Một vị Giám mục người Indonesia đã kêu gọi các tín hữu Công giáo bảo đảm rằng công nghệ phải trở thành kênh chuyển tải tình yêu của Thiên Chúa chứ không phải là nguồn gây chia rẽ, hận thù và thao túng trong thế giới kỹ thuật số.
Đức Giám mục Agustinus Tri Budi Utomo, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Xã hội của Hội đồng Giám mục Indonesia, phát biểu tại Đại hội Truyền thông Xã hội Quốc gia tại Pontianak, nhấn mạnh những thách thức về đạo đức của công nghệ deepfake, sự thao túng kỹ thuật số và việc tìm kiếm tính xác thực trong thời đại trí tuệ nhân tạo (Ảnh: Văn phòng Komsos của Tổng Giáo phận Pontianak)
Trong bối cảnh của “những tiếng ồn kỹ thuật số” ngày càng gia tăng, Đức Giám mục Agustinus Tri Budi Utomo, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Xã hội của Hội đồng Giám mục Indonesia, đã khuyến khích những người làm công tác truyền thông Công giáo bước vào “không gian tĩnh lặng” và suy tư khi đối diện với những thay đổi công nghệ đang diễn ra nhanh chóng.
Các công nghệ truyền thông, internet và trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày. Tuy Giáo hội Công giáo không khước từ những phát triển này, Đức Cha Utomo cho rằng công nghệ không chỉ nên được nhìn nhận như một công cụ kỹ thuật mà còn là phương tiện để truyền tải sự hiện diện và tiếng nói yêu thương của Thiên Chúa cho thế giới.
Trích dẫn Thông điệp của Đức Thánh Cha Lêô XIV, ngài nhấn mạnh rằng truyền thông phải trở thành một kênh để loan báo tình yêu, sự thật và tình huynh đệ.
“Đừng chỉ trở thành những người sử dụng công nghệ. Công nghệ phải trình bày dung mạo yêu thương của Thiên Chúa cho thế giới”, Đức Cha Utomo phát biểu hôm 27 tháng 5 nhân dịp Đại hội Truyền thông Xã hội Quốc gia lần thứ 13 tại Pontianak, Tây Kalimantan.
Sự kiện do Tổng Giáo phận Pontianak tổ chức từ ngày 26 đến 31 tháng 5, là một phần trong các hoạt động của Giáo hội nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ 60. Đại hội quy tụ các tham dự viên từ nhiều Giáo phận trên khắp Indonesia để thảo luận về đức tin, đạo đức và các công nghệ mới nổi.
Trong vai trò diễn giả chính tại hội thảo quốc gia với chủ đề “Đào sâu Thông điệp của Đức Thánh Cha nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ 60 năm 2026”, Đức Cha Utomo kêu gọi những người làm công tác truyền thông bảo vệ khuôn mặt và tiếng nói con người trong một môi trường ngày càng bị số hóa.
“Không chỉ Giáo hội phải trở thành một không gian an toàn và thiêng liêng, mà các không gian mạng xã hội của chúng ta cũng phải trở thành những nơi an toàn và thánh thiện, chứ không phải là nơi kích động sự hận thù. Tiến bộ công nghệ phải trở thành trụ cột để bảo vệ phẩm giá con người”, ngài nói.
Đức Cha Utomo nhấn mạnh rằng Giáo hội khuyến khích mọi người giữ vững sự chân thực chứ đừng từ bỏ công nghệ. Người Công giáo không nên mù quáng chấp nhận những điều sai sự thật mà phải giữ thái độ phê phán khi đối diện với các video giả mạo (deepfake) và các hình thức thao túng kỹ thuật số.
Cũng tại diễn đàn đó, Giáo sư Richardus Eko Indrajit, chuyên gia công nghệ thông tin, nhấn mạnh rằng AI nên được xem là một công cụ và không bao giờ được thay thế con người.
Theo Giáo sư Eko, AI cần hỗ trợ các cuộc gặp gỡ giữa con người với nhau thay vì thay thế những cuộc gặp gỡ như vậy.
“Khuôn mặt con người chính là hình ảnh của Thiên Chúa – đó là điều hết sức thiêng liêng. Khuôn mặt và tiếng nói con người không nên bị bóp méo, bởi mỗi người là độc nhất và không thể thay thế, trừ khi có sự cho phép và nhằm mục đích tốt đẹp”, Giáo sư Eko nói.
Trong phần trình bày của mình, Giáo sư Eko đã trình chiếu một đoạn video ngắn do AI tạo ra, mô phỏng một cuộc trò chuyện podcast giả định giữa chính ông và Đức Thánh Cha Lêô XIV. Giáo sư Eko lưu ý rằng những nội dung như vậy chỉ nên được sử dụng khi có sự cho phép của Vatican và không được phổ biến một cách tùy tiện.
Các cuộc thảo luận tại đại hội cũng tập trung vào tác động của văn hóa kỹ thuật số đối với giới trẻ.
Linh mục Frans Kristi Adi, Thư ký Điều hành Ủy ban Giới trẻ thuộc Hội đồng Giám mục Indonesia, đã cảnh báo về xu hướng nhiều người trẻ muốn trở nên nổi tiếng và tỏ ra “ngầu” trên mạng xã hội, thường dựa vào trí tuệ nhân tạo để củng cố hình ảnh đó.
“Chúng ta có thể tỏ ra thân thiện trên mạng xã hội nhưng lại trở nên lạnh nhạt ngoài đời thực”, Cha Adi nói, đồng thời nhắc nhở rằng AI không bao giờ có thể thay thế lương tâm con người.
Nữ influencer địa phương F. Deliana Winki khuyến khích giới trẻ thể hiện con người thật của mình thay vì tạo dựng những hình ảnh giả tạo trên mạng.
Chị Deliana cho biết mình đã xây dựng bản sắc cá nhân xoay quanh cây đàn sape’, một loại nhạc cụ dây truyền thống của người Dayak, thường được gọi là “tiếng nói của rừng xanh” và gắn liền với văn hóa Dayak.
“Hãy tín thác vào Thiên Chúa trong mọi nỗ lực. Tôi đã đến được Vatican là nhờ phúc lành của Thiên Chúa. Mỗi người đều là một hữu thể độc nhất vô nhị”, chị Deliana chia sẻ.
Trong một phiên thảo luận riêng dành cho các bậc cha mẹ Công giáo, nữ ca sĩ nổi tiếng Lisa A. Riyanto người Indonesia đã nhấn mạnh vai trò của cha mẹ trong việc gìn giữ các mối tương quan gia đình giữa bối cảnh thời đại công nghệ thay đổi nhanh chóng.
“Những thói quen đơn giản như cùng nhau dùng bữa, liên lạc qua các nhóm WhatsApp gia đình khi xa cách, và dành thời gian cho các cuộc trò chuyện trực tiếp sẽ giúp duy trì sự ấm cúng trong gia đình”, nữ ca sĩ nổi tiếng với ca khúc Terserah Kasih chia sẻ.
Chị cũng khuyến khích các ông bố tiếp tục gắn kết với con cái qua các trò chơi truyền thống và những tương tác trực tiếp, thay vì để công nghệ chi phối đời sống gia đình.
“Việc giao tiếp chỉ thông qua mạng xã hội thường tạo ra những hiểu lầm vì giọng điệu và ý nghĩa có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Việc tương tác trực tiếp vẫn là chìa khóa để duy trì sự ấm cúng trong đời sống gia đình”, nữ ca sĩ người Indonesia nhấn mạnh.
Minh Tuệ (theo LICAS News)
