Cuộc gặp gỡ dự kiến diễn ra vào tháng 10 sắp tới tại Rôma sẽ quy tụ các Chủ tịch Hội đồng Giám mục từ khắp nơi trên thế giới nhằm tìm kiếm câu trả lời cho một vấn đề mà Đức Thánh Cha Lêô XIV coi là mang tính then chốt đối với cả Giáo hội lẫn xã hội.
(Ảnh: Public domain)
Đức Thánh Cha Lêô XIV nhận thức một cách rõ ràng rằng trong các ơn gọi mà Thiên Chúa mời gọi con người, hôn nhân là một trong những ơn gọi “cao quý và cao cả nhất”.
Đức Thánh Cha đã nhấn mạnh điều này vào tháng 10 năm ngoái, nhân dịp kỷ niệm 10 năm tuyên phong hiển thánh cho Thánh Louis và Zélie Martin, song thân của Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu. Giờ đây, Đức Thánh Cha Lêô đã khởi động một tiến trình nhằm đối diện với cả cuộc khủng hoảng hôn nhân lẫn nỗi sợ ngày càng gia tăng nơi giới trẻ liên quan đến việc kết hôn và xây dựng gia đình.
Đức Thánh Cha đã triệu tập các Chủ tịch Hội đồng Giám mục toàn cầu về Rôma vào tháng 10 năm nay để tìm kiếm một hướng đáp trả cho vấn đề mà ngài coi là thiết yếu không chỉ đối với Giáo hội mà còn đối với toàn xã hội.
Nhằm chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ cấp cao này, Tòa Thánh đã tổ chức một ngày nghiên cứu vào hôm thứ Ba với chủ đề: “Bí tích Hôn phối, Đức tin và Munus Docendi” tại Casina Pio IV.
Sáng kiến do Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống tổ chức, quy tụ khoảng 75 tham dự viên theo lời mời, bao gồm đại diện các Bộ thuộc Giáo triều Rôma, cùng với các Linh mục quản xứ, giảng viên và những người tham gia coogn tác đào tạo các mục tử tương lai.
Theo Bộ này, ngày nghiên cứu tập trung vào việc đào tạo Linh mục để có thể đồng hành với “giới trẻ, các đôi bạn đã đính hôn và các gia đình trong đời sống đức tin”.
Làm thế nào để Giáo hội cso thể đào tạo các mục tử có khả năng đồng hành với người trẻ, các đôi bạn sắp cưới và các gia đình, giúp họ sống đời sống hôn nhân Kitô giáo như một kinh nghiệm đức tin đích thực trong bối cảnh văn hóa bị tục hóa?
Nhiều diễn giả đã đề cập đến câu hỏi này, trong đó có Cha Andrea Bozzolo, Hiệu trưởng Đại học Giáo hoàng Salesian.
Trong cuộc trao đổi với ACI Prensa, vị Linh mục người Ý — từng giảng dạy thần học hôn nhân tại Học viện Giáo hoàng Gioan Phaolô II về Hôn nhân và Gia đình — nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải đào tạo các Linh mục có khả năng đồng hành với người trẻ, giúp họ sống cuộc sống hôn nhân Kitô giáo như một biến cố đức tin thực sự, chứ không chỉ là một “thủ tục hay nghi thức xã hội”.
Theo Cha Bozzolo, trong nhiều lĩnh vực của xã hội hiện đại, hôn nhân không còn được nhìn nhận như một bước ngoặt quyết định trong việc hình thành một gia đình.
“Đối với nhiều đôi bạn ngày nay, hôn nhân dường như là một bước ít mang tính quyết định hơn trong việc hình thành giao ước gia đình”, Cha Bozzolo nói.
Trong bối cảnh đó, ngài cho biết them, việc sống chung trước hôn nhân đã trở nên phổ biến như một giai đoạn “thử nghiệm”. Đối với nhiều người trẻ, sự bền vững của mối quan hệ này — được thử thách qua đời sống thường ngày — “trở thành điều kiện để họ cân nhắc tiến tới hôn nhân”, Cha Bozzolo nói.
Cha Bozzolo giải thích rằng não trạng này góp phần làm gia tăng hiện tượng các cặp đôi sống chung trước khi tiến tới bàn thờ để cử hành Bí tích Hôn phối.
Khác với những thập niên trước, khi các mối quan hệ không hôn thú được xem như một lựa chọn thay thế mang tính ý thức hệ cho hôn nhân, ngày nay chúng thường được hiểu như một “giai đoạn chuẩn bị”, ngài nói.
Trong cái mà ngài gọi là một “xã hội linh hoạt”, việc sống chung thường trở thành kinh nghiệm gia đình đầu tiên, có thể dần được củng cố thành một mối quan hệ ổn định hơn.
