Quỹ Tim Tebow và nhà đầu tư mạo hiểm vào các công ty công nghệ AI, cho biết.

“Nó thực sự có thể tước đoạt nhân tính đích thực của chúng ta, hoặc có thể làm cho cuộc sống của chúng ta tốt đẹp hơn. Và sự lựa chọn thuộc về chính chúng ta”, Arthur C. Brooks, tác giả và học giả người Mỹ, người viết lời tựa cho Thông điệp Magnifica Humanitas, chia sẻ.

Ông Brooks cho rằng công nghệ có thể làm suy giảm hoặc nâng cao phẩm giá con người, tùy thuộc vào cách thức nó được sử dụng. Ông cũng cho biết thêm rằng bất chấp những mối quan ngại thực sự về tình trạng mất việc làm và sự xáo trộn vẫn tồn tại, ông vẫn lạc quan vì con người “có khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc” và được tạo dựng để giải quyết các vấn đề.

“Tôi không phải là người bi quan. Tôi là người lạc quan. Tôi nhận thức một cách rõ ràng rằng cómột sự  dịch chuyển. Tôi cũng nhận thấy có nhiều điều đáng quan ngại. Nhưng tôi cũng biết rằng con người có khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc, Thiên Chúa đã tạo dựng chúng ta để giải quyết các vấn đề”, ông Brooks nói.

Vic Gundotra, cựu Phó Chủ tịch cấp cao của Google và là một người trở lại đạo Công giáo, cho biết: “AI đã giúp tôi trở lại đạo Công giáo. Tôi được nuôi dưỡng lớn lên với tư cách là một tín hữu thuộc hệ phái Nhân Chứng Giê-hô-va và chưa bao giờ đọc các tác phẩm của các Giáo phụ thời Giáo hội sơ khai, nhưng AI đã cho tôi thấy những điều Giáo hội Công giáo giảng dạy đã được phản chiếu nơi các Giáo phụ thời Giáo hội sơ khai”.

Mặc dù AI đã góp phần định hình hành trình đến với Công giáo của chính mình, ông Gundotra cũng cảnh báo rằng chính công nghệ này có thể khuếch đại những khiếm khuyết của con người, đồng thời lưu ý rằng “bất kỳ công cụ nào cũng có thể bi lợi dụng để khuếch đại những điều tồi tệ nhất trong khả năng của con người” và “làm gia tăng cũng như khiến những đặc tính tồi tệ nhất của con người trở nên nghiêm trọng hơn”.

Ông Gundotra cảnh báo rằng AI tiềm ẩn những rủi ro thực sự đối với người trẻ và cho rằng cha mẹ vẫn cần hướng dẫn cách thức sử dụng công nghệ này, đồng thời lưu ý rằng công nghệ rất mạnh mẽ nhưng cũng đi kèm với những mặt trái rõ ràng.

Bà Sara Anderson thuộc Pushpay, một nền tảng kỹ thuật số dành cho việc quyên góp trực tuyến và quản lý Giáo hội, cho biết nhóm của bà sử dụng AI để tinh giản hóa công tác quản trị Giáo xứ, nhờ đó nhân viên có thể dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động mục vụ. Theo bà, mục tiêu không phải là thay thế sự kết nối giữa con người với nhau, nhưng giải phóng các Linh mục, tình nguyện viên và nhân viên Giáo xứ khỏi những công việc nhập dữ liệu tẻ nhạt và các hệ thống lạc hậu.

“Có một thời điểm trong Giáo hội Công giáo của chúng ta khi có rất nhiều người muốn gia nhập Giáo hội, tìm hiểu về Giáo hội và … các công cụ thì đã lỗi thời”, bà Anderson nói. “Công nghệ đang làm cho cuộc sống của họ tốt đẹp hơn”.

Ông Chakra và bà Anderson khuyến khích những cá nhân có đức tin đảm nhận nhiều vị trí lãnh đạo hơn trong lĩnh vực công nghệ khi trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống hằng ngày của chúng ta.

“Tôi cho rằng đã quá lâu rồi, chúng ta đã đứng ngoài các vị trí lãnh đạo cao nhất trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, trong khi trên thực tế, đức tin và di sản của chúng ta được thúc đẩy bởi những con người thông tuệ bậc nhất từng hiện diện trên thế giới”, ông Chakra nói.

“Đó là một trong những điều tôi nỗ lực giúp các quản trị viên Giáo xứ và nhân viên văn phòng học cách trở nên can đảm. Chúng ta cần họ khám phá; chúng ta cần họ nắm bắt thời khắc giao thoa của công nghệ và đức tin. Chúng ta cần họ trở thành các nhà lãnh đạo”, bà Anderson nói.

Khi AI ngày càng phổ biến, các diễn giả cho rằng Giáo hội cần có thêm những nhà lãnh đạo dấn thân trong lĩnh vực công nghệ, đồng thời thiết lập những giới hạn rõ ràng để bảo đảm các công cụ kỹ thuật số hỗ trợ chứ không thay thế hoạt động mục vụ của con người.

“Cần có những ranh giới để giúp tạo ra cách sử dụng công nghệ tốt nhất. Và một cách khác là thông qua các chính sách, đạo đức và khuôn khổ về AI”, bà Anderson nói.

Minh Tuệ (theo EWTN)