“Trong đa số trường hợp, việc sống chung không nhằm loại trừ giao ước hôn nhân, nhưng nhằm kiểm chứng tính khả thi của nó”, Cha Bozzolo nói, đồng thời lưu ý rằng sự gia tăng các trường hợp ly thân cũng phản ánh cách hiểu này về sự ràng buộc hôn nhân.
Không lên án, nhưng cũng không xem nhẹ vấn đề
Đối diện với thực tế này, Cha Bozzolo cho rằng Giáo hội không nên “kết án” những người trẻ xin lãnh nhận Bí tích Hôn phối sau khi đã sống chung, nhưng cũng không được “xem nhẹ” việc sống chung trước hôn nhân, bởi “đó không phải là con đường đúng đắn” để tiến tới hôn nhân.
Ngài cũng kêu gọi cũng kêu gọi Giáo hội phá bỏ những định kiến cho rằng tình yêu chỉ là “một cảm xúc đơn thuần”.
“Tình yêu có giá trị hữu thể học, chứ không chỉ đơn thuần là giá trị tâm lý; chính vì thế, hôn nhân là phương thế đặc biệt để mạc khải dung mạo Thiên Chúa theo Kinh Thánh”, ngài nói.
Cha Bozzolo nhấn mạnh sự cần thiết của việc đào tạo Linh mục để giúp các Mục tử tương lai tái khám phá giá trị quyết định của hôn nhân như một hành vi công khai và mang tính Bí tích.
“Việc bày tỏ sự ưng thuận một cách công khai và mang tính tôn giáo”, theo ngài, ngày nay không còn được nhìn nhận như một yếu tố có ảnh hưởng thực sự đến sự bền vững của hôn nhân — một thực tại mà ngài gọi là “một thách đố mục vụ hàng đầu”.
Hôn nhân không phải là một thủ tục xã hội đơn thuần
Vì thế, điều thiết yếu là Giáo hội phải chuẩn bị các Linh mục có khả năng đồng hành với người trẻ trên hành trình đức tin, giúp họ hiểu rằng hôn nhân Kitô giáo không phải là “một thủ tục xã hội đơn thuần”.
Mục tiêu, Cha Bozzolo giải thích, là giúp các Linh mục đồng hành cùng các cặp vợ chồng để họ học cách “nhận ra sự hiện diện và hoạt động của Thiên Chúa trong lịch sử cụ thể của mối quan hệ hôn nhân của họ”.
Sự đồng hành như vậy, Cha Bozzolo nói, đòi hỏi một phương pháp đào tạo kết hợp giữa sự khôn ngoan Kinh Thánh, chiều sâu thần học, sự hiểu biết các xu hướng văn hóa hiện đại, và khả năng lắng nghe kinh nghiệm thực tế của các gia đình.
Một vấn đề hiện nay nơi các đôi bạn, theo Cha Bozzolo, là khuynh hướng tuyệt đối hóa mối quan hệ và đặt lên người bạn đời những kỳ vọng mà họ không thể tự mình đáp ứng.
“Chúng ta không thể đặt toàn bộ trách nhiệm về hạnh phúc của mình nơi người bạn đời, bởi vì họ sẽ làm chúng ta thất vọng. Đối với điều đó, chúng ta có Chúa Giêsu, Đấng Mêsia đích thực”, Cha Bozzolo nói.
Chỉ khi có một đức tin vững chắc mới có thể giúp người ta sống cuộc hôn nhân lành mạnh, thực tế, cởi mở với lòng vị tha, mà không biến người bạn đời thành nguồn ý nghĩa tối hậu.
Vì thế, trong việc đào tạo các Linh mục tương lai, Cha Bozzolo nhấn mạnh sự cần thiết cần phải xây dựng những lộ trình huấn luyện toàn diện trong các Chủng viện, giúp các Mục tử thực thi sứ vụ mục vụ hôn nhân cách đích thực, gắn liền với đời sống chứ không chỉ dừng lại ở lý thuyết.
Lần gần đây nhất Đức Thánh Cha triệu tập tất cả các Chủ tịch Hội đồng Giám mục thế giới là vào tháng 2 năm 2019, khi Đức cố Giáo hoàng Phanxicô quy tụ các Giám mục để bàn về vết thương của vấn nạn lạm dụng tình dục trong Giáo hội.
Cuộc gặp gỡ đó đã đánh dấu một bước ngoặt trong cách nhìn nhận vấn đề trên bình diện toàn cầu và đồng thời tạo điều kiện để vạch ra một chiến lược dài hạn.
Hội nghị sắp tới về hôn nhân, do Đức Thánh Cha Lêô XIV triệu tập, được kỳ vọng cũng sẽ trở thành một cột mốc quan trọng trong việc đáp trả một trong những thách đố lớn nhất của Giáo hội và xã hội trong thời đại ngày hôm nay.
Minh Tuệ (theo EWTN)
